Dinsdag 24/11/2020

En de winnaar is... de grootste klootzak

film

ellebogenwerk is het belangrijkste talent van oscar-winnaars

Hollywood geeft zichzelf morgen weer breed glimlachend een schouderklopje en deelt de Academy Awards, de Oscars, uit. Langs de bloedrode loper zullen de media de sterren weer bestoken met luchtige vragen als: 'Wie draag jij vanavond?' om achter de namen van de couturiers te komen. Maar in de coulissen van de Academy Awards wordt het spel met de jaren steeds smeriger gespeeld.

Hollywood / The Independent

Andrew Gumbel

Het is weer Oscar-tijd. Maar dit jaar is Hollywood zo attent geweest - of juist onvoorzichtig - om een aantal onuitgesproken richtlijnen te onthullen die de genomineerden voor een Academy Award dezer dagen volgen (zie hieronder). Met andere woorden, het is niet zozeer Oscar-tijd, maar wel open jachtseizoen. En dit jaar halen ze het onderste uit de kan als nooit tevoren.

"Er is een choquerend gebrek aan zelfbeheersing", aldus Stacey Snider, bestuurslid van Universal Pictures. "De grenzen die voor iedereen duidelijk zouden moeten zijn, worden brutaal overschreden."

De meeste - maar zeker niet alle - modder werd gegooid in de richting van A Beautiful Mind, een van de gegadigden in de categorie beste film. Als biografie (over Nobelprijswinaar en wiskundige John Forbes Nash en zijn strijd tegen schizofrenie) is de film uitermate gevoelig voor de kritiek dat het bronnenmateriaal niet correct werd weergegeven. Levens zijn nu eenmaal onvoorspelbaar, terwijl een film een strak verhaal heeft met een begin, een midden en een slot.

Maar hier draait het niet om de juistheid van het verhaal, wel om het neerhalen van de echte John Nash, alsof men aan de filmmakers wil vragen hoe ze het in hun hoofd hebben kunnen halen van zo'n onsmakelijk individu een held te maken en dan nog zonder de bezwarende details te vermelden?

Talloze columnisten, bijna allemaal ingelicht door pr-mensen van rivaliserende studio's, hebben de biografie uitgepluisd waarop A Beautiful Mind zich baseerde om dan hun bevindingen met een hoogst hypocriet moraliserend vingertje neer te schrijven. John Nash verwekte een bastaard! Hij had affaires met mannen! Hij werd opgepakt in een toilet voor openbare zedenschennis!

Los van de waarheid van die geruchten - sommige zijn danig vervormd of overdreven - hebben zij weinig te maken met de kwaliteiten van de film. Wat dan nog als de film geregisseerd door Ron Howard de openbare zedenschennis verzwijgt, waardoor Nash werd ontslagen van zijn geheime werk voor de overheid bij de Rand Corporation? De film vertelt ook niet veel over Nash' mislukte poging om de Stelling van Riemann over priemgetallen op te lossen. Maar daar klaagt blijkbaar niemand over.

De ironie wil nu dat er heel wat legitieme redenen zijn waarom de film gepakt kan worden. Hoe vaak is het niet bewezen dat je schizofrenie niet door wilskracht alleen geneest zoals in de film. De film vergeet nuchtere medische kennis door te stellen dat Nash zijn grensverleggende werk deed terwijl hij leed onder paranoïde hallucinaties. In feite werd hij pas ziek tien jaar nadat hij zijn speltheorie neergeschreven had, die hem een Nobelprijs voor economie zou opleveren. De poging die de film doet om de theorie over het gedrag van niet-deelnemers in een spel uit te leggen mislukt jammerlijk.

Geen probleem, want dat is niet de zorg van de roddelcolumns en de -persberichten. Integendeel. Het is de heilige wet van de tabloids die altijd onverschillig blijven bij echte schandalen als Iran-Contragate of het ineenstuiken van Enron, maar die het schuim op de lippen krijgen bij het minste teken van seksueel onfatsoen. En dus werd John Nash - fragiele, 73 jaar oude Nash, die niet eens actief had meegewerkt aan zijn biografie en die enkel akkoord ging met de verfilming omdat hij het geld nodig had - ongewild het onderwerp van een grootschalige aanval op zijn goede naam en zag hij zich verplicht om zich vorige week in een prime time-televisie-interview te verdedigen. Zijn seksualiteit, zijn huwelijk, zijn capaciteiten als vader... Ze kwamen allemaal in de beklaagdenbank vanaf dat moment in december toen duidelijk werd dat A Beautiful Mind wel eens een kans zou kunnen maken.

Vorige week echter kwam de genadeslag: de beschuldiging dat Nash antisemiet is. Het begon met een reeks artikels van Matt Drudge, de internetvuilspuiter die het Lewinsky-schandaal uitbracht, en werd algauw opgepikt door Roger Friedman, een columnist van Fox News. Zoals Drudge en de anderen terecht opmerkten, is er niets zo dodelijk dan de beschuldiging dat een film antisemitisch zou zijn in een gemeenschap die onevenredig joods is. De beschuldiging was gebaseerd op iets dat Nash had geschreven op het hoogtepunt van zijn schizofrenie - een periode waarin hij zich afwisselend de Prins van de Vrede, de Linkervoet van God en de Keizer van Antarctica waande - en blijkt geen enkele waarde te hebben. Het kan geen toeval zijn dat Roger Friedman vroeger werkte voor het nu verdwenen magazine Talk, waarvan Miramax Films mee eigenaar was. Miramax zit met The Bedroom ook in de categorie beste fim en die film kan Friedman ten zeerste aanbevelen.

Een aantal publicaties die A Beautiful Mind aanvielen, zijn eigendom van Rupert Murdoch, wiens Fox Studio eveneens genomineerd is voor Moulin Rouge. Fox en Miramax ontkennen elke aantijging, maar het is niet duidelijk hoeveel mensen dat geloven. The Los Angeles Times schreef onlangs dat een van hun journalisten werd opgebeld door een Oscar-strateeg van Miramax, die hem op het spoor bracht van de Drudge-artikels. Ondertussen liet het hoofd publiciteit bij Fox weten dat hij een negatieve campagne afkeurt. Een boodschap die niet doordrong bij de New York Post, van Murdoch, die Nash omschreven als een "rabiate antisemiet".

Daar stopt de rotzooi niet. Net als in de Amerikaanse politiek zijn de Oscars onderhevig aan de angst dat kandidaten - sorry, genomineerden - zich niet houden aan de scripts van de spin doctors. Van Russell Crowe werd algemeen aangenomen dat hij zijn kansen op een Oscar had verknoeid nadat hij had uitgehaald naar een televisieproducent van de Bafta Awards en nadat hij tegen de Variety Club had gezegd dat ze hun Silver Heart Award maar in een lichaamsopening moesten duwen. Universal heeft duidelijk een gesprekje met hem gehad, want sindsdien is hij zo mak als een lammetje. Robert Altman bewees zichzelf ook geen dienst door te zeggen dat Titanic een hoop rotzooi was en dat American Beauty slecht geacteerd en geregisseerd was.

De campagne-uitgaven zijn dit jaar zo obsceen (volgens voorzichtige schattingen lopen ze in de tientallen miljoenen dollars) dat ze niet enkel de kwaliteiten van de films en de acteurs doen vergeten, maar ook de campagne sturen naar die films die over genoeg budget beschikken. In de categorie voor beste film staan A Beautiful Mind, The Lord of the Rings en Moulin Rouge in het zonnetje, terwijl hun bescheiden gebudgetteerde rivalen als In The Bedroom en Gosford Park in de schaduw staan. In de acteurscategorie wordt er nauwelijks aandacht gegeven aan de geprezen vertolkingen van Sean Penn of Kate Winslet omdat hun films I Am Sam en Iris het geld niet hebben om te concurreren.

De vuile spelletjes beperken zich niet enkel tot de belangrijke categorieën. Sony Pictures werd er dit jaar beschuldigd van het opzettelijk niet vertonen van de Indiase film Lagaan en de Argentijnse prent Son of the Bride, om zo hun kansen te verhogen voor de hoofdprijs. Volgens de theorie in Variety moeten de leden van de Academy vreemd genoeg de vijf genomineerden voor beste buitenlandse film bekijken in de bioscoop om te kunnen stemmen. Sony zou nu de vertoningen van de twee films plotseling hebben geschrapt om zo de de kansen van hun hit Amélie te verhogen. Sony ontkent uiteraard alles.

Je zou al die uitzonderlijke investeringen van passie, energie en tijd in de Oscar-campagne nog kunnen begrijpen als het uiteindelijke doel duidelijk zou zijn. Een kandidaat voor het zitje van de president mag het land vier jaar leiden als hij zijn race wint. Wat houden Oscar-winnaars over na maanden van onophoudelijk neerhalen van de concurrentie? Gezond verstand zegt dat het predicaat beste film tientallen miljoenen dollars extra oplevert aan de kassa, maar het is niet helemaal duidelijk of dat wel zo is, als het ooit al geweest is.

Natuurlijk maakt een nominatie een groot verschil en een Oscar-campagne maakt uiteraard deel uit van de gehele marketingmachine voor een film. Maar tegen de tijd dat de Oscars daadwerkelijk zijn uitgedeeld, zijn de voordelen ervan al uitgewerkt. Volgende week woensdag of donderdag zal de grote roddelmediamachine zijn stilgevallen. Diegenen die A Beautiful Mind willen zien, hebben dat grotendeels al gedaan en wie wat won, zal snel vergeten zijn, behalve door de bazen van de winnaars, hun lieven en hun moeders.

Uiteindelijk blijft voor de winnaars niets over dan het plezier van het winnen. Niet echt een reden, zou je denken, om reputaties te vernietigen of de rotzooi uit iemands privé-leven boven te halen. Maar dat is, zoals men zegt, showbusiness.

Een vileine roddelcampagne tegen 'A Beautiful Mind' verplichtte oude John Nash (73) om zijn privé-leven uit de doeken te doen op tv (Foto AP)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234