Donderdag 19/05/2022

ReportageJo Lernout

Elf jaar na veroordeling lanceert Jo Lernout nieuw project: ‘Ik was naïef, maar ben geen fraudeur’

Jo Lernout. Beeld Tine Schoemaker
Jo Lernout.Beeld Tine Schoemaker

Elf jaar nadat hij tot een celstraf veroordeeld werd wegens fraude bij technologiebedrijf Lernout & Hauspie, wil Jo Lernout investeerders aantrekken voor een nieuw project. Bij de onthulling van zijn plannen wees de man erop dat hij wél te vertrouwen is. ‘De CIA, de media en politici pakten alles van me af.’

Paul Notelteirs

“Als de Amerikanen ons niet kapot gemaakt hadden, sprak ik nu tegen jullie als collega-miljonairs.” Wanneer ondernemer Jo Lernout (73) over zijn bedrijfsverleden praat, luisteren de honderd aanwezigen in de partytent op het fraaie kasteeldomein Blauwhuis in Izegem extra aandachtig. Velen van hen werkten of investeerden ooit in Lernout & Hauspie, maar dat is niet de enige reden waarom ze zich in het ruime park verzamelden. Lernout verbleef vijf jaar lang in de Filipijnen en kondigde aan dat hij het tijdens zijn eerste publieke presentatie in België over een nieuw project rond digitaal onderwijs zou hebben. In de praktijk stond hij echter vooral stil bij het feit dat het leven van de vele aanwezigen er heel anders uit had kunnen zien. “De hele wereld was onder de indruk van wat wij deden, we hadden een goudhaantje in handen.”

Lernouts nostalgische toon is niet onbegrijpelijk. Tijdens de hoogdagen in de jaren negentig had het spraaktechnologiebedrijf dat hij samen met zijn kompaan Pol Hauspie oprichtte een beurswaarde van 10 miljard dollar. De West-Vlamingen werkten samen met invloedrijke figuren als Microsoft-topman Bill Gates en slaagden erin om verschillende veelbelovende firma’s over te nemen. Aan dat ongebreidelde succes kwam een abrupt en tragisch einde toen Amerikaanse kranten over onregelmatigheden in de boekhouding van het Belgische bedrijf berichtten. Beleggers dumpten hun aandelen massaal, het bedrijf werd in 2001 failliet verklaard en in 2010 veroordeelde het Gentse hof van beroep Lernout en Hauspie tot vijf jaar cel. Vandaag zijn er nog steeds 8.000 à 9.000 burgerlijke partijen die een schadeclaim indienen, het hof van beroep doet daar ten vroegste in december een uitspraak over.

“Ik was misschien naïef, maar ik ben geen fraudeur”, vertelde Lernout aan de aanwezigen in de tent. Volgens hem was de Amerikaanse overheid niet blij met het succes van Lernout & Hauspie en speelden de inlichtingendiensten vertrouwelijke informatie door naar mediagroepen om het bedrijf schade toe te brengen. “Belgische politici konden ons in bescherming nemen toen onze aandelenkoers daalde, maar in plaats daarvan vluchtten ze weg als angsthazen. De CIA, de media en politici pakten alles van me af.” Van bewust crimineel gedrag binnen het bedrijf was volgens Lernout dus geen sprake, van een gecoördineerde aanpak om zijn firma kapot te maken des te meer.

Tijdens de spreekbeurt wordt duidelijk dat de stress en de onzekerheid van de afgelopen jaren hun sporen op Lernout achterlieten. Er lopen diepe groeven door zijn gezicht, zijn stem kraakt en zijn bewegingen worden getekend door de gevolgen van een lang uitgestelde heupoperatie die hij in de Filipijnen niet kon betalen. Toch houden die fysieke ongemakken Lernout niet tegen om verder te werken. Vanuit het jeugdhostel waar hij samen met heel wat Afghaanse vluchtelingen verblijft, werkt hij momenteel aan twee nieuwe projecten.

Met Step by Step wil hij via het internet gratis Engelse uitspraaklessen aanbieden aan miljoenen Filipijnse en Afghaanse kinderen. Het tweede project wil digitale kopieën maken van mensen om ze via virtual reality met een breed publiek te laten communiceren. Zo kan een ‘avatar’ van een leerkracht lesgeven aan een kind of kan een virtuele sterrenchef je kookles geven in je eigen keuken. Opvallend is dat Lernout daarbij ook een toestel wil inzetten dat digitale codes kan omzetten naar geuren en smaken. Zo wordt de virtuele kookles een totaalervaring die op alle zintuigen inwerkt. “Ik zal zelf niets aan die projecten verdienen. In ruil voor mijn werk krijg ik aandelen die in een trust opgenomen worden. Die fondsen kunnen op een bepaald moment gebruikt worden om mensen te betalen aan wie ik me schatplichtig voel of moet voelen.”

Voor beide projecten op grote schaal uitgerold worden, wacht Lernout nog een moeilijke zoektocht naar investeerders. De fraudeveroordeling uit het verleden staat immers in het collectief geheugen gegrift. Toch is de West-Vlaming ervan overtuigd dat hij het nodige geld zal binnenhalen. “Nu ik weer in Ieper ben, klampen mensen me voortdurend aan om met me te spreken. Soms duurt het twee uur om door een straat te wandelen. Bovendien kocht Microsoft onlangs Nuance Communications voor 16,5 miljard euro. Dat bedrijf herbergt restanten van Lernout & Hauspie, wat aantoont hoe relevant ons werk vandaag nog is.”

In de tent klinken na afloop van de lezing vooral enthousiaste geluiden over Lernouts plannen. Een man die 20 jaar geleden tienduizenden euro’s kwijtspeelde na het failliet van Lernout & Hauspie denkt dat Step by Step een monstersucces zal worden. Hij draait met zijn glas warme witte wijn en giet het vervolgens zijn tandeloze mond binnen. “Ik ben misschien mijn spaargeld kwijt, maar zijn reputatie werd onherstelbaar beschadigd.” Zijn echtgenote treedt hem daarin bij: “Het is veel erger voor hem dan voor ons. Dat hij hier vandaag staat en opnieuw aan het werk is, toont dat hij veel lef en doorzettingsvermogen heeft.”

Achteraan in de zaal volgt een zestiger grijnzend de enthousiaste conversaties over Lernouts nieuwe werk. “Ik ben er zeker van dat hij opnieuw mensen zal vinden om mee te werken”, zegt hij. “Naast ezels zijn er nu eenmaal ook steenezels.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234