Dinsdag 19/10/2021

En de Olympische Spelen gaan naar...

Juli 2005 in Singapore, ongetwijfeld in het chicste hotel, dát wordt het decor van de sterkst bezette olympische race aller tijden. Parijs en Londen waren van bij het begin favoriet om de Olympische Zomerspelen van 2012 binnen te halen, Rome en Moskou waren outsiders, Rio was sympathiek, en toen was er New York met die ijzersterke kandidatuur. De Morgen was te gast bij organisatiecomité NYC2012 en stelde vast dat veel is veranderd in de VS. 'We hebben onze les geleerd. We zullen nederig zijn. New York wil het beste voor de atleten en de olympische beweging en pas daarna voor zichzelf.' En als het in 2012 niet lukt? 'Dan maar 2016.' Bart Somers is bij deze gewaarschuwd.

Hans Vandeweghe

One Liberty Plaza, 34ste verdieping. "Of ik dat wist te vinden? Moet er geen limo langskomen?" Het toontje was duidelijk veranderd nadat een Amerikaanse collega een goed woordje had gedaan en een hopeloze communicatie had gedeblokkeerd. "Belgian press. Die moet je goed behandelen, want die komen allemaal bij Rogge thuis." Vandaar de (afgewezen) limo.

Yankee Stadium kende ik, Shea Stadium ook, het tenniscentrum van Flushing Meadow was ook niets nieuws, ik ben nooit in New York zonder een bezoek aan de tempel Madison Square Garden, al is het maar om eens langs te lopen in die rommelige sportshop in de catacomben. Al de andere competitieplaatsen moeten ze nog bouwen. Een rondrit door de bekendste stad van de wereld leek alle partijen overbodig en bovendien was het bloody hot, waardoor de rondleiding gelukkig virtueel bleef: foto's kijken en de obligate 'tour of our offices'.

Die eindigde in het bureau van Jay Kriegel, de executive director van NYC2012. Daar hebben we met het hele gezelschap wel tien minuten sprakeloos staan kijken naar dat enorme gat waar ooit twee van de hoogste torens ter wereld hadden gestaan. Ground zero van op de grond als toerist, dan zie je een bouwwerf zonder meer. Ground zero van op de 34ste verdieping is een hallucinante ervaring. Het blijft een bouwwerf, maar het besef van het drama dat zich op dezelfde hoogte maar honderd meter verder heeft afgespeeld, doet verstijven. "Er gaat geen dag voorbij zonder dat ik mij omdraai en minutenlang door het raam naar buiten staar", zegt Amy Stanton, director of marketing and communications, die net als Kriegel over de killing fields van de WTC uitkijkt.

"Wat we met 11 september 2001 doen in onze kandidatuur?" Vice-burgemeester Dan Doctoroff glimlacht. Ook die vraag had hij verwacht. "Niets. We kunnen niet doen of het niet is gebeurd, dat is de slachtoffers onrecht aandoen, maar in de communicatie over onze kandidatuur is geen plaats voor 9/11. We willen de Spelen omdat we een goed dossier hebben, niet uit medelijden. We zullen wel de wil van de New Yorker, zijn passie, zijn medeleven en vastberadenheid in de verf zetten. Nergens is de samenleving competitiever. Hier loop je elke dag een olympische race. New Yorkers stappen sneller en praten vlugger dan welke Amerikaan ook."

New York is niet de favoriet voor de verkiezingen, die pas in juli 2005 hun beslag vinden. Nog niet. New York is dat gewend. Het was evenmin de favoriet in eigen land, toen het moest optornen tegen Los Angeles, Washington, Houston en vooral San Francisco. New York haalde het. Het ambitieuze en inventieve dossier verbaasde toen al de waarnemers, en het Amerikaans Olympisch Comité (USOC), dat in die tijd in twee schandalen was betrokken, koos snel voor de stad aan de oostkust. Waarna de verliezers een onderzoek naar omkoping wilden.

Weer lacht Doctoroff. De nummer twee achter burgemeester Bloomberg haalt zijn schouders op. "Ze hebben voor ons gekozen omdat we een mooi plan hebben. Deelnemers, officials en publiek zullen voor vijfennegentig procent van de competities onder de grond of over het water kunnen worden vervoerd. We plannen de compactste Spelen ooit en we zorgen ervoor dat de stad na afloop een olympische touch krijgt."

Niet zoals Atlanta dus, waar behalve een olympisch park dat nu stikt van de daklozen en een plaquette bij het Ted Turner Stadium met daarop 'former Olympic Stadium 1996 Centennial Games', niets nog laat vermoeden dat de honderdste verjaardag van de moderne Olympische Spelen daar zijn gevierd. Atlanta heeft veel kwaad bloed gezet bij het Internationaal Olympisch Comité. Platte commercie, chaos in transport, stijlloosheid en heel veel discussies tussen het organisatiecomité en het IOC, dat alleen maar tv- en sponsorgeld mocht aandragen en verder zijn mond moest houden. Nooit meer Amerika, viel toen te beluisteren in de wandelgangen.

Een basale en impulsieve reactie misschien, maar wel rechtstreeks komend uit de buik van de keuzeheren en -dames. Het gevolg was dat alle Olympische Spelen sindsdien een soort schoonmoeder kregen van het IOC om mee te kijken over de schouder van het lokale organisatiecomité. De eerste schoonmoeder (voor Sydney) heette Jacques Rogge.

"Jammer dat we de leden niet meer mogen ontvangen", weet executive director Jay Kriegel. Hij bestrijdt de maatregel niet, die een gevolg was van de omkopingzaak rond Salt Lake City 2002, maar vreest tegelijk dat de meeste IOC-leden nog het beeld zullen hebben van het oude New York, waar het leven hard is, overleven een kunst en de straten en parken vies en vol met daklozen. "New York is veranderd, dat zei u daarnet zelf. Dat klopt ook. De sfeer in de stad is anders. De criminaliteit is teruggedrongen, mensen leven nu in New York om te leven, niet meer alleen om te werken. Dat was al voor 9/11, maar die ramp heeft het proces nog versneld."

Dan Doctoroff heeft de olympische geschiedenis van zijn land van buiten geleerd. "Wie weet nog dat New York kandidaat was voor de Spelen van 1984? We verloren toen van Los Angeles, mede omdat in 1977 de stad na een elektriciteitspanne vreselijk negatief in het nieuws is gekomen. Er werd gemoord en gestolen. Die panne hebben we nu weer gehad en er gebeurde niets. Zou dat een voorteken zijn?"

Doctoroff is het gezicht van de campagne. Hij kreeg zijn olympisch visioen toen hij in 1994 bij de WK voetbal in New York de kwartfinale Italië-Bulgarije zag en hoorde dat maar één sportevenement groter was dan het WK voetbal, The Olympics. Dan Doctoroff is geen New Yorker maar komt uit Michigan. "Ik was geïntimideerd door de stad, maar mijn vriendin kreeg hier een baan en ik kwam mee." Het verging hem goed. Hij is 44, woont in een mansion Upper West en is binnen na wat successen als investment banker. Zijn salaris als vice-burgemeester bedraagt 1 dollar. Over geen stad meer metaforen dan over New York, zegt de nummer twee van NYC, die in de drukke nadagen van de elektriciteitspanne toch een uur uittrekt voor een interview. "De moeder van alle steden bijvoorbeeld. Of nog: the global village in één stad. Het olympische dorp van elke dag, is dat niet de mooiste?"

Dat dorp wordt gebouwd - of er Spelen komen of niet - aan de oevers van de Hudson, pal aan de overzijde van de Verenigde Naties. Daar zullen 4.400 nieuwe appartementen worden opgetrokken als een stadsontwikkelingsproject. Meer symboliek is niet denkbaar: de echte Verenigde Naties die waken over de Verenigde naties van de sport. Het dorp zou uit enkele flatgebouwen bestaan, voor het eerst sinds Seoel 1988. Dat is geen pluspunt, maar de ligging compenseert veel, want het hele transportplan is er op afgestemd. Doctoroff: "New York staat bekend als een stad waar het verkeer de hele dag vastzit, met of zonder Olympics. Welnu, die zullen er niets van merken, want wij organiseren het transport volgens het X-plan." Eén transportas is de East River, het water tussen Manhattan enerzijds en Brooklyn, Queens en Bronx anderzijds. Op de East River zal de fast ferry de olympische familie (alle geaccrediteerden) vervoeren. In Sydney is dat ook geprobeerd, maar dat mislukte omdat de ferry's te traag waren. Een andere as is lijn 7 van de metro. Die loopt van het nieuwe olympische stadion naar het nieuwe olympische dorp.

Vice-burgemeester Doctoroff: 'Geld is het probleem niet. In New York wordt jaarlijks voor 13 miljard dollar gebouwd'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234