Vrijdag 07/05/2021

Elf van de veertien beklaagden vrijgesproken van onopzettelijke doodslag bij gasexplosie GellingenHet vonnis van de grote ontgoocheling

In de expo van Doornik sprak de rechtbank zich gisteren uit over wie de verantwoordelijkheid draagt voor de 24 doden en 132 gewonden die de gasexplosie in Gellingen in juli 2004 maakte. ‘Ik hoop dat de slachtoffers eindelijk de erkenning krijgen waar ze al die jaren op hebben gewacht’, zei David Da Palma bij aanvang van het proces. Hij verloor zijn vader in de brand en moest zelf zwaargewond worden afgevoerd. De rechtbank besliste er echter anders over.

BRUSSEL lNa het voorlezen van de eerste pagina’s werd duidelijk dat gasnetwerkbeheerder Fluxys en opdrachtgever Diamant Boart werden vrijgesproken. Ondertussen verlieten steeds meer mensen de zaal, woedend en teleurgesteld omdat zo goed als alle veertien beklaagden werden vrijgesproken.

Het is negen uur 's ochtends en het zijn vooral de talloze advocatentoga's die opvallen voor de expo van Doornik. Heel veel toeschouwers zijn er niet komen opdagen, volgens de zaalwachter minder dan de vorige weken. Toch heeft een dertigtal slachtoffers zijn opwachting gemaakt, geëscorteerd door de familie. De meeste slachtoffers vallen op door hun bleke, getrokken gezichten, met duidelijk zichtbare littekens waar het vuur van 30 juli 2004 hun huid wegbrandde. “Ik heb zes jaar op dit proces gewacht. Ik hoop dat de juiste mensen verantwoordelijk gesteld worden voor hun daden”, zegt Silu Diatezwa. Hij was op het moment van de feiten werfleider wat verderop en hij verloor één van zijn jobstudenten in het vuur. “De mensen van slachtofferhulp en het openbaar ministerie hebben een heel sterke zaak, vandaag moet het recht zegevieren.”Ook bij brandweercommandant Marc Gilbert, voorzitter van de Franstalige brandweerverenigingen, leeft de hoop dat 'zijn' vijf omgekomen spuitgasten in eer hersteld zullen worden. “De grote spelers, zoals Fluxys, hebben altijd geprobeerd om alle verantwoordelijkheid af te schuiven op de mensen die daar op die dag aanwezig waren.”Silke Van der Stockt is in de eerste plaats gekomen om te begrijpen. Zij was in 2004 als jobstudente aan de slag bij Diamant Boart, het bedrijf waar ook haar vader werkte. Hij bleef in de brand, zij heeft het overleefd. “Ik weet wel dat het een heel technisch vonnis zal zijn, maar het is belangrijk dat ik er ben. Ik moet weten waarom mijn vader is gestorven.”Het een technisch vonnis noemen, zal even later een understatement blijken. Het voorlezen van het 286 pagina's tellende dossier gebeurt monotoon en is erg complex om te volgen, zelfs met simultane vertaling naar het Nederlands. Toch gaat er een siddering door de zaal wanneer gasnetwerkbeheerder Fluxys en opdrachtgever Diamant Boart, die volgens het openbaar ministerie de grootste verantwoordelijkheid dragen voor de ramp, vrijgesproken worden. De slachtoffers en familieleden van slachtoffers verlaten verbouwereerd de zaal wanneer de zitting een uur wordt opgeschort. “Ik kan het niet geloven”, reageert Diatezwa. “Tegen de wet kan je niet op, maar dit ligt wel heel ver af van wat wij hadden verwacht.” David Da Palma krijgt er enkel uit dat hij in shock is door wat hij tot nog toe heeft gehoord. “Het is schandalig. Straks worden wij nog als de grootste schuldigen aangeduid.”De hoop van de slachtoffers is dan al de grond ingeboord, maar de rechtbank gaat op het zelfde elan door. Eén voor één worden de veertien beklaagden vrijgesproken, met uitzondering van drie partijen. Erwin Persoons, die het architectenbureau A&I leidt, wordt schuldig verklaard aan onopzettelijke doodslag en onopzettelijke slagen en verwondingen. Ook aannemer nv Tramo en werfleider Kristof Dewaele worden gedeeltelijk verantwoordelijk geacht. Dewaele was de enige die tijdens een vorige zitting schuldig gepleit had. Enkele slachtoffers kunnen het niet meer aanhoren en verlaten woedend de zaal. “Wie is hier dan eigenlijk wel verantwoordelijk voor de dood van 24 mensen?”, vraagt Diatezwa zich hardop af.

Marc Gilbert onthoudt vooral de beschuldigende vinger van de drie rechters naar brandweercommandant Eddy Pettiaux, die talmde met de evacuatie van het gebied omdat hij de burgemeester van Ath, die zijn toestemming moest geven, niet kon bereiken. Pettiaux kwam zelf om, maar zou volgens de rechtbank niet accuraat hebben gereageerd. Gilbert is furieus. “We hadden en hebben nog steeds de middelen niet om alle veiligheidsregels na te leven. We werken met vrijwilligers, we hebben nood aan meer opleiding. Pettiaux heeft in alle waarachtigheid gehandeld en hij verdient deze aanmaning niet.” Lief Sebastien, de moeder van Pettiaux, treedt Gilbert met trillende stem bij. “Het is gemakkelijk om te oordelen over iemand die zich niet meer kan verdedigen”, zei ze.“Het was allemaal zo negatief”, zegt Anne van den Storm. “Ik weet wel dat het een heel complex dossier is, maar de rechters houden geen rekening met de mensen die het allemaal hebben beleefd.” Van den Storm houdt een handicap van 48 procent over aan de gasramp. “Ik werkte bij DNS Packaging, een bedrijf in de buurt. Ik ben volledig verbrand en zal nooit helemaal meer herstellen.”Volgens Van den Storm zullen ook de verzekeraars rekening houden met dit vonnis. “Het is nu al zo moeilijk om hen al mijn operaties en de nodige nazorg te laten betalen”, zegt ze. De houding van de verzekeraars is een weerkerend pijnpunt, zo blijkt uit de getuigenissen van de slachtoffers. Slechts twaalf van de 137 personen die in aanmerking kwamen voor een schadevergoeding, hebben die aanvaard. In ruil zijn ze uit het proces gestapt en kunnen ze nooit meer in aanmerking komen voor terugbetalingen. “Ze wilden enkel datgene vergoeden wat we in het verleden al hebben betaald”, legt Diatezwa uit. “Dat wil zeggen dat als er over enkele jaren nog een medisch probleem opduikt als gevolg van de brand, de slachtoffers nergens meer kunnen gaan aankloppen.”

“Zij die met een schadevergoeding hebben ingestemd, waren meestal mensen met hele zware verwondingen die de kosten niet meer konden dragen, of familieleden van overledenen”, zegt Ilse Meerpoel van Slachtofferhulp Oudenaarde. “Velen waren verontwaardigd toen ze vernamen hoeveel een mensenleven maar waard is, in termen van geld.”Meerpoel, die een dertigtal Nederlandstalige families van getroffen werknemers begeleidt, is zelf ook geschrokken van het vonnis. “Alle families reageren heel erg ontgoocheld. We waren ervan overtuigd dat we een erg sterk dossier in handen hadden.”Het openbaar ministerie kreeg vandaag een stevige veeg uit de pan van de rechtbank, als zou het een erg tendentieuze aanklacht hebben opgesteld. Na afloop van de zitting verklaarde het ministerie het vonnis ten gronde te zullen bestuderen. Naar alle waarschijnlijkheid gaat het in beroep tegen de uitspraak.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234