Zondag 17/11/2019

Eliane Liekendael oogst gemengde reacties

De procureur-generaal van het Hof van Cassatie, Eliane Liekendael, heeft met haar 'historische' televisie-interviews van de afgelopen dagen gemengde reacties losgeweekt, dit zowel bij politici als bij magistraten zelf. Wat Liekendaels kritieken op enkele Octopus-voorstellen betreft herinnerde justitieminister Tony Van Parys (CVP) - straks bijgestaan door een staatssecretaris? - aan de voorrang van het grondwetgevende parlement op de overige staatsmachten.

Brussel.

eigen berichtgeving

Alleen het feit al dàt Eliane Liekendael zich uitvoerig op televisie liet interviewen - iets wat geen enkele procureur-generaal bij Cassatie haar ooit voordeed - werd door waarnemers het afgelopen weekend druk becommentarieerd. "Positief", zo luidt het oordeel van magistraten en politici. "Het is de hoogste tijd dat de magistratuur - de top ervan incluis - beter begint te communiceren, beter gaat uitleggen aan het publiek waarmee ze bezig is."

Volgens nogal wat waarnemers komt de uitleg van Liekendael wel veel te laat. Kamerlid en justitiespecialist Renaat Landuyt (SP): "Eigenlijk had ze dit beter veel vroeger al gedaan, anderhalf jaar geleden bij voorbeeld, toen de beroering rond Cassatie en zijn rechtspraak maximaal was." Flink wat scepsis heerst bovendien omtrent het motief dat de topmagistrate zelf voor haar openheid aangeeft: de uitdrukkelijke hint van VN-rapporteur Cumaraswamy dat Cassatie zijn (wel degelijk verantwoord) spaghetti-arrest beter had moeten uitleggen aan het publiek. Landuyt: "Blijkbaar heeft een Maleisische hoogleraar op mevrouw Liekendael meer invloed dan driehonderdduizend mensen." Een magistraat: "Frustrerend. Jaren aan een stuk hameren wij op de absolute nood aan betere communicatie vanwege het gerecht, en dan blijft het wachten tot een VN-rapporteur Liekendael het licht doet zien."

Deze vaststelling doet velen vermoeden dat eigenlijk een andere factor Liekendael aan het praten heeft gezet: de structuurhervormingen die voor het gerecht op stapel staan en waarvan diverse elementen Cassatie niet zinnen. In elk geval stak Liekendael haar onvrede erover niet onder stoelen of banken. De procureur-generaal betreurde expliciet dat Cassatie onder het 'gewone' benoemings- en bevorderingssyteem voor de magistratuur zou vallen. En ze kantte zich formeel tegen het door de Octopus-partijen beoogde mandatensysteem voor korpsoversten bij het gerecht. Telkens, aldus Liekendael, dreigt externe bemoeienis de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in het gedrang te brengen. Toen de topmagistrate ook over de Uniop- en Agusta-affaires werd ondervraagd, wees ze fijntjes op de onafhankelijke opstelling die Cassatie ook daarin aan de dag had gelegd...

De Nationale Commissie van de Magistratuur kan zich makkelijk identificeren met Liekendaels kritiek. "Ook wij hebben altijd een speciaal statuut voor het Hof van Cassatie bepleit," zegt NCM-voorzitter Jean-Pierre Palms. "Bovendien hebben wij evengoed vragen bij de invoering van een mandatenstelsel - al is het maar omdat het grondwettelijk kader er op dit ogenblik niet rijp voor is. Maar aangezien het principe vandaag democratisch verworven blijkt, legt de Nationale Commissie zich er helemaal bij neer."

Landuyt: "Liekendaels verhaal blijft er een uit de negentiende eeuw. Als ze zegt dat toch ook de Kamer en de Senaat zelf hun voorzitter mogen verkiezen, maakt ze een oneerlijke vergelijking. En de tijdelijke mandaten van zeven jaar zijn toch de logica zelve wanneer je erop uit bent het gerecht te dynamiseren? Iemand die goed is kan trouwens nog altijd solliciteren voor een andere leidinggevende functie in een naburig korps."

Ook justitieminister Tony Van Parys gaf het voorbije weekend te verstaan dat het parlement het laatste woord zal hebben over de hervormingen. "Dialoog is noodzakelijk, maar aan het eind moet iedereen wel zijn verantwoordelijkheid dragen," zei de minister. "Ook de grondwetgever en de wetgever."

Een recent gerucht wil nog dat Van Parys binnenkort het gezelschap zou krijgen van een staatssecretaris voor Justitie, die dan de PSC'er Jean-Jacques Viseur zou zijn. Viseur is het kamerlid dat in de plaats zou komen van minister van Financiën Philippe Maystadt wanneer die aan de slag gaat als PSC-partijvoorzitter. Maar omdat begrotingsminister Herman Van Rompuy (CVP) gerust ook Financiën aankan, en omdat Viseur - een advocaat - zich veel liever met Justitie bezighoudt, zou het dat laatste worden. Overigens is er op Justitie tegenwoordig meer dan genoeg werk voor twee, verluidt nog...

Pol Deltour

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234