Zaterdag 24/07/2021

Ecologie

En de massa dronk voort uit een petfles

Campagnes om wegwerpplastic tegen te gaan blijken in de zomer niet zo succesvol. De afgelopen maand steeg de verkoop van flessenwater tot een record Beeld thinkstock
Campagnes om wegwerpplastic tegen te gaan blijken in de zomer niet zo succesvol. De afgelopen maand steeg de verkoop van flessenwater tot een recordBeeld thinkstock

De verkoop van flessenwater gaat door het dak. Supermarkten laten extra voorraden aanrukken, Spa en Bru doen alles om de vraag bij te houden. Doet de hitte de voorzichtige trend van plasticvrij verdampen?

Mei was nog plasticvrij, de laatste weken doet het zweetweer ons massaal naar de plastic waterfles grijpen. De verkoop is met ruim een derde gestegen. Delhaize verkocht tussen juli en nu 35 procent meer flessenwater dan vorige zomer. Colruyt en Spar verkochten 34 procent meer water. Andere grote winkelketens noteren een gelijkaardige toename.

Om bij te benen spreken supermarktketens hun zomerstock aan en organiseren ze meer leveringen. "We houden altijd rekening met extra vraag in de zomer en er is een buffervoorraad. Maar dat het zo lang warm zou zijn, was niet te voorzien. De grotere vraag hebben we kunnen opvangen met extra aanvoer", zegt Roel Dekelver, woordvoerder bij Delhaize. Colruyt heeft het aantal transporten opgevoerd tot tweehonderd per week.

Coca-Cola, dat Chaudfontaine op de markt brengt, ziet een 'duidelijke stijging' en Spadel, producent van Spa en Bru, heeft het over 'een zeer groot effect door de hittegolven'; de productie steeg in juli met 40 procent, geeft Spadel aan. Er wordt dan ook dag en nacht gewerkt en de extra werkuren worden met hittegolfpauzes en ijsjes verzacht.

Kan een plastic fles ooit 'proper' zijn?

Tegen 2025 wil de Europese Commissie dat 90 procent van de plastic flessen ingezameld wordt, opdat plastic flessen niet meer als een wegwerpproduct worden aangezien. De dop moet aan de fles vastzitten opdat die nog zelden in de plastic soep op zee verdwijnt. "Bij grote hitte moeten we allemaal een drinkbus meenemen. Wie toch een plastic flesje koopt, hergebruikt het beter dan het weg te gooien", zegt Annelies Schollaert van afvalmaatschappij OVAM. Wie hoopt op een technologische oplossing, moet ze ontgoochelen. Grote producenten zijn in de weer met 'bio-pet' uit plantaardige bronnen zoals hout en stro, "maar geen enkel plastic breekt zomaar af in de natuur", zegt ze. "Plastic flessen krijgen pas een tweede leven als ze gerecycleerd worden."

De zomerse stormloop op flessenwater lijkt campagnes, trends en nieuwsberichten rond de heilzaamheid van leidingwater tegen te spreken. Kraanwater heeft flessenwater blijkbaar nog niet van de troon gestoten.

Gigantische eilanden van plastic in zee

Mei Plasticvrij sloeg aan, de campagne drinKraantjeswater leidt tot steeds meer drinkfonteinen in scholen, en drinkwaterbedrijf De Watergroep stond met waterbars op de zomerfestivals, die op hun beurt vaker met recycleerbare bekers werken. Minister van Natuur en Omgeving Joke Schauvliege (CD&V) liet optekenen dat "mensen al dat plastic beu zijn". En inderdaad: de verkoop van waterfilters, drinkbussen en bruiswatermakers zit in de lift en de gigantische eilanden van plastic in zee beheersen vaker het publieke debat. Recent bleek ook dat flessenwater nogal wat microplastics kan bevatten; nog een reden om minder plastic te gebruiken.

"We zijn tien jaar geleden in Limburg gestart met de drinKraantjeswater-campagne en nu drinken ze daar meer kraantjeswater. Vandaag doen steeds meer scholen en ook 180 gemeenten elders mee", zegt Kathleen De Schepper van De Watergroep.

Maar zo'n omwenteling gaat dus wel traag. Want flessenwater drinken is een hardnekkige gewoonte die met enorme marketingbudgetten wordt gevoed. De consument blijkt bovendien ongevoelig voor de prijs. Flessenwater is tweehonderd keer duurder dan kraantjeswater.

Minder moeite

"Als het zo warm is, dan snakken we naar water, maar in de openbare ruimte zijn er te weinig goed onderhouden fonteintjes. Het is dan makkelijk om naar flessenwater te grijpen, dat overal te koop is", stelt De Schepper.

Ook moet je al goed nadenken over waar je je drinkbus kan bijvullen, geeft Dirk Holemans aan, coördinator van de sociaal-ecologische denktank Oikos. "In stations kan dat bijvoorbeeld nauwelijks. En niemand wil in deze hitte extra nadenken of twee liter water in drinkbussen meezeulen. Een plastic flesje kopen kost dan veel minder moeite."

Al zwalpen we niet wispelturig tussen het drinken van kraantjeswater en het aanschaffen van flessenwater bij grote hitte, meent consumentenpsycholoog Piet Wulleman.

"De omschakeling naar kraantjeswater gaat traag. Dat wil vooral zeggen dat de grote massa nog lang niet mee is, al lijkt dat in hippe kringen wel zo", zegt Wulleman. "Er is meer bewustwording, maar het is slechts een kleine voorhoede die met de drinkbus op stap is, terwijl de grote massa de verkoopcijfers van de supermarkten beïnvloedt."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234