Vrijdag 23/10/2020

En de verliezer is... de literatuur

Op de schaal van rampen die onze literatuur kunnen treffen, valt het mee met de toekenning van de Libris Literatuurprijs 2011 aan Yves Petry. Zeker in vergelijking met vorig jaar, toen de biedermeiercolumnist Bernard Dewulf bekroond werd. Kabbelende stukkies over huisje-boompje-beestje als de maat der literaire dingen - ik ril nóg na. Petry behoort, met Peter Terrin en Jan Van Loy, tot een ander Vlaams echelon: serieuze schrijvers die terecht erkenning vinden in het wingewest Holland. Nederlandstalige hoop in schrale tijden.

Zulke lof ontbrak aan m’n tafeltje in het chique Amstel Hotel na de bekendmaking. Matheid troef, daarna verzuchtingen: ‘Ben ik nu veroordeeld tot dat kannibalenboek.’ ‘Ik ga toch geen boek lezen over een vent die de pik van een andere vent opeet.’

Lang geleden heb ik het recht verspeeld de eerste steen te werpen, dus morele bezwaren voer ik niet aan. Die doen er ook niet toe. Literaire bezwaren wél. De maagd Marino is een mindere Petry. Zijn roman is geïnspireerd door de geschiedenis van de Duitser die zijn vriend vermoordde en opat. Petry geeft daarin het onbegrijpelijke literair een stem, zonder morele veroordeling van de gruwel - prijzenswaard.

Máár: in Petry’s eerdere romans was stijl meer dan alleen een middel om het mooi, scherp, amusant te zeggen. Het eigenlijke verhaal werd verteld, meegezegd, in en door de bedwelmende taal. Anekdotiek was slechts bijzaak. Nu niet - jammer. Het had geholpen om de lezer zich meer betrokken te doen voelen bij Petry’s romaneske uitstalling van onbegrijpelijke daden, die na lezing van dit akelig stemmende boek even onbegrijpelijk zijn als daarvoor.

De jury bekroonde een verliezer. Ze ging daarmee voorbij aan de twee genomineerden die écht naar de sterren reiken, Arnon Grunberg en (mijn favoriet) Peter Buwalda. Dan spreken we over het ambitieuze waagstuk dat de roman moet zijn. Zulke literatuur slaagt er altijd in ons deelgenoot te maken van ontreddering, onbehagen, vertwijfeling, pijn, worsteling en verval, zonder de verzachtende coating van het sprookje. Dat geldt zowel voor Huid en haar als Bonita Avenue. Beide schrijvers doen ons verzinken in hun wereld, brengen met enorme verbeeldingskracht het bittere mysterie dat mens heet naderbij. Petry daarentegen sluit ons buiten zijn toch al autistische wereld.

Je hoeft daarom geen visionair te zijn om te voorspellen dat De maagd Marino in de boekhandel zal doodslaan. De kleine sekte literatuurminnaars leest het uiteraard, maar de goedwillende meute lezers snuffelt en druipt af. Tragisch.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234