Donderdag 24/06/2021

En het kan nog sneller

Na vier dagen zwemmen zijn er in de Duna Arena van Boedapest zeven wereldrecords aangescherpt. En dat zonder speciale pakken. Wat zijn dan wel de redenen voor die snelle tijden op het WK?

Het waren geen kinderachtige verbeteringen. De Zweedse Sarah Sjöström was zondagavond, als startzwemmer op de 4x100 meter vrije slag, de eerste vrouw die door de grens van 52 seconden brak: 51.71 seconden. Bij de mannen deed de Amerikaanse legende Mark Spitz dat 47 jaar eerder. Het oude record was 52.06, vorig jaar verwezenlijkt door de Australische Cate Campbell.

Na Sjöström trok de Brit Adam Peaty de aandacht. Hij had voor de 50 meter schoolslag het 'Project 25' ingesteld. Hij werd de eerste man die van blok naar muur binnen de 26 seconden aantikte (25.95). In de series had hij op die afstand ook al een wereldrecord (26.10) gezwommen.

De andere wereldrecords waren op de standaardafstanden 100 meter schoolslag (de Amerikaanse Lily king) en de 100 meter rugslag (de Canadese Kylie Masse). Het zesde en zevende wereldrecord was voor de gemengde wisselslagestafette van de Amerikanen.

Drijfpakken

Bij het WK van 2009 in Rome werden 43 wereldrecords gezwommen. Het was de totale inflatie van zo'n wereldprestatie. In sommige races doken meerdere zwemmers onder het bestaande record. Niemand keek meer op van het scorebord met 'world record', zoals dat gebruikelijk oplicht. De golf, meer een tsunami, werd veroorzaakt door technologische ontwikkeling. De fabrikanten Arena, Adidas, Jaked en Speedo maakten zwempakken die het drijfvermogen bevorderden en, door compressie, de verzuring van de spieren tegengingen. Op 1 januari 2010 verklaarde de wereldzwembond FINA de pakken verboden.

De voorspelling was dat de toptijden vijf tot tien jaar zouden blijven staan. In 2017 staan nog twintig 2009-wereldrecords in de boeken. Het belangrijkste: de 100 meter vrij van de Braziliaan César Cielo (46.91).

In het zwemmen vallen records sneller dan die andere recordsport, atletiek. Marcel Wouda, de Nederlandse bondscoach, zegt dat "atletiek misschien verder ontwikkeld is". Van zwemmen is volgens hem niet eens bekend hoe je je werkelijk voortstuwt. "Duw je water weg? Of is het de wet van Bernoulli? Het principe dat door verschillende stromingssnelheden liftwerking ontstaat. Zoals met de vleugel van een vliegtuig. We zijn er nog niet uit."

Wereldrecords in zwemmen zijn te voorspellen, zegt Wouda. "Je ziet Sjöström deze zomer een aantal keren net boven de 52 seconden zwemmen. Ze is beter geworden in techniek. Ze heeft haar training veranderd. Ze is een bijzondere zwemster. Dan weet je dat het wereldrecord er komt."

Wat ook helpt, is concurrentie. "Als een groepje zoals op de 100 meter rugslag van de vrouwen onder de 58.5 zwemt, dan komt het moment dat er een doorschiet naar die nieuwe toptijd, zoals Masse. Of dat iemand als King, op het gif uit haar strijd met de Russische Jefimova, zo hard zwemt dat er opeens een record op het bord staat."

3D-technologie

Zwemmers profiteren van de verbeterende technische voorzieningen in het zwembad (lijnen, startblokken) en van verruimde regels. Een vlinderkick onder water was bij de schoolslag lang verboden. Toen dat verbod werd geruimd, gingen de tijden omlaag.

De Amerikaan Caeleb Dressel, favoriet voor de 100 meter vrije slag van vandaag - Pieter Timmers kon zich voor die finale niet plaatsen -, heeft bij de onderwaterfase een extra armbeweging, een soort haal, ingebouwd. Het mag. Het zal snel navolging vinden. Zoals iedereen bij elkaar afkijkt. Wouda: "Wij denken dat onze start perfect is. Maar er zijn misschien andere manieren."

De 3D-technologie zal de zwemtraining verbeteren. Snelheidsmeting wordt de volgende stap. Nog zeker tien tot twintig jaar ontwikkeling wordt er voorzien. Wouda: "Het gaat nu nog met tienden, dan honderdsten. De marge zal steeds kleiner worden. Maar ik kan niet zeggen wanneer de rek eruit is."

Als er dan geen wereldrecords meer worden gezwommen, dan komt misschien de commercie in actie. Wouda: "Nu moet je na een onderwaterfase bij 15 meter boven water komen. Onder water ben je sneller dan boven water, met al zijn weerstand. Als het publiek meer show wil, meer records dus, dan wordt die grens van boven water komen misschien wel op 20 meter bepaald. Of we krijgen verende startblokken, wie weet."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234