Zaterdag 26/11/2022

EMO-revelatie Keane rockt zonder gitaren

'De meeste bands die de pers wel cool bevindt, trekken gewoon een fa�ade op. Ik schaam me niet voor wie ik ben'

'Wij zijn ruiger dan Slipknot'

In Groot-Brittannië werd Keane bij een van zijn eigen optredens de toegang ontzegd. Dat was amper een paar maanden geleden, maar de kans dat het nog eens zal gebeuren, is gering. Ondertussen heeft de groep zich namelijk opgewerkt als dé revelatie van 2004. Hopes and Fears klom in één week naar de top van de Engelse hitparade, 'Everybody's Changing' en 'Somewhere Only We Know' zijn ook bij ons niet van de radio weg te branden. 'We zijn precies in een surrealistische film terechtgekomen.'

Keane is een jonge groep, maar ze pakt de zaken professioneel aan. Als ze me in hun Amsterdamse hotelkamer verwelkomen, klappen drummer Richard Hughes en zanger Tom Chaplin hun laptop open. Ze kennen mijn naam, de oplage van De Morgen... Van de twee blijkt Hughes de grootste prater. Ondertussen beent pianist Tim Rice-Oxley de kamer uit op zoek naar eten. Hij komt nog bij het einde van het interview terug en begint zich omstandig te excuseren. De rest vloekt inwendig. Ons gesprek was een half uur eerder namelijk begonnen met:

De meningen over Keane in de Britse pers zijn nogal verdeeld maar over één ding bestaat alvast een concensus: jullie zijn veel te beleefd voor een rockgroep.

Hughes: "Dat is onzin. Zulke verhalen ontstaan gewoon omdat we ons wel eens wassen en op een dure school hebben gezeten. Maar zijn we daarom minder rock-'n-roll dan Oasis of The White Stripes? Vorige week kwamen we Slipknot tegen op de luchthaven, een band met toch een stevige reputatie. Ze zaten daar allemaal als schoothondjes te wachten terwijl wij ons met een loodzware kater en barstende hoofdpijn door de tax-free winkels sleepten. Tom is zelfs nog onder een stoel in slaap gevallen. Had je toen aan toevallige voorbijgangers gevraagd welke van de twee groepen de ruigste was, ben ik zeker dat niemand Slipknot had aangewezen."

Chaplin: "Waar ik ook wat van krijg, is dat ze ons voortdurend 'de nieuwe Coldplay' noemen. Ik besef wel dat het meestal als compliment is bedoeld, maar we zijn een heel andere groep. Punt uit."

Je kunt toch niet ontkennen dat jullie grotendeels op hetzelfde publiek mikken?

"Ik snap ook wel dat de link met Coldplay wordt gelegd. Uiteindelijk zijn we een jonge groep, zoeken de media referentiepunten. Ik ben gewoon bang dat die vergelijking zich mettertijd tegen ons zal keren. Bovendien, het mooie aan popmuziek is dat je meer dan één favoriete groep mag hebben. Je kunt zowel U2, Coldplay als Keane goed vinden zonder dat je je daar schuldig over hoeft te voelen."

Jullie hebben elkaar leren kennen op Tonbridge, een wansmakelijk dure eliteschool. Het schoolgeld bedraagt zo'n 33.000 euro per jaar. Was ze haar geld waard?

Hughes: "Ik vond van niet. We zaten op internaat, waardoor ik mijn familie nauwelijks zag. Erger nog, er waren geen meisjes in de buurt. We zijn ook geen rijkeluiszoontjes of zo. Mijn ouders hebben zich hun hele leven alles ontzegd om hun kinderen naar een degelijke school te kunnen sturen. Het stoort me een beetje dat men dat in de pers nu voortdurend tegen ons gebruikt. Ik ben er tien jaar weg ondertussen, Tim en Tom ook. Sindsdien hebben we allemaal een zeer gewoon bestaan geleid. De songs op Hopes and Fears zijn geworteld in het echte leven. Het is dus niet zo dat we in een overbeschermde biotoop zijn opgegroeid. We zijn Harry Potter niet."

De reden waarom bands als Coldplay, Keane en Radiohead op hun afkomst worden aangesproken, is simpel: jullie ondermijnen het cliché dat je eerst een jaar in de goot moet hebben gewoond.

Chaplin: "Dat is toch belachelijk? Ik heb een idyllische jeugd gehad. En ik ben altijd van de dope gebleven. Dus we kunnen zo geen geloofsbrieven voorleggen. Maar eerlijk gezegd, dat kan me niet schelen. De meeste bands die de pers wel cool bevindt, trekken gewoon een façade op. Daar beginnen wij niet aan. Ik schaam me niet voor wie ik ben."

Jullie kennen elkaar al uit de kleuterschool. Hoe begonnen jullie muziek te maken?

Rice-Oxley: "Het zal wel die fase geweest zijn waar véél tieners door gaan: we raakten verslingerd aan de Pet Shop Boys, The Beatles en U2 en droomden ervan net zoals hen te worden. Dat soort groepen verstond de kunst vanuit het niets de prachtigste liedjes te bedenken. Ze maakten songs waarmee je je kon identificeren."

Hughes: "Eerst werden we geraakt door de muziek, pas later is de ambitie ontstaan zelf in die richting verder te gaan. Eens we erachter waren dat we op zijn minst een béétje talent hadden, was het gewoon een kwestie van volharding. Het idee dat je altijd je beste vrienden in de buurt kon hebben, was ook veel aantrekkelijker dan een kantoorbaantje."

Jullie hebben geen gitarist en bouwen de songs op rond het geluid van de piano. Een leuke gimmick, maar denk je niet dat die aanpak algauw veel te beperkend zal blijken?

"Helemaal niet. Toen onze gitarist vertrok, hebben we van de nood een deugd gemaakt. De mogelijkheden met een piano zijn vrijwel eindeloos, en de meeste hoor je zelden in een popliedje. Geloof me, onze tweede plaat zal geen doorslagje van de eerste worden."

Keane zit nu in de spannendste fase van zijn carrière, waarbij alles nog nieuw is.

Chaplin: "Dat klopt wel, alleen hebben we nauwelijks tijd om er even bij stil te staan. We moeten als kippen zonder kop van het ene interview naar de andere signeersessie hollen. We zijn onlangs op tournee geweest met Travis, Fran Healy was jaloers omdat het voor ons nog allemaal moest beginnen. De enige raad die hij ons gaf, was: geniet. Maar tegelijk waarschuwde hij ervoor dat je vaak met veel vertraging op situaties reageert, dat je pas maanden later beseft wat je allemaal overkomen is. De dag dat de plaat uitkwam, hadden we om middernacht een signeersessie in een Londense platenwinkel. Daar stonden drie-, vierhonderd fans aan te schuiven, terwijl ze de volgende ochtend wellicht heel vroeg moesten opstaan voor hun werk. Daar was ik echt van onder de indruk."

Hughes: "Ik kreeg er vooral een kick van dat we in die paar uur tijd meteen vierhonderd cd's hadden verkocht."

Pas je je gemakkelijk aan aan het succes?

"Het is best moeilijk. Ik snap nog steeds niet waarom we eerst jaren tegen de bierkaai hebben moeten vechten en de cd's nu plots met tienduizenden tegelijk verkopen. Onze muziek is al die tijd niet noemenswaardig veranderd. Zoals je zegt, we maken spannende dingen mee en ik voel me erg trots. Maar tegelijk lijkt het alsof we in een surrealistische film terechtgekomen zijn."

Je klinkt bijna ontgoocheld.

"Dat niet, maar ik ben toch al een paar illusies armer. Ik had bijvoorbeeld altijd gedacht, gedroomd eigenlijk, dat je nooit meer dezelfde zou zijn eens je plaat platina heeft gehaald. Welnu, dat is ons onlangs overkomen en dat heeft mijn leven, of zelfs mijn dag, niet noemenswaardig veranderd. En dat is een teleurstelling, ja. (denkt na) Volgens mij is het een geluk dat we elkaars beste vrienden zijn. We dwingen elkaar tot rede als er iemand begint te zweven, en draaien de kraan met peptalk open als een van ons er even door zit."

Als artiesten achteraf terugblikken op hun doorbraak, vertellen ze vaak dat het succes hen verlamd heeft.

Chaplin: "Dat klopt, denk ik. We waren er nog niet van bekomen dat we op de radio werden gedraaid toen we plots op één stonden. En dat was ook een barrière waar we niet meteen over sprongen."

Hebben jullie iets speciaals gedaan toen de cd op één binnenkwam?

"We zijn in het park gaan picknicken met iedereen die de groep al steunde toen we nog compleet genegeerd werden. We zaten met zijn allen rond de radio te luisteren toen de albumcharts werden uitgezonden. Met een bang hartje, eerlijk gezegd, want we hadden allemaal het gevoel dat de platenfirma ons bij de neus wilde nemen. En we hebben samen wat biertjes gedronken."

Een picknick, alweer niet erg rock-'n-roll.

Hughes: "Maar wel gezellig. Het was een prachtige zomerdag en toen de presentator zei dat Keane van niks op één was binnengekomen, wisten we met ons geluk geen blijf. Ik ben blij dat we dat gevierd hebben met de mensen die ons dierbaar waren. Die picknick was gewoon een manier om hen te bedanken."

Hebben jullie niet het gevoel dat het succes wat te vlug komt? Een groep als R.E.M. heeft er zeven platen over gedaan voor ze haar eerste hit had.

"Het gaat razendsnel, dat is waar. Maar de muziekindustrie, de hele wereld eigenlijk, heeft een enorme metamorfose ondergaan sinds die eerste plaatjes van R.E.M. Toen nam elke band haar eerste plaat in de garage op en ging ze jarenlang op tournee om man per man een publiek te veroveren. Ondertussen leven we in een instant-maatschappij. Als je nu een groep opricht, word je verondersteld om het jaar nadien al een cd uit te brengen die meteen een succes wordt, zodat je de zomer daarop meteen op de grote festivals kunt staan. Keane heeft tenminste nog de kans gehad even aan te modderen. En daar ben ik blij om. Doordat we in het begin straal genegeerd werden, hebben we in de grootste discretie fouten kunnen maken. En ervan leren."

Jullie zijn ook al flink op weg naar de dertig. Dat is vrij oud om te debuteren.

Chaplin: "We hebben alle stadia doorlopen die je als groep hoort te passeren. Daardoor waardeer ik het nu ook echt als mensen onze plaat kopen. Keane is niet via een of ander fout tv-programma naar de top gekatapulteerd. Ik vind ons succes dus niet vanzelfsprekend. Niemand van ons gaat ervan uit dat we met elke single een hit scoren."

Hughes: "Gisteren hebben we in Duitsland een akoestische radiosessie gedaan. Een heleboel mensen hadden moeite gedaan om aan een wedstrijd mee te doen zodat ze erbij konden zijn. Daar krijg ik echt een warm gevoel van. Achteraf stonden we dan met die fans te praten, en dat bleken stuk voor stuk lieve, normale mensen. Je merkte zo dat ze oprecht van muziek hielden."

Aanvankelijk zaten jullie bij Fierce Panda, het labeltje dat destijds ook al de carrière van Placebo, Ash en - daar gaan we weer - Coldplay lanceerde. Was het toen al duidelijk dat Keane goed op weg was om een grote groep te worden?

"Neen. Je mag nog zo hard in jezelf geloven, als er geen hond naar je optredens komt, geraak je daar geen stap verder mee. Op dat moment hadden we er moeite mee om vijftig mensen naar onze concerten te lokken. Plots kregen we een contract en werden er vijftienhonderd singles geperst. Vijftienhonderd! Ik zag het niet zitten. Wie zou die in godsnaam kopen aan 3 pond per stuk?"

Wat heeft dan de kentering teweeggebracht?

Chaplin: "Op een gegeven moment werd 'Everybody's Changing' opgepikt door Steve Lamacq, een invloedrijke BBC-dj, die er meteen zijn single van de week van maakte. Toen hebben we besloten de sprong in het ongewisse te wagen en onze baantjes op te geven. De weken voordien waren we zowat de wanhoop nabij omdat het maar niet wilde lukken, en toen ging er plots een deur open."

Hughes: "Iedereen droomt ervan om van zijn muziek te kunnen leven, hooguit 5 procent slaagt erin die ambitie te verwezenlijken. Wij hebben zeer lang deel uitgemaakt van die andere 95 procent. We werkten overdag en kwamen dan 's avonds laat nog samen om te repeteren."

Hoe zou het jullie vergaan zijn als Keane een groepje amateurs was gebleven?

"We waren echt gepassioneerd met muziek bezig, dus ik denk dat we vast wel hadden blijven proberen hogerop te raken. Tot we er wellicht al onze waardigheid bij verloren zouden hebben."

Bart Steenhaut

Keane is donderdag te gast op Pukkelpop. De groep speelt om 17 uur in de Marquee.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234