Zondag 09/08/2020

'Élk slachtoffer heeft recht op schadevergoeding'

Het Brusselse hof van beroep heeft de veroordeling bevestigd van Eternit. Het bedrijf deed niet genoeg om werknemers te beschermen tegen de kankerverwekkende stof. Dit vonnis kan de deur openzetten voor de vele andere slachtoffers. Politieke steun lijkt op komst. Hanne Vlogaert en Lieven Desmet

Maria Geerts (67) uit Hombeek heeft het proces op de voet gevolgd. Ze verloor twaalf jaar geleden haar man aan de gevolgen van longvlieskanker en is dan ook blij dat iemand de moed en het inspanningsvermogen heeft gehad om het juridisch tegen het bedrijf op te nemen. "Als er asbestkanker bij je wordt ontdekt, dan weet je genoeg: je bent een vogel voor de kat."

Eternit reageert nog niet inhoudelijk op het arrest, waarbij het bedrijf werd veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding van 25.000 euro aan de familie van Françoise Jonckheere. Deze vrouw overleed in 2000 aan longvlieskanker. Volgens het hof wist het bedrijf al sinds de jaren 70 dat asbest zeer kankerverwekkend was en heeft het niet de nodige maatregelen genomen om de gezondheid van werknemers en omwonenden te beschermen. Het bedrijf kan nog naar Cassatie stappen.

"Ik kan maar niet begrijpen dat Eternit al zo lang op de hoogte was van de gevaren van asbest voor de gezondheid en toch is doorgegaan met de productie", zegt Geerts. Het vonnis van de rechter is in dezen dan ook symbolisch heel belangrijk. Het is de eerste keer dat Eternit in ons land officieel is beschuldigd, en dat de rechtbank aangeeft dat het bedrijf onvoldoende heeft gedaan om werknemers te beschermen.

In Italië werd de top van Eternit in 2012 al veroordeeld. Voormalig gedelegeerd bestuurder Louis de Cartier de Marchienne en de Zwitserse Eternit-aandeelhouder Stephan Schmidheiny kregen toen zestien jaar cel. Het Italiaanse hooggerechtshof zag zich wel genoodzaakt om de veroordeling te vernietigen, omdat de feiten waren verjaard.

Vreemd genoeg is het in ons land pas nu tot een proces gekomen. Het hof schaart zich aan de kant van het slachtoffer. Maar de schadevergoeding van 250.000 euro die de familie van Françoise Jonckheere in eerste aanleg had gekregen, wordt teruggebracht tot 25.000 euro. Enkel het slachtoffer komt in aanmerking voor vergoeding, is de verklaring. Toch is met deze uitspraak nu wel een precedent geschapen.

Al betwijfelt Johan Verbist, de advocaat van Eternit, dit. "Met het Asbestfonds zijn de slachtoffers van asbest beter af. Ze hoeven geen procedure aan te spannen of een bewijs aan te leveren. Een aanvraag volstaat. De schadevergoeding uit het fonds is overigens groter dan wat Eternit de familie Jonckheere moet betalen." Hij zegt dat asbest een maatschappelijk probleem is dat Eternit overstijgt, en dat het Asbestfonds dan ook de beste regeling is.

'Ongelooflijk cynisch'

Die uitspraak schiet bij Valerie Van Peel (N-VA) in het verkeerde keelgat. "Ik vind dit ongelooflijk cynisch. Deze overwinning is net moreel heel belangrijk voor de familie en andere slachtoffers", stelt het Kamerlid, dat met een wetsvoorstel komt. "Het Asbestfonds is een financiële tegemoetkoming voor de medische kosten, maar het geeft slachtoffers op hun sterfbed niet meer dan een schijnkeuze. Met het aanvaarden van een vergoeding doet men immers afstand van zijn recht om Eternit aan te klagen."

In Van Peels voorstel zullen slachtoffers en hun familie zelf kunnen beslissen of ze al dan niet een klacht indienen, ook al hebben ze een vergoeding gehad, zodat ze niet enkel financieel maar ook moreel hun zaak kunnen beslechten. Al wil Van Peel niet te hard van stapel lopen. Haar voorstel ligt ter studie bij de Raad van State en andere instanties om te onderzoeken of er geen gevolgen zijn voor de arbeidsongevallenwetgeving. "Principieel is er een politiek draagvlak voor dit voorstel, maar we moeten wel nagaan welke implicaties er mogelijk zijn."

Maria Geerts juicht dit voorstel toe: "We moeten zo veel mogelijk actie ondernemen. Ik zou van die wet zeker gebruik maken." Dat Eternit na al die jaren eindelijk is veroordeeld, stemt haar tevreden. Al vindt ze het wel jammer dat de schadevergoeding is gedaald. "Blijkbaar geldt de vordering enkel voor Françoise Jonckheere en niet voor de andere familieleden die ook aan de gevolgen van asbest overleden. Dat is niet juist: elk slachtoffer verdient een schadevergoeding." Symbolisch vindt ze het wel sterkend dat er eindelijk een vonnis en een veroordeling is.

Wat is Eternit?

► Belgische bouwmaterialengroep in handen van de families Emsens en De Cartier de Marchienne.

► Omzet: 3 miljard euro

► 17.000 werknemers

► 120 fabrieken wereldwijd

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234