Woensdag 18/09/2019

Noord-Korea

En plots drukt China Noord-Korea weer tegen borst

De Chinese president Xi Jinping wordt bij aankomst in Pyongyang hartelijk ontvangen door zijn Noord-Koreaanse collega Kim Jong-un. Beeld AFP

De Chinese leider Xi Jinping bracht eindelijk een tegenbezoek aan zijn Noord-Koreaanse collega Kim Jong-un. De centrale boodschap was niet mis te verstaan: Donald Trump, als je vrede wil heb je China nodig.

De Chinese president Xi Jinping was tijdens zijn staatsbezoek aan Pyongyang al door tienduizenden mensen langs de kant van de weg hartstochtelijk toegejuicht, toen hij donderdagavond werd getrakteerd op een massatheater waarbij duizenden Noord-Koreanen een plakkaat vasthielden die samen het gezicht van Xi vormden, ingebed in de Chinese vlag. Even later zongen de 110.000 bezoekers ook nog eens uit volle borst het lied ‘Van u houd ik, China’.

Het Noord-Koreaanse regime haalde de afgelopen twee dagen alles uit de kast om de relatie met zijn belangrijkste bondgenoot – 90 procent van de handel loopt via China – de hemel in te prijzen. Begrijpelijk, want de afgelopen veertien jaar werd Pyong­yang angstvallig gemeden door Chinese leiders, uit frustratie over het snelgroeiende Noord-Koreaanse kernwapenprogramma.

Sinds Kim Jong-un zich presenteert als man van de dialoog en met de Amerikaanse president Trump onderhandelt over een ontwapenings­akkoord, is de relatie met China weer aan de betere hand. Kim mocht al vier keer op audiëntie komen in China en drong de afgelopen maanden herhaaldelijk aan op een tegenbezoek.

Handelsoorlog

Dat Xi dat verzoek nu inwilligt, lijkt een hoger doel te dienen. Voor hem is dit een kans om Trump nog eens in te wrijven dat hij aanzienlijke invloed kan uitoefenen op de Noord-Koreaanse dictator. Die troef heeft Xi nodig, aangezien Trump hem met de ene na de andere invoerheffing om de oren slaat. Volgende week ontmoeten de twee elkaar tijdens de G20 in Osaka en het kan goed zijn dat de Chinese leider hiermee alvast een boodschap afgeeft: als je deze handelsoorlog blijft volhouden, kun je een deal met Noord-Korea wel vergeten.

In een stuk woensdag op de voorpagina van de Noord-Koreaanse staatskrant Rodong Sinmun, wond Xi er geen doekjes om. Hij schreef dat China bereid was samen met Noord-Korea (lees: zonder de VS) ‘een masterplan’ te ontwerpen voor ‘een blijvende vrede’ op het Koreaanse schiereiland. Xi schreef dat ­Pyongyang op ‘de juiste weg’ was en suggereerde dat het land zo langzamerhand wel sanctieverlichting verdiende.

Massa’s enthousiaste Noord-Koreanen juichen de twee leiders toe, in de straten van Pyongyang. Beeld AFP

Laat dat nou net het breekpunt zijn waarop de nucleaire-ontwapeningstop tussen Trump en Kim in februari stukliep. De Noord-Koreanen willen graag een stapsgewijze benadering waarbij ze een stukje van het kernwapenprogramma opdoeken in ruil voor sanctieverlichting. Washington wil juist dat Noord-Korea eerst (een deel van) de kernwapens inlevert, voordat het sancties opheft. Xi lijkt Kim nu te steunen in zijn strategie.

China is nog altijd niet blij met de kernwapens en steunde de afgelopen jaren de zwaardere sancties tegen het buurland. Tegelijkertijd wil Xi het Noord-Koreaanse regime niet in gevaar brengen uit angst voor chaos aan de grens. Hij heeft vooral behoefte aan een stabiele bondgenoot, een buffer bovendien met Zuid-Korea, waar Amerikaanse soldaten en raketten gestationeerd zijn.

Wachten op vrede

Daarnaast lijkt Pyongyang steeds meer ontvankelijk voor het advies van Peking om de peilen niet op militaire, maar economische ontwikkeling te richten. Op verschillende punten aan de Chinees-Noord-Koreaanse grens liggen spiksplinternieuwe snelwegen, bruggen, industriegebieden en woonwijken voor zakenlieden te wachten op vrede.

Kim wil zijn kernwapens niet opgeven, maar hij moet wel dringend van de zware sancties af om zijn volk onder de duim te kunnen blijven houden. De economie groeide de laatste jaren, maar het regime is nog altijd afhankelijk van hulp van buitenaf, met name van China. Volgens schattingen van de VN hebben momenteel 10 miljoen Noord-Koreanen te weinig te eten.

Ook een ander verzoek van Noord-Korea is al ingewilligd: de Chinese autoriteiten hebben de controle op Noord-Koreaanse vluchtelingen aangescherpt. Volgens Reuters zijn sinds medio april minstens dertig Noord-Koreanen in de grensregio opgepakt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234