Donderdag 14/11/2019

'En toch ga ik weer lopen'

'Ik wil opnieuw voeten hebben', zegt Béa. 'Want ik ga weer lopen.' Een jaar geleden stond de Amerikaanse Béatrice De Lavalette, 17 jaar oud, in Zaventem op twee meter van Ibrahim El Bakraoui toen die zich opblies. Haar moeder zegt: 'Dat is duur hoor, nieuwe voeten.' Béa, nukkig: 'Wéét ik.'

Het is de eerste echte lente- zondag. Om ons heen in de manege in Wezembeek-Oppem klikken paarden- hoeven. Het Twitter-account is geactiveerd, de Facebook-groep BeaParathlete.org telt al 1.316 likes en nu is het moment gekomen dat een poos geleden als stap nummer zoveel richting 'normaal' is aangevinkt. Vandaag wil Béa aankondigen dat ze in 2020 gaat voor een medaille in de dressuur op de Paralympics in Tokio.

Hard trainen wordt dat.

Béa: "Ik weet niet wat mijn mama je heeft verteld. Ik deed vroeger ooit wel eens competitie met mijn paard DeeDee. Maar ik vond dat niet zo leuk, ik rijd liever voor mijn plezier. Het zou leuk zijn als het zou lukken, Tokio, maar ik heb andere ambities. School afmaken, universiteit, een wereldreis. Mijn eigen zaak beginnen, ooit."

Je zit hier omdat je moeder dit heeft gepland?

"A lot of it, yeah. Zij is degene die wil dat er foto's van me worden gemaakt, zij wil me tonen. Ik weet niet zo zeker of ik dat wil. Ik heb vijf maanden revalidatie gedaan in het UZ Leuven, en dat was horrible. Sinds september ga ik terug naar school. Ik doe de revalidatie nu drie namiddagen per week in het Brugmannziekenhuis in Laken. Op donderdag moet ik naar het brandwondencentrum en op het eind van de week ben ik uitgeput. Het enige wat ik nog heb, is het weekend, en dan plant zij dit interview."

Wat herinner je je van die dag?

"Ik moest me haasten om op tijd op de luchthaven te zijn. Ik zou in Florida mijn broers gaan bezoeken. Een paar seconden voor de explosie was ik met een van hen aan het praten op FaceTime. Ik ben blij dat ik heb opgehangen. Stel je voor dat hij het op zijn schermpje had zien gebeuren. Ik herinner me eigenlijk vooral het lange wachten in het donker. Mijn rechterbeen zag er verschrikkelijk uit, mijn linkervoet was er niet meer."

"Ik kan de klok niet terugdraaien, ik moet ermee leven (zucht verveeld). Is dit echt allemaal zo nuttig?"

Apart statuut

Béa rolt met een krachtige beweging weg, in de richting van een vriendin die met haar hond aan het spelen is. "Het spijt me zo", zegt Elizabeth, haar moeder. "Misschien push ik haar inderdaad te hard."

Elizabeth ging laatst getuigen in de commissie Aanslagen. Zij was die Amerikaanse die de dames en heren Kamerleden verzocht om alstublieft heel even niet op hun iPads en iPhones te tokkelen.

Elizabeth: "Ik weet nog dat ik, toen Béa daar in coma lag, tegen haar sprak: 'Jij wordt weer helemaal de oude, dat gaat gewoon gebeuren.' Eens ze voorbij de eerste shock was, de tranen en het besef, ben ik dat blijven herhalen. Elke dag. Afgezien van haar lichaam onder haar knieën is zij nog steeds Béa. Ik vind het fijn als ze bokkig doet, zoals daarnet. Ze was al een irritante tiener, en dat is ze nu stilaan opnieuw."

De regering dokterde na jouw getuigenis een nieuw statuut uit, waardoor de slachtoffers van 22 maart levenslang financieel worden ondersteund.

Elizabeth: "Daar hebben wij als Amerikanen niets aan, dat statuut geldt alleen voor wie de Belgische nationaliteit heeft of hier verblijft. Er raakten op 22 maart 230 mensen gewond, 70 van hen waren buitenlanders. Zij worden door niets of niemand gedekt. Ze zijn bijna allemaal naar hun land teruggekeerd. Wij wonen hier en zijn dus tijdelijk gedekt, als Belgian residents, maar zodra we hier vertrekken - en dat is wel het plan - zijn we dat niet langer."

Jullie verlaten België?

Elizabeth: "Wat kunnen we anders doen? Tot enkele weken geleden had geen enkel Belgisch regeringslid één slachtoffer van 22 maart ontmoet. Het gebeurde pas nadat wij hen daarom hadden gevraagd. Iedereen lachte om België toen jullie 541 dagen zonder regering zaten. Maar nu snap ik het: het maakt geen donder uit. Na 9/11 stemde het Amerikaanse Congres binnen de maand een wet die alle slachtoffers en nabestaanden volledig schadeloos stelde, ook niet-Amerikanen. Ook de nabestaanden van die ene Belg die in de Twin Towersomkwam. Wij hebben een jaar moeten wachten."

Béa is er weer komen bijzitten. Ze heeft haar trui uitgetrokken, probeert in een topje wat zon te vangen. Het enorme litteken op haar schouder is nu zichtbaar. Ze draagt huidkleurige medische handschoenen. Ze verbergt niets, ook niet op school. "Dat is misschien een idee", zegt ze. "Dat we de familie van die ene Belg van 9/11 erbij zouden halen."

Jullie hebben het helemaal gehad met België?

Béa: "De medische zorg was super, de revalidatie al iets minder en de administratie ver-schrik-ke-lijk. Over vijf maanden vertrekken we, ik ga in Californië studeren. Vanaf dat moment heb ik geen statuut meer. Toen we enkele weken geleden werden ontvangen door jullie eerste minister, Charles Michel (MR), ontmoette ik ook Maggie De Block (Open Vld, minister van Volksgezondheid, DDC), en die zei heel duidelijk: 'We gaan er daarna niet meer voor betalen, de wet laat dat niet toe.' Echt."

Elizabeth: "Ik zit er helemaal door nu. Door al die administratieve rompslomp. Wij waren niet tevreden over de revalidatie in het UZ Leuven in Pellenberg, dus trokken we naar het Brugmannziekenhuis in Laken. Dan krijg je te horen dat het vervoer van Béa naar Laken niet wordt gedekt door het ziekenfonds. Zegt Maggie De Block: 'Dat is een ander gewest. Je hebt het Vlaams Gewest en het Brusselse.' Hoe kon ik dat in godsnaam weten?"

Béa: "Zaventem is een internationale luchthaven, toch? Er zijn mensen die er vanuit de States landen en meteen op een Europese vlucht stappen. Dat is toch het hele punt van een luchthaven? Hoe kun je nu verwachten dat er alleen Belgen rondlopen? Ik ben zo pissed."

Wat ging er mis in Pellenberg?

Béa: "Ik kreeg doorligwonden, mijn wervelkolom begon schuin te groeien. Ik kreeg scoliose (zijdelingse verkromming van de rug, DDC), met een afwijking van 14 procent."

Elizabeth: "Ze klaagde de hele tijd over rugpijn, niemand had het in de gaten. Ze gaven haar alleen meer pijnstillers. Ze heeft hele nachten liggen gillen van de pijn, tot op het punt dat ik het niet meer kon aanzien."

Béa: "Ik ga veel sneller vooruit sinds we naar Brugmann trokken. Veel meer mensen spreken er ook Engels. In Leuven was taal een probleem. De mensen zelf waren heel professioneel en deden wat ze konden, maar de arts was er nooit. En als ze er was, dan nam ze foute beslissingen."

Elizabeth: "De nieuwe arts is geweldig, monsieur le professeur. Hij heeft zich over Béa ontfermd en sindsdien gaat ze snel vooruit."

Béa: "Ik ben zijn big hit, denk ik. Een paar weken geleden kreeg ik opeens weer beweging in mijn bovenbenen."

Je was ook verlamd?

Béa: "Wás!"

Elizabeth: "Het is langzaam aan het terugkomen, het is onvoorstelbaar."

Béa: "En ook mijn handen. Mijn linkerhand is nu echt aan het genezen. De rechter loopt wat achter, maar nu kan ik ook daarmee weer alle bewegingen doen."

Moeder-dochter

De De Lavalettes streken in 1990 neer in Frankrijk, omdat Béa's vader daar een baan kreeg aangeboden. Na de scheiding keerde de vader met zijn zonen terug naar de States, moeder en dochter verhuisden naar België.

Elizabeth: "Ik was meteen verkocht. Je hebt hier een heel internationale gemeenschap, allemaal zalige mensen. Wij zeggen altijd: België is zoals Frankrijk, maar dan zonder arrogante Fransen."

Béa: "Wij zijn gek op België, alleen de regering sucks. Er wordt iemand op je grondgebied opgeblazen, dan vergoed je als regering toch de schade? Dat is overal ter wereld zo."

Elizabeth: "Die terroristen viseerden niet Béa, ze viseerden de regering. Dus ja, we krijgen hier niet de hulp die we nodig hebben. Dan moeten we die elders gaan zoeken, en dat is back home."

Béa: "Ik heb ook meer vertrouwen in Amerikaanse artsen. Zij behandelen al jaren soldaten die met letterlijk dezelfde letsels als ik terugkeren uit Irak of Afghanistan, ze hebben gewoon veel meer ervaring."

Elizabeth: "Het gekke is dat 22 maart Béa en mij veel dichter bij elkaar heeft gebracht."

Béa (knikt enthousiast): "Een jaar geleden sprak ik amper met haar."

Elizabeth: "Ze is al net zo koppig als ik. De appel en de boom (lacht)."

Béa: "Maar na alles wat we hebben doorgemaakt, is ze mijn rots. Ze heeft me door dit alles heen gesleurd."

Elizabeth: "En ik ben zo trots op haar."

Koen Geens is 'awesome'

Tijdens haar verschijning voor de commissie Aanslagen haalde Elizabeth een berg onbetaalde ziekenhuisfacturen uit haar tas en legde die voor zich uit. Thuis, in haar rolstoel, zat Béa te vloeken.

Béa: "Het was niet eens een kwart van de echte stapel!"

Elizabeth: "Ik kreeg er niet meer in mijn tas."

Béa: "Je zou het moeten zien. Wij hebben thuis een vleugelpiano en die is helemaal bedekt met facturen, zeker 20 twintig centimeter hoog. Elke maand wordt de stapel groter. Ik zou graag een privé-ontmoeting hebben met Charles Michel en Maggie De Block. Gewoon, wij met ons drieën."

Elizabeth: "Zou je dat wel doen? Er zou wel eens bloed op de muur kunnen vliegen."

Béa: "Ik beloof het je, ik ga het doen."

Jij was er toch bij, toen jullie werden ontvangen door de regering?

Béa: "Heel even, ik had een lastige dag. Ik was wel de enige die hardop tegen de ministers zei wat alle slachtoffers denken: 'You screwed up!'Je had het gezicht van de vertaler moeten zien. Komaan, ze maakten er toch een potje van? Zij wisten dat de terroristen van Parijs zich schuilhielden in Brussel. En ze vonden ze niet."

Elizabeth: "De enige die op die ministeriële ontmoeting iets zinnigs wist te zeggen, was de minister van Justitie, Koen Geens (CD&V). He's awesome. En die ene medewerker van hem, Olivier Lauwers, die is echt heel betrokken. Bij die mensen voel je empathie."

Béa: "Bij anderen helemaal niet."

Elizabeth: "Je mag het aan alle families vragen. Zonder Olivier Lauwers waren we compleet radeloos. Het was ook hij die in het begin zei dat we geen advocaat nodig hadden. Maar na een tijdje, toen Maggie De Block maar moeilijk bleef doen, gaf hij aan: 'Neem er misschien toch maar een.'"

Oordopjes

De zon verdwijnt achter een dak.

Elizabeth: "Wij moeten verder met ons leven. We zullen in de VS een hoop geld bij elkaar moeten zien te krijgen voor nieuwe voeten. En dat worden heel erg dure voeten, young lady."

Béa: "Dat wéét ik."

Elizabeth: "Leren lopen zal zes maanden duren. In een instelling, niet thuis. Elke dag keihard werken, van 's ochtends tot 's avonds. Zes maanden school missen, heel veel afzien."

Béa: "Dat wéét ik, mama. En toch ga ik weer lopen."

Elizabeth: "Bij de minste misstap lig je weer achter op je schema."

Béa: "Dat wéét ik."

Elizabeth: "En dan is zij degene die zegt: ik wil opnieuw 1,76 meter groot zijn en ik wil maat 39."

Béa: "Ik was zelfs nog groter. En ik zal het opnieuw zijn."

Elizabeth: "Ik wil alleen maar zeggen dat het zwaarste deel voor je ligt. Het zal nooit meer zijn zoals hiervoor. Er is je iets verschrikkelijks overkomen en je moet ermee verder."

Béa: "Het was maar twee seconden in een heel leven."

Elizabeth: "En zonder je oordopjes was je nu ook nog potdoof."

Béa: "Oordopjes! Nooit vergeten als je een luchthaven binnengaat. Net na die babbel met mijn broer zette ik muziek op. De Amerikaanse vrouw die naast me stond en geen oordopjes droeg, had gescheurde trommelvliezen en hoort nauwelijks nog wat. Ik heb nog altijd een ruis in mijn rechteroor, maar ook die trekt beetje bij beetje weg."

We hebben het eigenlijk helemaal niet gehad over Tokio 2020.

Béa: "Oh, ik ga dat wel doen, of toch proberen. Het is iets nieuws, het is opwindend. Ik wilde alleen maar aangeven dat het niet het voornaamste is waar ik mee bezig ben. In juni, drie maanden na de explosie, mocht ik voor het eerst even op DeeDee zitten. Niet langer dan vijf seconden, schat ik. She was not happy. Paarden hebben een zesde zintuig: ze ruiken, voelen en weten gewoon dat er iets grondig mis is. Alleen kan zo'n paard niet weten wat."

Elizabeth: "En straks vliegt DeeDee mee naar San Diego."

Volgen jullie de berichtgeving rond het onderzoek?

Béa: "Nou, er valt niet zoveel te volgen. Wanneer zal het proces plaatsvinden? Over tien jaar? Ik ben er niet mee bezig om daarop te zitten wachten, of om die ene overlevende (Mohamed Abrini, DDC) in de ogen te kijken of zo. Ik ga léven."

Morgen deel 2 Osama Krayem, de tweede metrokamikaze, die terugkeerde en zijn explosieven doorspoelde

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234