Dinsdag 07/12/2021

Elzas: de populaire outsider

Op een spreekwoordelijke boogscheut van België, pakweg een rit van een halve dag, ligt de Elzas. Een vooral witte wijnstreek die minder in de schijnwerpers loopt dan veel concurrenten, maar die ook tijdens de zomer soelaas biedt.

Sancerre, pouilly-fumé, touraine, muscadet, meursault, chablis, mâconnais blanc of zelfs vin de Pays d'Oc: wat ook hun prijskaartje en reputatie is, de meeste drinkende Belgen kennen ze wel en noemen ze ook spontaan als er gepeild wordt naar hun geliefde witte wijn. Maar van Elzaswijn is in deze lijstjes meestal geen spoor. Deze onverschilligheid is vreemd, want we zijn en blijven ondertussen wel de onbetwiste nummer één qua import.

Belgen zijn inderdaad écht de slokoppen: 22,6% van de export van de stille wijnen uit Alsace, dus bijna één op de vier flessen, vloeit richting ons land. Kijken we naar de crémants - de schuimende exemplaren - dan is onze grote dorst nog frappanter. In 2007 bleven we dé importkoningen voor de AOC crémant d'Alsace, met een aandeel van maar liefst 38,8% (of 13.700 hl). Hier was de stijging spectaculair: een sprong voorwaarts met maar liefst 24,7% in volume en 22% in waarde in één jaar tijd. Maar nogmaals: vraag tien Belgen naar hun geliefde belletjeswijnen en u zal zeker vijf keer champagne en drie keer cava horen en misschien slechts één keer crémant d'Alsace. Vanwaar die toch wat absurde haat-liefderelatie, waarom niet uitbazuinen waar we massaal van genieten? Een eerste verklaring ligt in de cijfers. We voeren dan misschien wel jaarlijks 57.800 hectoliter Elzaswijn in, maar in waarde vormt deze plas slechts 18,5% in de exportfactuur van deze regio. Sterker nog: onze aankoop in volume bleef nagenoeg constant het voorbije jaar, maar de waarde kromp opnieuw met 3,2%. Conclusie: Belgen drinken wel geregeld Elzaswijn, maar geven er steeds minder aan uit. En dat is een gevaarlijke trend, want zo verzeilt een AOC snel in het vakje van het 'goedkope spul' en niet in dat van de kwaliteitswijnen. Een imago dat later slechts met veel moeite kan worden opgepoetst.

Maar dat een groot aantal Belgen wat moeite heeft om deze wijnen correct te positioneren, heeft ook te maken met het feit dat de Elzas op vele fronten een buitenbeentje is.

1. De wijnstijl wiebelt manifest op twee benen: hij is niet puur Frans, maar evenmin puur Duits. De witte wijnen hebben er inderdaad vaak een fruitmolligheid die eerder Germaans aandoet, net zoals de keuken er veel 'vreemde' trekjes vertoont. En nergens is de riesling zo prominent present als in deze oogstflank van Frankrijk.

2. De Elzas is altijd een geval apart geweest met de etikettering, omdat - op de Edelzwicker en de mousserende versies na - er geen sprake is van druivenmengelingen, maar van monocépages. Druiven die ook nadrukkelijk de kern van de appellatie vormen en trots op het wijnlabel worden vermeld. Stilaan volgen ook andere Franse wijnen deze trend (denk maar aan de talrijke landwijnen), maar in de Elzas is dit een lange, geijkte traditie.

3. Het is hier al wit wat de klok slaat. Wie rood wenst, vindt zelden zijn gading. Natuurlijk wordt er ook pinot noir geproduceerd - in rood en rosé -, maar precies daar knelt het schoentje: veel rode Elzaswijn smaakt te 'rosé' en te gewoontjes, zeker gezien het hogere prijskaartje.

4. Veel consumenten hebben nog steeds te weinig grip op de appellatie as such. Waarom bepaalde wijnen 'grand cru' zijn, wat het belang is van bepaalde terroirs en cuvées die op het etiket vermeld staan, is hen doorgaans niet duidelijk. Om het geheel nog wat complexer te maken, bestaan hier nog speciale categorieën van laatgeplukte druiven - met name de vendange tardive, de sélection de grains nobles en zelfs de Eiswein - die lichtzoet tot succulent zoet kunnen smaken. En als bonus zijn veel producenten nogal fantasierijk en bedenken hun cuvées met allerlei toevoegingen (zoals 'réserve' of 'collection privée'). Voor een leek werkt dat verwarrend. En wat men niet begrijpt, verzwijgt men.

5. Elzaswijnen blijken vaak producten die pas écht pieken wanneer ze zich aan tafel kunnen bewijzen, in combinatie met gerechten. Natuurlijk zijn er flessen die ook bij het aperitief gekraakt kunnen worden, maar neem nu een gewürztraminer. Slechts een enkeling zal dit uitbundig geparfumeerd wijntype 'bloot' appreciëren, maar als sparring partner bij bijvoorbeeld Aziatische wokgerechten doen ze vaak wonderen. n

We proeven een kwartet goedkope Elzassers. Hun plafond ligt op amper 8 euro, het prijssegment dat de meeste Belgen blijkbaar verkiezen.

Pfaffenheim, Sylvaner 2004 (4,7 euro)

Verdeler: Carrefour-GB

Commentaar: Een poepsimpel product en eigenlijk te oud. Wel intens, heldergeel met veel schittering, maar een overrijpe geur van gedroogd hooi, bijenwas en gele vruchten. Bezit verrassend genoeg nog wel vieve zuren, maar in zijn geheel toch wat flauwtjes. Dit soort instapproducten moet je eigenlijk binnen de twee jaar na de oogst soldaat maken.

Cave d'Ingersheim, Pinot Blanc Collection Privée 2006 (5,49 euro)

Verdeler:Delhaize

Commentaar: Een wijn met toch meer grip en structuur dan de vorige fles. Stralend goudgeel, gevolgd door een rijpe neus van abrikozen en perziken, lichtjes floraal. In de mond vooral peer en perzik, uitgerust met goede zuren. Eenvoudig maar correct. Bij voorkeur niet te lang bewaren en uitsluitend schenken bij charcuterie, raclette en mosselen.

Dopff au Moulin, Pinot Blanc 2006 (6,91 euro)

Verdeler: Cinoco, Pierre Van Humbeekstraat 5, 1080 Brussel, 02/410.47.47

Commentaar: Bijzonder helder en fris mediumgeel. Fijn geurenpakket van onder andere peer, nectarine en gele appel. Begint sappig, maar duidelijk ook van het rijpe genre met gestoofde conférence-peren en een streepje honing. Vrij mollig. Typisch een fles die het van zijn tafelkunstjes moet hebben (bijvoorbeeld bij kalfsvlees of rookworst).

Lucien Albrecht, Pinot Gris Réserve 2007 (7,89 euro)

Verdeler: Carrefour-GB

Commentaar: Wie valt voor wat molliger en vetter van nature, moet gaan voor deze pinot gris. Nog piepjong, maar liefst te consumeren binnen de twee jaar. Intens strogeel, klaterhelder. Zeer rijp boeket met impressies van perenstroop en abrikozenjam, lichtjes floraal. Aardse smaakstart, maar daarna vooral wit fruit (appelen, peren) en frisser dan het boeket suggereerde dankzij een prima aciditeit. Flirt in zijn totaliteit met zoet. Vrij mollige maaltijdwijn die ongetwijfeld past bij visbereidingen met saus en zelfs licht gevogelte.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234