Zaterdag 16/10/2021

elvis costello brengt met 'the delivery man' en 'il sogno' twee platen tegelijk uit

'Ik ben vijftig en voel me beter dan ooit. Welke vijftigjarige artiest heeft de luxe om tegelijkertijd twee nieuwe platen op twee labels uit te brengen?'

'Filmmuziek is behang en dat is het laatste wat ik wil maken'

De kameleon Elvis Costello slaat weer toe. Enerzijds brengt hij samen met zijn Impostors een nieuwe rock- en country-cd uit en anderzijds verschijnt er orkestrale balletmuziek van zijn hand. 'Vraag me niet wie de ware Elvis Costello is', zegt hij ernstig, 'ik wens het zelf niet te weten.'

Amsterdam

Van onze medewerker

Koen De Meester

Costello draagt een smetteloos zwart pak en kijkt ons vanachter zijn bril met roze glazen onderzoekend aan. Op de stoel naast hem ligt het Italiaanse gangsterhoedje dat we van op foto's kennen. Tijdens het gesprek praat hij honderduit en stopt slechts om van zijn mineraalwater te drinken. We hebben het over mijlpalen en het feit dat hij eind augustus 50 werd. De Britse zanger van Ierse afkomst voelt zich beter dan ooit: "Tja, de mensen beweren dat het hard aankomt en ik kan me die typische 'mijlpalen' wel herinneren: 21, 30, 40... Ik heb er nooit last mee gehad. Tegen het einde van de dag, belde iedereen me steeds op om te vragen of alles oké was. Ze veronderstelden dat ik wel down moest zijn. Maar welke vijftigjarige artiest heeft de luxe om tegelijkertijd twee nieuwe platen op twee labels uit te brengen?"

Il sogno bevat instrumentale balletmuziek en The Delivery Man rock- en countrysongs. Hoe reageert u als mensen zeggen dat ze de ene plaat beter vinden dan de andere?

"Ik heb ze niet samen uitgebracht om ze in competitie te zetten. Ik wilde er gewoon mee zeggen dat ze me beide even na aan het hart liggen. Je bent vrij om de ene beter te vinden dan de andere of maar naar een van de twee te luisteren. De kans om ze tegelijkertijd uit te brengen, kon ik evenwel niet laten liggen."

Tussen The Delivery Man en je eerste plaat My Aim Is True zitten een aantal links. Onder meer de aanwezigheid van pedal steel- speler John McPhee.

"John deed mee op de eerste plaat en ook op Almost Blue. Hij is een knappe gitarist en een uitzonderlijk pedal steel-speler. Als ik aan country denk, dan waaien zijn fluwelen tonen door mijn hoofd. Hij moest erbij zijn, maar wat is de andere overeenkomst?"

Euh, u hebt het over Abel, terwijl er op uw debuut een liedje staat dat 'Blame It on Cain' heet?

"Misschien had ik die song in mijn achterhoofd toen ik koos voor Abel. Ik speel graag met de geest van de luisteraar. Abel was in de bijbel degene die vermoord werd en hier is hij de moordenaar... Ik heb aan de verleiding weerstaan om Ivy, een van mijn vrouwelijke personages, Eva te noemen. Gelukkig maar." (lacht)

De opener 'Button My Lip' is echter niet om mee te lachen.

"Ik ben met The Delivery Man vijf jaar bezig geweest. Toen ik met de afwerking begon, wist ik dat het geen kinderboek zou worden. Soms begint een film met een dramatische gebeurtenis en moet je hem volledig uitkijken om te weten wat er precies gebeurd is. Met 'Button My Lip' krijg je de sleutel tot de plaat. Ik wilde het verhaal losser maken, want ik denk dat als mensen zich te veel concentreren op de structuur ze het emotionele uit het oog verliezen. Door die woede-uitbarsting in 'Button My Lip' steek ik het vuur aan de lont. De boosheid hier is een positieve vorm van energie. De luisteraar moet zeggen: wat is er aan de hand? En hij zal meteen begrijpen dat er een fictief personage aan het woord is. Anders denkt hij dat ik gek geworden ben."

Gebruikt u personages om de afstand tussen uzelf en de inhoud te vergroten?

"Niet echt. Ik hanteer ze vaak om ongewone ervaringen te vertellen. Ik denk ook dat input uit mijn eigen leven het fictieve personage en de song echt leven inblaast. Je voedt je figuren het best met je eigen falen, vitriool, liefde en kracht."

In 'Button My Lip' zit verder een flard uit Leonard Bernsteins West Side Story.

"Steve (Nieve, de pianist van The Impostors) heeft inderdaad een paar noten uit 'America' gespeeld. Toen we dat meldden aan de erfgenamen van Bernstein wilden zij liefst 10 procent van de royalty's op die song. Om dat te vermijden, hadden we heel het liedje moeten remixen. We zaten echter in tijdnood en wilden niet het risico lopen dat we niet tevreden zouden zijn met de remix. Daarom hebben we het behouden. We hebben dus maar afgedokt, maar ik ben er zeker van dat die uitgevers naar de hel zullen gaan."

The Delivery Man lijkt wel de titel van een goedkope film. Moeten we het verhaal zo zien?

"Het kan wel erg goor worden als je erbij gaat nadenken. Hij is iemand die de waar aflevert... In het verhaal heb ik het echter vooral over drie vrouwen: Vivian, haar vriendin Geraldine en diens dochter Ivy. Of er een verband is met mijn compositie '3 Distracted Women' voor Ann Sophie Von Otter en The Brodsky Quartet? Nee, ik hou gewoon heel veel van vrouwen."

Naast het thema van misdaad en straf speelt de invloed van radio en tv een enorme rol. Waarom?

"Ik beschrijf de relatie die deze drie vrouwen met Abel hebben. Abel heeft een groot geheim dat in zijn jeugd ligt, hij heeft toen zijn beste vriend vermoord. Ik wilde dit kleine drama in een groter geheel plaatsen. Daarom heb je songs als 'Bedlam', dat bijna stikt in beelden uit het wereldnieuws. Ik vond het belangrijk te stellen dat het nieuws bulkt van de waanzin. Maar omdat ik de mensen niet echt volledig depressief wil maken, sluit ik de plaat af met 'Scarlet Tide'. Daarin zit toch een klein straaltje optimisme."

Was het nodig om The Delivery Man in de VS op te nemen?

"De plaat ligt in het verlengde van Almost Blue en King of America en die twee blikte ik ook in de VS in. De studio in Oxford, Mississippi, was erg goed en de ritmesectie van mijn groep had er al met Buddy Guy opgenomen. Heel wat van de songs stonden er in één keer op. Het ging zo snel dat mijn oorspronkelijk plan om veel gastzangers te vragen plots nonsens leek."

Toch zingt onder meer Emmylou Harris nog mee.

"In Emmylous stem hoor je een heel leven en ze is er alleen maar mooier op geworden. We zijn misschien geen beste vrienden, maar hebben al vaak samen gespeeld. Ik werkte mee aan de Concerts For a Landmine Free World. We zongen toen samen 'Heart Shaped Bruise' en 'Sleepless Nights'. Ik zag haar onlangs in Memphis, bij de opnamen van een live-dvd van mij. Ze deed mee op zeven songs, waaronder een van Gram Parsons. Die dvd komt binnenkort uit."

Lucinda Williams zingt eveneens mee op The Delivery Man. Ze doet u denken aan Wanda Jackson, waarom?

"Ze heeft hetzelfde vuur in zich als Wanda. Ze gooit er op 'There's a Story in Your Voice' echt alles uit en ze is een perfect gevoelige zangeres. Ik hou enorm van haar platen. Ik had maar twee gaststemmen, maar die waren dan ook de absolute top."

U schrijft ook liedjes met tal van mensen. Onder meer met uw vrouw Diana Krall. Hoe was die ervaring?

"Fantastisch, het is erg knap als je op een volkomen natuurlijke wijze samen kunt werken. Ze is beroemd geworden met het interpreteren van het werk van anderen. Op een bepaald moment wilde ze echter zelf liedjes schrijven. Ze had al prachtige muziek liggen, maar haar woorden leken veeleer dagboeknotities. Ik heb ze gelezen en vond er heel wat pakkende beelden in terug. Het was voor mij gemakkelijk om die in de juiste vorm te gieten. Het is uiteraard een droom om zo goed samen te kunnen werken. Ik ben heel blij met haar prachtige interpretatie van 'Almost Blue' op haar cd The Girl in the Other Room. Er staan ook liedjes van Tom Waits en Joni Mitchell op. Voor mij klinkt deze plaat meer als echte jazz dan veel van haar andere."

Uzelf hebt een heel brede carrière. Het ene jaar neigt u naar de jazz, het volgende naar rock, country en klassiek. Een kameleon verandert minder van kleur.

"Het zijn allemaal uitingen van dezelfde mens, het enige wat een nieuwe plaat voor mij betekent, is dat ik een nog groter repertoire heb. Waar ik nu naar uitkijk, is wat er gaat gebeuren als ik de songs van The Delivery Man live speel en die omring met oudere liedjes. Er zullen zeker interessante verbanden naar boven komen. Het gebeurde ook toen ik met North ging toeren. Vlak na 'You Left Me in the Dark' zong ik bijvoorbeeld 'The Long Honeymoon'. Ineens leken ze tot hetzelfde verhaal te behoren. Ik merk nu dat er weer andere misdaadsongs als 'Let Him Dangle' klaarliggen."

Il sogno bevat de muziek bij een ballet en wordt uitgebracht op een klassiek label. Wordt het daardoor een klassieke plaat?

"Voor mij is het gewoon instrumentale orkestmuziek. Natuurlijk heb ik daarvoor bepaalde elementen en ideeën geleend van de klassieke muziek, maar de kunst bestaat erin daar creatief en origineel mee om te springen. Anders eindig je als Oasis."

Waarom schreef u ballet- en geen filmmuziek?

"Filmmuziek bestaat haast nooit meer uit één stuk. Er moeten een paar memorabele melodieën tussen zitten, en dat is het dan. Vaak is filmmuziek slechts behang en dat is het laatste wat ik wil maken. Ik heb wel technieken ontleend, maar haast elke filmcomponist is een ongelukkig mens omdat de continuïteit die hij in zijn stuk steekt wreedaardig door de editor vernietigd wordt. Daardoor kregen Hitchcock en filmcomponist Bernard Hermann indertijd ruzie. Als ze me vragen voor filmmuziek, antwoord ik steeds dat ik dan ook de film wens te regisseren. Dan weet ik tenminste wat er met muziek gebeurt."

Gaat u nu op tournee?

"Ja, verwacht me in Europa begin volgend jaar met mijn Impostors. Ondertussen lopen er onderhandelingen met een aantal orkesten om Il sogno uit te voeren, maar dat kan nog twee à drie jaar duren. Geschreven muziek is niet echt tijdsgebonden, terwijl ik op dit ogenblik echt blij ben over de groep. Dit zijn niet meer The Attractions met een andere bassist, dit is een heel ander beest. Je mag Pete en Steve niet blijven vastpinnen op hun werk van 25 jaar terug. We spelen ook songs van toen, maar wel zoals we ze nu aanvoelen. Die gasten zijn net als ik geëvolueerd en dat vergeten velen spijtig genoeg. Voor die mensen maak ik echter allang geen platen meer."

Il sogno verschijnt bij Deutsche Grammophon en The Delivery Man is uit op Lost Highway.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234