Dinsdag 15/06/2021

Emigratie stopt bij 7.000 euro inkomen

'Ontwikkeling stimuleren zorgt op korte termijn voor meer migratie.' Minister van Ontwikkelingssamenwerking Alexander De Croo (Open Vld) onderschrijft voor het eerst die tegenstelling.

"We weten maar al te goed dat meer ontwikkeling voor meer migratie zorgt", zei minister van Ontwikkelingssamenwerking Alexander De Croo op de Think Global Day van 11.11.11. Een opvallende uitspraak, zo schrijft ontwikkelingsorganisatie Caritas op de site van deze krant: "Klare taal en een duidelijke boodschap die we weinig andere Europese ministers hem horen nazeggen."

De uitspraak druist volledig in tegen het buikgevoel, aangezien de economische ongelijkheid, dat wat de ontwikkelingssamenwerking net tracht te verkleinen, de belangrijkste drijfveer is voor migratie. In een beter ontwikkeld land, zo zou je denken, willen mensen net wél blijven.

Op korte termijn doet zich echter een tegengestelde migratiebeweging voor. Om te migreren heb je namelijk ook financiële middelen, kennis en contacten nodig. En laat dat nu net allemaal zaken zijn die door een initiële ontwikkelingsimpuls ter beschikking komen. Binnen het Europese angstklimaat voor migratie is het dan ook nogal paradoxaal dat net ontwikkelingshulp als redmiddel wordt beschouwd om op korte termijn vluchtelingen in hun herkomstland te houden.

"Ik heb er niet echt bij stilgestaan dat ik met die migratieparadox een soort 'inconvenient truth' heb aangekaart", zegt De Croo. "Al zal het wellicht niet door al mijn Europese collega's luidop gezegd worden." Ontwikkelingshulp die in een crisisklimaat meer migratie op de been brengt, lijkt electoraal inderdaad niet de sterkste zet. Kan het erkennen van die paradox niet leiden tot het terugschroeven van het ontwikkelingsbudget? "Dat kan je nooit als argument aanhalen om ontwikkelingshulp stop te zetten. Moeten we die landen zo arm mogelijk houden dan?"

Kantelpunt

"Het blijft onze internationale plicht om solidair te zijn met de armste landen", zegt Bogdan Vanden Berghe, algemeen directeur van 11.11.11. "Aangezien de migratieparadox op feiten is gebaseerd, horen we die zeker te erkennen. Alleen mag je daaruit niet de verkeerde conclusies trekken, maar wel onthouden dat ontwikkeling tijd nodig heeft."

Een jaar geleden rapporteerde de organisatie al over de tegenstelling in een dossier rond 'migratiemythes', met de belangrijke kanttekening dat er wél een daling van de immigratiedruk is op lange termijn. Dat kantelpunt komt er volgens onderzoek wanneer het jaarlijkse inkomen per capita zich gaat situeren in de bovenste categorie van middeninkomenslanden, zo'n 7.000 euro. Een proces van decennia. "Er bestaat geen enkel land dat in een jaar tijd een volledige transformatie ondergaat. Je mag mensen niet wijsmaken dat de ontwikkelingskloof in een-twee-drie opgelost raakt", zegt Vanden Berghe.

Nochtans is dat wel de visie van De Croo, die aangeeft dat het essentieel is om die onontkoombare migratiestoot bij ontwikkelingshulp snel te gaan kortwieken. "Door op korte termijn perspectieven te bieden op welvaart en mensen onafhankelijkheid te bieden, creëer je een omgeving waarin 'blijven' een evenwaardige optie is." De Croo wijst er ook op dat de huidige langetermijnresultaten niet vergeten mogen worden. "Achthonderdvijftig miljoen mensen die al uit de extreme armoede zijn gered, dat is niet niets."

Europese Consensus

"Investeren in de grondoorzaken is de enige uitweg: conflict, klimaat, armoedeongelijkheid", zegt Vanden Berghe. Maar die visie komt niet naar voren in het huidige ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie. Net het tegenhouden van de vluchtelingenstroom vormt de focus van ontwikkelingssamenwerkingen die, jawel, de migratie stimuleren. De Europese Consensus over Ontwikkeling bevestigt die klemtoon. "Het Europese beleid wordt niet gestuwd door een solidaire visie, maar door de eigen agenda. Als je het perspectief van de mensen ter plaatse niet in rekening brengt, kan het opzet nooit slagen."

Binnen het Belgische ontwikkelingsbeleid probeert De Croo de kerk in het midden te houden. Voor de grondoorzaken trekt België naar de minst ontwikkelde landen zoals Rwanda, voor migratiemanagement en grenscontrole naar Marokko. "Dat blijft belangrijk om mensenhandelaars het zwijgen op te leggen", zegt De Croo, die wel beseft dat de Europese steekvlampolitiek om de migratie in te dammen soms haar eigen doel voorbijschiet. "Een doorstroomland als Libië volstaat inderdaad om die controle volledig op te heffen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234