Zondag 21/07/2019

En nu even een draailier

SOLO. Op het moment dat Amenra,'s lands zwartste metalband, na een vernietigende tour uithijgt en langzaam recupereert, grijpt frontman Colin H. Van Eeckhout een draailier en een paternoster, en neemt zijn eerste, akoestische soloplaat op. 'Ik voel een klok tikken, dit moet ik doen.'

Hij duurde uiteindelijk bijna twee jaar, de laatste tournee van Amenra. Eind 2012 verscheen Mass V, het vijfde album van de West-Vlamingen, meteen het begin van een eindeloze zwerftocht door Europa met een camionette, vijf wolven en wat gevlochten kraaienpoten.

Een show van Amenra is een fysieke en mentale beproeving. Het publiek wordt platgewalst door een betonmuur van loden gitaren. Daarbij rijt het schreeuwen van voorman Colin H. Van Eeckhout je gemoed aan spaanders. Je wankelt. De band speelt Jenga met de ziel, maar eens op de knieën reikt de band je de hand en voel je je herboren. Het is afbreken om weer op te bouwen.

Rond Amenra hangt een religieus aura, het is een stel geestelijken met veel volgers die ieder concert ook als een mis (mass) opvatten. Van Eeckhout staat als hogepriester met zijn rug naar het publiek, slaat zichzelf, kruipt, knielt en leidt de viering.

"Na een optreden ben ik kapot. Nu, na maanden toeren, kun je me bijeenvegen. Mijn nek en rug zijn naar de kloten. Het vergt zo enorm veel energie, dat toeren, dat ik eind november tegen een burn-out aanleunde. Niets ging nog. Ik wist niet of ik het einde van het concert nog zou halen. Helemaal immobiel geworden. De tijd was rijp om de stekker even uit te trekken. En dan komen er andere dingen op je pad."

En is er CHVE.

Hout voelen

Een paar maanden later, terwijl Amenra nog even aan het infuus ligt, voelt Van Eeckhout de kracht terugkeren. Voor hem is rust relatief. Vandaag neemt hij zijn eerste solo-album op, in Heule. Een reeks ingetogen akoestische soundscapes onder de noemer CHVE., die tegengesteld lijken aan de bombast van moedergroep Amenra.

"Ik hoef geen rust meer. Ik voel een klok tikken, dit móét ik doen. Ik ben ervan overtuigd dat ik niet lang op deze bol ga rondlopen. Dus moet het nu gebeuren. Ik wil iets bouwen. Het is CHVE. geworden."

In wezen verschilt CHVE. niet van Amenra, alleen de verpakking is anders. Waar gitaren het publiek wegmaaien, kiest hij nu alleen voor een draailier, een mechanische viool. De hoop van Amenra maakt plaats voor uitgesponnen tristesse, voor de rafelranden van menselijk lijden.

Nog altijd geldt de muziek als een vehikel om tot persoonlijke bevrijding te komen, maar veel meer dan de kracht van Amenra diept CHVE. het lijden verder uit. De Mass-albums zijn een combinatie van persoonlijke emoties van de bandleden. Nu Van Eeckhout solo gaat, ligt er maar één ziel meer bloot. En dat maakt de oerwolf uit Kortrijk kwetsbaar.

"Het is alsof ik mensen in mijn hoofd laat binnenkijken terwijl ik thuis in de zetel zit. Bij CHVE. is het schild van Amenra weg en kan ik me niet laten opslorpen door onze traditionele wall of sound. Nu telt mijn stem, mijn toon, en voel ik meer zenuwen. Ergens is er ook wat angst, meer dan voor een optreden met Amenra. Angst om te falen en de gevoeligheid van de nummers niet juist te brengen. Maar naast de angst is er ook hoop. Het komt wel goed."

CHVE. geldt als het dagboek van Colin H. Van Eeckhout. Een samenvatting van wat hem en vooral zijn gezin de laatste tijd is overkomen. "Mijn schoonvader kreeg recent een hersenbloeding. Dat was een schok voor mijn vriendin, die in een maalstroom van emoties terechtkwam. Die klap, dat gevoel, heb ik vormgegeven in CHVE., alsof ik gebeurtenissen in kaart breng. Het gevoel kristalliseert, je probeert het emotionele karakter muzikaal te duiden en schrijft er later tekst bij.

"Het is een manier om alles van me af te gooien, tot Amenra toe. De band is een fort dat we samen bewaken, een fort met regels en afspraken. CHVE. is alleen aan zichzelf een uitleg verschuldigd. Ik zet mijn ziel wijdopen. Dit solowerk doet me stilstaan en nadenken over mezelf. Dat je geen rekening moet houden met anderen voelt goed, maar het maakt je ook klein.

"Ieder bandlid van Amenra is met eigen dingen bezig. Vaak zijn dat improvisaties met een exploratief karakter. In mijn geval is dat een draailier, maar telkens opnieuw kwamen dezelfde dingen terug. Ik kon alleen denken: 'dit moet ik opnemen'.

"De keuze voor dat instrument is ook de keuze voor authenticiteit. Zo'n lier is een instrument dat zeer lage tonen produceert, wat vaak voorkomt in sludgemetal zoals die van Amenra. Tonen die je ook digitaal kunt aansturen met pedalen en laptops en wat nog allemaal. Ik wil terug naar het instrument zelf. Ik wil het hout voelen."

Oogkleppen

Wie als metalfan gewend is geraakt aan de massale overrompeling van een concert, kan schrikken bij het horen van de ingetogen CHVE., al nam Amenra eerder ook al een akoestische plaat op, Afterlife.

"Er is nog geen kritiek gekomen van metalfans. Maar het zou me niet verbazen als mensen zich eraan storen. Mensen stellen zich niet graag kwetsbaar op. So what?"

CHVE. is een soloproject dat is ingebed in de brede, zwarte Church of Ra-beweging, het collectief van gelijkgestemde bands en kunstenaars dat de leden van Amenra zelf hebben gesticht. Beenharde metal is en blijft het ordewoord, maar Church of Ra reikt verder dan het muzikale. De metalheads zijn alles behalve mainstream en bouwen stilzwijgend aan een breed, intrigerend netwerk met tentakels tot in Rusland en de VS.

Zo werkte Amenra al samen met modefotograaf Willy Vanderperre (Dior, Kanye West), met beeldend kunstenares Berlinde De Bruyckere, en komt er straks ook een kortfilm waarin Amenra Mass V in een ambient-bad onderdompelt. Er is ook de link met cinematograaf Nicolas Karakatsanis (Rundskop, The Loft), en nu is er dus frontman Van Eeckhout en zijn draailier.

"We willen muren slopen en oogkleppen afrukken. Het kan geen kwaad om een heavy metal-dude in een schouwburg te zetten, het kan geen kwaad om een hardcore-fan met moderne kunst te confronteren. Let wel: we zijn duidelijk in de communicatie. We gaan geen liefhebbers van het keiharde werk 'lepelen' door hen plots een akoestische set op te solferen.

"Maar die veelheid aan zijprojecten voedt onze beweging. Amenra, en bij uitbreiding Church of Ra, is ongrijpbaar geworden. We zijn nu vijftien jaar bezig, maar diep vanbinnen is Amenra nog altijd een groepje kerels uit Kortrijk en Marke dat op blikjes schopt in lege loodsen. We kunnen voor mijn part niet groot genoeg worden, zolang we de controle in handen houden. Ik prijs me gelukkig dat zo veel mensen zin kunnen geven aan hun leven via ons werk."

Doeken verzamelen

Van Eeckhout is zelf al een tijdje verveld van muzikant tot kunstenaar. De nieuwe samenwerkingen zorgen voor zuurstof. "Werken met nieuwe mensen is voor mij als het leren van een nieuwe taal: een openbaring." Maar de kern is en blijft creëren. Iets achterlaten. "Ik voel een continue drang naar creatie. Zoals nu, met CHVE."

Hij verzamelt nu doeken om te kunnen schilderen. "Al kan ik niet tekenen, laat staan schilderen." Maar het omzetten van gevoel naar materie behoeft niet altijd een specifiek talent, en dat weet hij. "Eigenlijk kan ik niks. Ook niet photoshoppen, of wat dan ook, maar dat wetende kun je ook proberen dingen samen te brengen. Ook dat is creëren."

Bij het ontstaan van Amenra repeteerde de band in een loods, ergens in Kortrijk. Van Eeckhout liep er vaak als eerste rond, en vond ooit een dode duif. Hij zag ook een kruis hangen en nagelde de duif eraan vast. Het ding hing voortaan boven de deur. "Mooi beeld, vond ik dat. Het zette aan tot meer."

Hij verzamelde later kraaienpoten en liet die met was en touw versmelten tot een geheel. Naar analogie met de bekende 'tripod', de drie ineengevlochten kraaienpoten als logo van Amenra. "Ik maakte ooit samen met een taxidermist drie kraaien op zwarte kruisen, die ik in een klooster had gekocht. Het trio symboliseert de calvarie. Twee met gesloten ogen en één kraai met de ogen levendig open. Ik liet ze tijdens een vernissage ooit hoog aan de muur hangen. Je zag de kraaien waken over het volk. Machtig. Mijn huis ligt vol met dat soort dingen."

De enige rode draad in het werk van Amenra, CHVE. of andere bands gelieerd aan Church of Ra, is de schijnbare aanleg voor negativiteit. Het oogt allemaal donker, al is de boodschap daarom niet per se zwaarmoedig. Dat ook CHVE. niet baadt in joligheid, heeft volgens Van Eeckhout een simpele reden.

"Die interesse in het sombere zit gewoon in mij. Het is niet anders. Er komt wellicht een moment dat mijn kinderen - ze zijn nu vier jaar - zich vragen gaan stellen bij mijn werk. Tja. Kom ik nu thuis met een genaaide wenkbrauw, dan ben ik tegen de micro gelopen. Ik verbloem de werkelijkheid, maar er komt een moment dat ik hen alles rustig kan uitleggen. Dat het gewoon in mij zit.

"Als kind was ik ook diegene met een zwart skateboard en een doodskop. Fluorescerende kunst boeit me niet. Kunst moet respect afdwingen. Of het nu een poster, een nummer of een boek is: je aandacht moet verdiend worden. Dat zwarte dwingt in mijn geval altijd respect af, daarom ook mijn interesse in het werk van Berlinde De Bruyckere. Idem voor poëzie, dan kom ik bij Jotie 't Hooft of Sofie Verdoodt uit.

"Er is niets mis met joligheid, zeker niet. Ik kan ook genieten van een bos bloemen en lachen met een cartoon van Jeroom, maar ik uit mij op een andere manier. Laat de rock-'n-roll maar aan andere bands over. Ik wil pijn kunnen bekampen, op alle mogelijke manieren. Daarom dus: CHVE."

CHVE. wordt in maart uitgebracht via Consouling Sounds

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden