Dinsdag 12/11/2019

'Elke keer als ik thuiskom, sla ik mezelf: realitycheck'

Meewerken aan Iedereen beroemd omschrijft Wouter Deboot als het beste middel tegen cynisme. 'Eerst doen ze stoer en lollig, maar vaak rijden de grootste criticasters uiteindelijk een hele dag met mij rond.' Reconstructie van een dag verhalen vangen in Diksmuide. Lander Deweer

Dinsdagmiddag, iets na twaalven. Wouter Deboot (30) vloekt. "Dju, weer een drink gemist", zegt de reporter van Iedereen beroemd, terwijl hij zijn laatste inkomende sms leest. "Gisteren had het programma blijkbaar 1,14 miljoen kijkers en telkens als we boven het miljoen gaan, wordt er een fles ontkurkt."

Het wordt stilaan een prijzige traditie, voor de redactie van het nog prille Eén-programma. Ietwat schuchter gestart, rondt de creatie van Het Televisiehuis intussen soepel de kaap van 1 miljoen kijkers. Met zijn poëtische beelden en de tijdloze atmosfeer wist Iedereen beroemd dag na dag elke verwijzing naar zijn illustere voorganger uit. Op het scherm, maar ook op straat.

Deboot: "In het begin moesten we constant uitleggen dat wij niet van Man bijt hond waren en dat we niet hetzelfde wilden doen. Je merkte duidelijk dat de mensen niet goed wisten hoe ze ons moesten inschatten. Ook voor mij liep het aanvankelijk wat stroef. Nieuwe collega's, nieuwe cameramensen, een nieuwe stijl: het was zoeken. Maar nu begint het programma echt te lopen, en zie je dat het veel makkelijker is om het vertrouwen van de mensen te winnen."

Oprecht is dus de glimlach die de hele dag op Deboots mondhoeken balanceert. Deugddoend zijn ook de complimenten. "Van Iedereen beroemd? Ge zijt gidder goe bezig!", krijgt Deboot meer dan eens te horen. Of, nog eentje: "Tuurlijk wil ik jullie helpen, ik kijk elke dag." Uiteindelijk zal Deboot ook zonder de aangeboden hulp een doortastende verhalenvanger blijken. Het resultaat, niet min, komt donderdagavond op het scherm. Nochtans begon de dag met zand in de ogen.

9.42 uur: de E40 tussen Oudenburg en Gistel

Boven de polders kiest de nevel loom het hazenpad. Haast even slaperig weerklinkt uit de speakers van Deboots zilvergrijze Mercedes de titelsong van The Sopranos. 'Woke up this Morning' van Alabama 3. "De zon komt erdoor", zegt Deboot. "De mensen zullen goed gezind zijn."

Minstens drie stevige verhaallijnen wil Deboot vandaag vastprikken. Maakt, zo zal hij meermaals herhalen, niet uit met welke invalshoek. "Een gezin met twaalf kinderen of een man met een sterrenkijker in zijn tuin, het is mij gelijk. Zolang ze maar een grote passie hebben, er vlot over kunnen vertellen en het een positief verhaal blijft."

Kleurrijk. Liefdevol. Mooi. Positief. Als klaprozen in een wilde grasberm doorspekken de woorden Deboots discours. Zoals wanneer hij Jan Tamsin begroet, productieverantwoordelijke in rockclub 4AD. "Goeiedag, ik ben Wouter en ik werk voor Iedereen beroemd", klinkt het. "Volgende week maandag komen wij in Diksmuide filmen, en vandaag kom ik de tentakels uitzetten. Ik wil voelen wat er leeft in Diksmuide, en ben op zoek naar opvallende, kleurrijke figuren met een schoon verhaal. Ken jij zo iemand?" Tamsin krabt in de rafelige baard, op zoek naar aanknopingspunten, en zegt: "Koffie?"

10.57 uur: café 't Patersvat, Stationsstraat, Diksmuide

We zijn een klein uur later en veel wijzer is Deboot nog niet geworden. Ook de in pose versteende stamgasten van café 't Patersvat ontstijgen aanvankelijk hun schijnhouding niet. "Van den televies? Interessante personen? Maar manneke toch, hier lopen geen opmerkelijke figuren rond zulle. Nee, nee, laat dat maar schone azo."

Iedereen beroemd: plots lijkt het een kinderlijk naïef credo. Deboot, echter, lacht eens, vraagt gezwind voort ("Is er bij de brandweer zo niemand met een speciale hobby? Wie is er met de herdenking van de Eerste Wereldoorlog bezig? Zijn er geen families die hier net zijn komen wonen of die binnenkort gaan verhuizen?") en wint mondjesmaat de aandacht.

"Zo gaat het meestal", zal hij bij het verlaten van 't Patersvat zeggen. "Eerst doen ze stoer en lollig, maar als je wat geduld hebt, springen ze toch op de kar. Soms rijden de grootste criticasters uiteindelijk een hele dag met mij rond, zoals in Temse onlangs."

Zo ver komt het vandaag niet. Niettemin bellen de stamgasten na twintig minuten koudwatervrees kwistig in het rond. Stratengids en telefoonboek op de toog geplakt. Naar Henrie bijvoorbeeld, een flik die ook als edelsmid aan het werk is. Of naar Ludwig, een wijkagent die al jaren De Gazette van Detroit uitgeeft. Een Vlaams-Amerikaanse immigratiekant is dat, bedoeld voor Vlamingen in Canada en de VS. "Een ambetante flik", lacht een van de stamgasten, "maar wel bijzonder bewogen voor zijn krant. Dat contrast vind ik eerlijk gezegd wel schoon." Deboot - gele Adidassen, heldere blik - bedankt zijn tipgevers met een naamkaartje. "Bel me of mail me als er jullie nog iets te binnen mocht schieten", zegt hij. Het is de eerste van vele belbedes. Negen naamkaartjes zal Deboot vandaag uitdelen.

11.29 uur: Lokaal Opvang Initiatief, Stationsstraat

In het asielcentrum Lokaal Opvang Initiatief, kortweg LOI, op de andere oever van de Stationsstraat vindt Deboot een volgende potentiële verhaallijn. Twee jonge begeleidsters vertellen over Badara, een Senegalese vluchteling die elke dag gaat fitnessen en onderweg niets liever doet dan alle autochtonen de hand te schudden. "Die gast is de absolute positivo van dit huis", zeggen ze.

Deboot belooft vanavond, wanneer Badara terug is van een uitstap richting Brugge, nog eens binnen te springen. "Dit kan misschien wel iets worden", zegt hij even later. "Het is sowieso nodig om de platgetreden paden te vermijden. Nu we al een tijdje bezig zijn, merk je dat dezelfde verhalen automatisch terug komen. Overal vind je wel een bierbrouwer, of een heemkundige kring, of een verzamelaar van de meest onnozele dingen. Die verhalen probeer ik echt wel te mijden."

Niet voor de hand liggend. Kregen de makers van de gevierde Man bijt hond-rubriek 'Het dorp' voor één locatie nog drie weken de tijd, dan dienen Deboot en zijn vijf apart opererende collega-researchers het met twee, maximaal drie dagen per dorp te rooien. Evenzo in Diksmuide: vandaag zet Deboot, zoals hij het zelf omschrijft, de tentakels uit, maandag komt de filmploeg richting Westhoek, en moeten drie verhalen pasklaar liggen. Samen goed voor een handvol minuten Iedereen beroemd, volgende week donderdag tussen Thuis en Het journaal te bekijken.

Deboot, voorheen actief bij Peter Live, Duizend zonnen, Sporza en Eyeworks, vertelt dat hij zowel research, regie als montage verzorgt. Hij zucht. Voor het eerst. "In de montagekamer is het altijd serieus vloeken", zegt hij. "Soms moet je fantastische citaten knippen, of zelfs hele verhalen laten liggen."

13.02 uur: Kaaskerkestraat

Moeizaam raakt Deboots notitieboekje vol. Met verkeerde telefoonnummers en afgescheurde bierkaartjes. Maar in de schaduw van de IJzertoren duikt plots een doorbraak op. Een dozijn Afrikanen in krijtwit slagerskostuum. Aan het gebouw achter hen hangt een bord: 'Didactische winkel. Slagersschool.'

Deboot roept, remt, rept zich. Richting Raf Devynck, naar eigen zeggen meer intimus dan instructeur van de Afrikanen. Dat die mannen voor hem door het vuur gaan, zegt Devynck terwijl hij de slagersschool binnenstapt. En dat ze elke ochtend om 5 uur in Antwerpen en Brussel op de trein springen om hier, in het verre Diksmuide, een opleiding van tien weken in de vleesbewerking te volgen. Vierendelen, snijden, uitbenen. Van schouder tot buik. Uitsluitend varkensvlees. En dat ze bijna allemaal werk zullen vinden na deze cursus, of het nu in een spekslagerij of in een vleesverwerkingsbedrijf is. Daar is hij zeker van. Maar dat het niettemin fel verminderd is in de sector. "Jonge gasten willen alleen nog maar kok worden. Ze denken allemaal dat ze Jeroen Meus zijn."

Een enthousiaste rondleiding in het didactisch centrum volgt. Een blik op de snijtafels, ook. Dit is het verhaal waar Deboot op jaagt. Pardoes gevangen, als een zeldzame vlindersoort. Gretig vuurt hij dan ook een bataljon vragen op Devynck af. "Welke nationaliteit hebben de leerlingen? Spreken ze Nederlands? Zorgt dat varkensvlees niet voor geloofsproblemen? Doe je dit om het slagersvak opnieuw in ere te herstellen? Ben jij eigenlijk al eerder op televisie geweest?" Neen, antwoordt de besnorde instructeur. Binnenkort wel, denkt Deboot.

14.18 uur: café De Dodengang, IJzerdijk

Onder de zon langs de lange rivier schuift een fietser naar zee. Op de IJzerdijk, ter hoogte van huisnummer 62, verwart een troep kirrende koters een loopgravenstelsel met Bellewaerde. Binnen bestelt Deboot een boterham met paté.

En zegt: "Dit werk is eigenlijk het beste middel tegen cynisme. Sinds ik in Iedereen beroemd meedraai, ben ik echt milder geworden. De hele dag door zie je mensen openbloeien en met het grootste plezier hun hele leven vertellen. Ik ben helemaal geen geitenwollensok, maar wanneer ik thuiskom moet ik me toch dikwijls eens op de kaak slaan, bij wijze van realitycheck."

Verrassend is dan ook de melding dat dit, na excursies in Temse, Beernem, Torhout, Geel, Borgerhout, Zedelgem, Keerbergen en Bierbeek, allicht zijn laatste dag 'in het veld' is. Deboot trekt zich een maand in het duistere VRT-archief terug en hoopt er tegen januari met een gloednieuwe Iedereen beroemd-rubriek opnieuw uit te komen.

"Maar wat denk je ervan om straks nog eens naar die orthodoxe kerk hier wat verderop te gaan kijken?", vraagt hij. En: "Wil jij nog wat paté?"

15.34 uur: klooster van de Moeder Gods Troosteres der Bedroefden, Roesdammestraat

Meedogenloos fileert de polderwind de kleurrijke dakpannen op het orthodoxe monasterium, het enige van België. Kippen begrazen het kerkhof. Broeder Eleutherios, 27 jaar geleden ingetreden, leidt Deboot rond langs zelfgeschilderde fresco's en bladgoud dat welig van de muren klatert. De graven van Svetlana Teslenko en Olivera Zoides. Langs een hoogst bijzondere levensgeschiedenis, ook, en het gemis van een familie.

"Vader archimandriet Thomas luistert wel eens naar het nieuws", zegt de broeder. "Maar voor de rest leven wij orthodoxen erg afgesloten van de buitenwereld. Mijn moeder is negentig en niet goed te been. Ik kan haar niet gaan bezoeken, en zij geraakt zelf niet meer tot hier. Het zou dus leugenachtig van mij zijn te beweren dat het leven in dit klooster alleen maar rozengeur is. Maar jij bent van de televisie, zei je? BRTN?"

Iedereen beroemd, elke werkdag tussen 19.40 en 20.05 uur op Eén

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234