Zaterdag 19/09/2020

Justitie

Elke magistraat moet verplicht opleiding volgen over seksueel geweld

Zedenmagistrate Myriam Claeys van het Oost-Vlaamse parket. Zij is een van de drijvende krachten achter de opleiding rond seksueel en intrafamiliaal geweld. Beeld Wouter Van Vaerenbergh

Elke magistraat moet vanaf nu een opleiding rond seksueel en intrafamiliaal geweld volgen. Daarin leren ze beter om te gaan met slachtoffers en de psychologische impact van zulke delicate zaken. ‘Dit zijn complexe dossiers waar véél bij komt kijken’, zegt de Gentse substituut-procureur des Konings Myriam Claeys.

“Deze opleiding bestaat al langer aan het Instituut voor Gerechtelijke Opleiding, maar lang niet elke magistraat heeft die gevolgd. We zien vandaag vooral jonge parketmagistraten, maar weinig rechters. Dat de opleiding voor iedereen verplicht wordt, is een goede zaak”, zegt Myriam Claeys. 

Zij is als substituut-procureur des Konings bij het Gentse parket gespecialiseerd in zedenzaken en een van de voortrekkers van de opleiding. Voortaan zal in principe élke magistraat – rechters, onderzoeksrechters, parketmagistraten, raadsheren... – een opleiding moeten volgen binnen het jaar na benoeming. Wie al benoemd is maar de opleiding nog niet volgde, krijgt twee jaar de tijd. Dat heeft minister van Justitie Koen Geen (CD&V) beslist, en de wetswijziging is al gepubliceerd in het Staatsblad. 

“Iedereen moet de basis kennen. Elke parketmagistraat krijgt in zijn of haar wachtdienst talrijke meldingen van intrafamiliaal of seksueel geweld binnen. Magistraten die dag in, dag uit met zedenzaken en intrafamiliaal geweld bezig zijn, zijn uiteraard verder opgeleid en studeren zelf ook constant bij over de materie.”

Complex onderzoek

In de opleiding wordt onder meer aandacht besteed aan de omgang met slachtoffers, de psychologische impact van dergelijke dossiers en de specifieke manier om een zedendossier op te starten. 

“Daar komt zeer veel bij kijken, onder meer het aanvragen van wetenschappelijke analyses, onderzoeken door artsen en psychologen en noem maar op. Ook op de dader wordt ingezoomd: een incestzaak moet op een andere manier benaderd en aangepakt worden dan verkrachting door een onbekende dader”, zegt Claeys. 

Voor rechters die moeten oordelen in zedenzaken of zaken van intrafamiliaal geweld, kan de opleiding helpen het totaalplaatje te zien. “Het is heel moeilijk om in dergelijke zaken ‘juist’ te straffen. Voor de publieke opinie moeten daders voorgoed verdwijnen, maar zo werkt ons rechtssysteem niet.”

Dit najaar zal de opleiding zich toespitsen op de samenwerking met de Zorgcentra na Seksueel Geweld (ZSG’s). Naast de huidige drie – in Gent, Brussel en Luik – zal er tegen 2023 in elke provincie zo’n centrum zijn. 

“In die centra, die zijn verbonden aan ziekenhuizen, worden slachtoffers op de best mogelijke manier opgevangen”, zegt Claeys. “De artsen, forensisch verpleegkundigen, psychologen en zedeninspecteurs in die ZSG’s zijn gespecialiseerd in zedendossiers. Het is belangrijk dat magistraten de werking ervan goed leren kennen. Omdat we elkaar én elkaars manier van werken in bijvoorbeeld Gent goed kennen, verloopt die samenwerking zeer vlot en kunnen we veel sneller en met de juiste zorg voor de slachtoffers een zedendossier opstarten.”

Julie Van Espen

Vorige week bleek uit een bevraging van de Vakgroep Criminologie van de UGent bij 224 aspirant-politie-inspecteurs dat er binnen die groep nog heel wat ‘verkrachtingsmythes’ bestaan en er binnen de politieopleiding nog werk aan de winkel is. Zo gelooft 31,3 procent van de aspiranten dat vrouwen mannen vaak louter uit wraak beschuldigen van verkrachting. 14,3 procent gelooft dat mannen meestal niet van plan zijn een vrouw te dwingen tot seks, maar soms “te ver seksueel worden meegesleept”. “Over die cijfers kan ik me niet uitspreken”, aldus Claeys. “Maar ook tijdens de politieopleiding is er veel aandacht voor seksueel en intrafamiliaal geweld.” 

De verplichte opleiding komt er in de nasleep van onder meer de moord op Julie Van Espen (23). De Antwerpse studente werd op 4 mei 2019 vermoord door Steve Bakelmans (39), nadat hij haar had proberen te verkrachten. Bakelmans bleek een veroordeeld misbruiker die toch op vrije voeten was, omdat zijn zaak in beroep al twee jaar aansleepte. In februari van dit jaar schreven de ouders van Julie Van Espen een brief naar de koning en de regering, waarin ze onder meer een doorgedreven opleiding over seksueel geweld vroegen voor politiemensen, magistraten en andere actoren binnen het gerechtelijke apparaat.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234