Vrijdag 30/10/2020

Gezondheid

Elke dag poetsen is slecht voor uw longen

Schoonmaken kan de gezondheid schaden, zeker als je veel sproeipompjes gebruikt.Beeld Thinkstock

Schoonmaakproducten kunnen zeer schadelijk zijn voor lijf en leden. Bij intensief gebruik hebben die hetzelfde effect op je longen als een pakje sigaretten per dag. Dat stelt een nieuw Noors onderzoek. 

Roken is ongezond, dat weet iedereen, ook de rokers zelf. Het veroorzaakt longkanker en hart- en vaatziekten en kan voor problemen zorgen met (onder andere) vruchtbaarheid, beendergestel en pancreas. Wat minder bekend is: ook schoonmaken kan gevaarlijk zijn. Wie intensief sproeiertjes met schoonmaakmiddel gebruikt, pleegt een aanslag op zijn longen. 

Een pakje per dag

Een nieuwe studie van de Universiteit van Bergen in Noorwegen vergelijkt het gebruik van die sproeiers met roken. Wie die sproeipompjes vaak gebruikt, over een periode van 20 jaar, ziet zijn of haar longen even snel achteruitgaan alsof ze twintig jaar lang dagelijks 20 sigaretten roken. Bovendien doet dat gebruik je kansen op astma stijgen met 40 procent. Die conclusie volgt op een uitgebreide studie waarin meer dan 6.000 schoonmakers 20 jaar lang werden gevolgd.

"Die sproeiertjes zijn al langer een bezorgdheid", knikt toxicoloog Jan Tytgat (KU Leuven). "Ze vernevelen druppels die zeepdeeltjes bevatten. Die deeltjes kunnen via de longen worden opgenomen en schade toebrengen aan de longblaasjes. Al vind ik de vergelijking met de schade die roken aanricht lastig. Bij roken komt teer vrij, dat is kankerverwekkend. Dat zijn twee verschillende dingen, al kunnen die schoonmaakproducten zeker schade aanrichten."

De Noorse studie richtte zich op poetsvrouwen en -mannen. Die komen dagelijks en intensief in contact met dergelijke producten. Diezelfde middeltjes staan bij u en mij in de kast. Lopen wij dan ook gevaar? Ja en nee, is het antwoord. 

"Misschien poetst u uw huis zeer intensief, maar dan toch niet elke dag. Hier gaat het over vrij kleine hoeveelheden, daarover moeten we ons niet te veel zorgen maken", zegt Guy Joos, longspecialist bij het Universitair Ziekenhuis in Gent. "Alleen met bleekwater moet men voorzichtig zijn. Als je dat mengt met een ander product, kan er een chemische damp ontstaan. Die kan wel degelijk acute schade toebrengen."

"Ik wil absoluut geen paniek zaaien, al moeten we toch alert zijn", vult Tytgat aan. "Let goed op voor lokale effecten bij jezelf: hoofdpijn, tranende ogen, een lopende neus of ademhalingsmoeilijkheden kunnen wijzen op gevoeligheid voor een bepaald product. Gebruik dan je gezond verstand en ventileer de ruimte, of gebruik een ander middel."

Thuis is dus alertheid geboden, al lijken de sproeiers vooral een beroepsziekte in de dop. Toch is dat geen volkomen nieuwe onthulling. Het was de wetenschap al langer duidelijk dat ze niet 100 procent veilig zijn. "Er was al een link tussen zulke producten en een verhoogde kans op astma, zeker bij professionele schoonmakers. Maar de grootorde die hier wordt geschetst, is zeer verrassend en belangrijk", zegt Joos. 

Tienduizenden schoonmakers

De gevaarlijke schoonmaakmiddelen zijn misschien niet voor iedereen een gevaar, maar wel voor de tienduizenden schoonmakers in ons land. Hen belangt het natuurlijk zeer aan. De sector zelf kent de potentiële gevaren en zegt er ook mee bezig te zijn. Dienstverleningsbedrijf ISS, bijvoorbeeld, heeft in ons land zo'n 7.500 poetsvrouwen en -mannen in dienst. De multinational neemt verschillende maatregelen om het risico te beperken.

"We werken niet zomaar met om het even welk product, die middelen worden gescreend. Daarnaast worden bij de gewone schoonmaakopdrachten slechts twee, maximum drie verschillende producten gebruikt. Die worden op voorhand gedoseerd door een automaat, zodat onze schoonmakers zeker zelf geen producten kunnen mengen
", zegt Dirk Van den Steen, woordvoerder van ISS. "We besteden daar veel aandacht aan in de basisopleiding die al onze schoonmakers krijgen."

Voorzichtigheid is trouwens niet enkel geboden bij schoonmaakmiddelen. Ook andere producten die je in elke badkamer vindt, zoals deodorant, shampoo, parfum en zelfs zeep kunnen een impact hebben, op zowel luchtwegen als -kwaliteit. Zo concludeerden Amerikaanse wetenschappers recent dat de slechte luchtkwaliteit in Los Angeles ook te maken heeft met de vluchtige stoffen in die producten. Die tasten zowel longen als ozonlaag aan. Daar gaat veel minder aandacht dan naar – pakweg – dieselgate of rookpreventie. "Luchtpollutie is veel meer dan industrie en uitlaatgassen", knikt Joos. "Mensen staan daar niet bij stil."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234