Woensdag 23/10/2019

Elfstedenkoorts

Bert Wagendorp is columnist van de Volkskrant en schrijft regelmatig voor De Morgen. Beeld UNKNOWN

Het wetterskip Fryslân zette begin deze week het Hooglandgemaal bij Stavoren stop en de spilsluizen bij Harlingen hielden op met spuien. Op het weerbericht werd min tien voorspeld. Op de site van het Nederlands Dagblad - schaatsen is bij ons een protestantse sport en veel marathonrijders zijn zeer gelovig - stond een eerste reactie van de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden.

Maandagavond verrichtte Matthijs van Nieuwkerk in De Wereld Draait Door, in aanwezigheid van de schaatsers Erik Hulzebosch en Erben Wennemars, het startschot: de Elfstedenkoorts was officieel losgebarsten.

Volgens De Friesche Elf Steden was het nog te veel vroeg om te speculeren over de Elfstedentocht, maar daar gaat de vereniging allang niet meer over. Toen de nationale weerman Gerrit Hiemstra (een Fries) de vorstperiode eerder aankondigde, begon meteen het speculeren. Er is maar één ding leuker dan de Elfstedentocht, en dat is erover speculeren. Wij laten ons door Wiebe Wieling, voorzitter van de Elfstedenvereniging, niet vertellen wanneer het speculeren officieel mag beginnen. De Elfstedentocht is van hem, het speculeren van ons.

We weten hoe het gaat: straks duwt het door La Niña veroorzaakte Azorenhoog het Siberiëhoog de verkeerde kant op en kunnen we weer fluiten naar een Elfstedentocht. Hebben we geen tocht en ook niet gespeculeerd: volstrekt zinloze winter.

Wieling moet straks de rayonhoofden bij elkaar roepen en nu alvast de legendarische zin bedenken waarmee hij de zestiende Elfstedentocht zal aankondigen, een zin die kan wedijveren met de magische spreuken It sil heve en It giet oan. De zin die hem linea recta naar het universum van zijn illustere voorgangers ingenieur Sipkema en Henk Kroes zal katapulteren.

Geruchten uit Friesland (Fryslân) willen dat Wieling de zin al heeft bedacht en dat het een historische zin zal blijken te zijn.

Alle verloven zijn ingetrokken, alles wordt in gereedheid gebracht voor de noodzakelijke ijstransplantaties en de wakvorming door het eendengespuis dient genadeloos en met harde hand te worden aangepakt.

Wieling werd de afgelopen dagen dertig tot vijftig keer per dag gebeld door journalisten uit de hele wereld: wanneer was het zover, met de Elfstedentocht? De rayonhoofden, die elk een deel van het traject onder beheer hebben, werden ook platgebeld. Hoe stond het ervoor, tussen Sloten en Stavoren? Het is een fenomenaal gezicht, de nuchterheid van het rayonhoofd met zijn meterstok ('anderhalve centimeter') tegenover de gretigheid van de Hilversumse verslaggever: Is dat genoeg?

Nee, dat is niet genoeg. Nog lang niet.

Het verlangen naar de Elfstedentocht is groot en heftig. Vijftien jaar is het alweer geleden sinds de laatste Tocht der Tochten werd verreden en elk Elfstedenloos jaar wordt de legende groter en de mythe mythischer.

Elfstedentocht heet ons gezamenlijk geluk, het nationale orgasme, de hemel van vaarten en meren waar geen andere problemen bestaan dan scheuren in het ijs en bevroren tenen. Nergens een eurocrisis te bekennen. De Elfstedentocht is onze favoriete droom, die zo nu en dan moet uitkomen.

Dit land wordt pas een warm land als de temperaturen onder nul zakken. Voorbij min tien worden wij zorgeloze Brazilianen die de samba dansen met het dweilorkest. Donderdag kwamen de eerste beelden van schaatsende mensen, uit het schaatsparadijs bij Vinkeveen. Soms stopte er even eentje bij de verslaggever, om te verklaren hoe diep gelukkig hij was. Het risico van een nat pak valt daarbij in het niet.

In welk land hebben ze een meteorologisch instituut met een echt ijsgroeimodel? Uit dat schitterende staaltje van Nederlandse kennis en vernuft valt op te maken dat volgende week woensdag het ijs een dikte van vijftien centimeter zal bereiken. Vijftien centimeter moet het zijn.

Matthijs van Nieuwkerk vroeg maandag aan Erik Hulzebosch of het ging gebeuren. Erik kan het weten, die werd in 1997 tweede.

Gaat het gebeuren? Zullen we met z'n elf miljoenen staan te hossen op het bruggetje bij Bartlehiem? Zal het Hollandse chagrijn smelten tussen Franeker en Dokkum? Zal W.A. van Buren door zijn moeder aan de finish tot koning worden gekroond?

Zal ons verlangen eindelijk weer eens worden ingelost?

Het gaat gebeuren, zei Erik Hulzebosch.

Gisteren sneeuwde het hevig, op de route. Dat was slecht nieuws: sneeuw hindert de ijsaangroei.

Maar de vorst blijft nog even, en daarmee onze droom.

 Er is maar één ding leuker dan de Elfstedentocht, en dat is erover speculeren  
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234