Maandag 06/12/2021

Emotionele chantage of laatste strohalm?

De kans is klein dat de 250 uitgeprocedeerde Afghanen die een gebouw in Elsene bezetten alsnog een verblijfsvergunning krijgen. 'Hiervoor ben ik in het verleden nooit geplooid. En dat zal ik nu ook niet doen', zegt staatssecretaris Maggie De Block (Open Vld).

Troonstraat 127, Elsene. Sinds vrijdagavond delen tientallen Afghaanse families dat adres. Er zitten, naar schatting, zo'n 250 mannen, vrouwen en kinderen. Allemaal zijn ze uitgeprocedeerd en moeten ze terugkeren naar hun thuisland. Het gebouw dat ze bezetten behoort toe aan Samusocial, dat het huurt om er tijdens de winter Brusselse daklozen op te vangen.

Maar als het van de Afghanen afhangt, dan blijven zij er. "Wij zijn ook dakloos", zegt de 14-jarige Mahya Rezai. Ze vertegenwoordigt, net als heel wat andere Nederlandssprekende kinderen in het gebouw, haar familie. Mahya woont hier al vier jaar, waarvan het laatste illegaal. "We hebben geen geld, geen appartement en ik kan ook niet meer naar school", zegt ze. Maar toch is dat beter dan in Afghanistan wonen. "Daar moeten we vrezen voor ons leven."

Georchestreerd

Eenzelfde geluid klinkt bij Nafisa Akhandrada (29). "Ik spring nog liever van deze vierde verdieping dan dat ik een vliegtuig opstap. Mijn kinderen, mijn man en ik: in Afghanistan zijn we in gevaar. Wie beweert dat het er veilig is, spreekt onzin."

Het is niet de eerste keer dat uitgeprocedeerde Afghanen in zo'n groten getale actie voeren in Brussel. In juli deden ze dat ook al, door vijf dagen in de Begijnhofkerk te protesteren. Ook toen werd het hele gebeuren door één man in goede banen geleid: Samir Hamard.

Hamard, die fungeert als de woordvoerder van de vluchtelingen, is de echtgenoot van de Brusselse advocate Selma Benkhelifa. Ze werkt voor Progress Lawyers Network, een advocatenkantoor dat ook nu naar eigen zeggen het merendeel van de Afghanen op de Troonstraat tot haar cliënteel rekent. "We plannen nog manifestaties en andere acties", zegt hij. Allemaal in de hoop dat staatssecretaris voor Asiel en Migratie Maggie De Block (Open Vld) snel met een oplossing komt. "Honderden Afghaanse families moeten nu noodgedwongen overleven op straat."

De Block zegt dat hun actie weinig zal uithalen. Die is volgens haar georganiseerd en georchestreerd, en zal tot niets leiden. "Als die mensen uitgeprocedeerd zijn en er door onafhankelijke instanties beslist is dat ze geen bescherming meer krijgen, dan moeten ze dat respecteren. Er zijn nu eenmaal wetten en regels. Door illegaal in ons land te blijven, hebben hun kinderen ook geen toekomst."

Dat de Afghanen hun kinderen bovendien in de media als spreekbuis opvoeren stuit haar bijzonder tegen de borst. "Emotionele chantage noem ik dat. En dat kan ik niet goedkeuren. Die kinderen worden misbruikt."

Een dialoog heeft volgens haar geen zin. De Block schaart zich achter de beslissingen die de Commissariaat-generaal heeft gemaakt. Als het van haar af hangt, maken ze zo snel mogelijk plaats voor de Brusselse daklozen. "Dat is ook een zeer kwetsbare groep die recht heeft op hulp."

Tentenkampen

Els Keytsman, directeur van Vluchtelingenwerk Vlaanderen vindt de noodkreet van de Afghanen terecht. "Dat De Block spreekt van emotionele chantage is te gemakkelijk. Die kinderen zijn hier nu eenmaal. We zijn verantwoordelijk voor hen en moeten op zijn minst hun verhaal beluisteren en grondig onderzoeken."

De Afghanen zomaar terugsturen, is in de meeste gevallen echt geen optie. "Afghanistan is een zeer onveilig en arm land, dat de toevloed aan teruggekeerde mensen niet aankan. Kaboel wordt dan wel als 'veilig' beschouwd, veel van deze vluchtelingen hebben er geen familie, en komen er terecht in tentenkampen en achtergestelde buurten. Overleven is moeilijk."

Vorig jaar werd 60 procent van de asielaanvragen door Afghanen goedgekeurd. Volgens De Block is dat meer dan in de buurlanden. Maar dat is geen excuus, reageert Keytsman. Een veel te grote groep krijgt nog steeds geen bescherming. "Veel van de negatieve beslissingen van het Commissariaat-generaal zijn gebaseerd op de geloofwaardigheid van de asielzoeker en zijn relaas. De vraag of en welke risico's de asielzoeker bij een terugkeer loopt, wordt veel minder nauwkeurig onderzocht."

België is voor deze onevenwichtige procedure vorig jaar nog veroordeeld. "De staatssecretaris moet met een oplossing komen en de asielprocedure aanpassen. Doen alsof er geen problemen zijn, heeft geen zin."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234