Dinsdag 30/11/2021

NieuwsElektrische auto's

Elektrische wagens zijn vaak zwaarder dan andere. En dat is een probleem

Er kruipt meer materiaal in een zwaardere auto, en is er meer energie nodig om ermee rond te rijden. Dat knabbelt aan de milieuwinst. Beeld DM
Er kruipt meer materiaal in een zwaardere auto, en is er meer energie nodig om ermee rond te rijden. Dat knabbelt aan de milieuwinst.Beeld DM

Maak de elektrische auto lichter, bepleiten wetenschappers in het tijdschrift Nature. Onze wagens worden sowieso al zwaarder, en zware batterijen doen daar vaak nog een schepje bovenop. Dat is slecht nieuws voor de veiligheid en het milieu. ‘Belast auto’s op basis van gewicht.’

Voor alle duidelijkheid: overschakelen op elektrisch rijden is een goede zaak, stellen de onderzoekers in Nature. Maar om er ten volle de vruchten van te plukken, moeten we meer inzetten op lichtere wagens en batterijen. Eerst en vooral omwille van de veiligheid: het risico als fietser of voetganger ernstig gewond te raken of te sterven bij een aanrijding is groter bij zwaardere auto’s. Bij botsingen tussen auto’s neemt het risico toe met het gewichtsverschil tussen de wagens. Daarnaast kruipt er meer materiaal in een zwaardere auto, en is er meer energie nodig om ermee rond te rijden. Dat knabbelt aan de milieuwinst. Meer gewicht betekent ook meer bandenslijtage, en meer rubberpartikels die in het milieu terechtkomen.

Een extreem voorbeeld is de in de VS populaire Ford F150, op zich al een beest van een pick-uptruck en in elektrische versie nog eens 700 kilogram zwaarder. Maar ook een bij ons populaire elektrische wagen zoals de Nissan Leaf is met een gewicht van rond de 1.600 kilogram zo’n 400 kilogram zwaarder dan de ‘gewone’ Nissan Vera. “Elektrische wagens zijn vaak een paar honderd kilo zwaarder dan een soortgelijke wagen op brandstof”, weet Auke Hoekstra, expert in elektrische mobiliteit aan de Universiteit Eindhoven. “Een elektrische motor is een pak lichter, maar een batterij weegt al snel 400 kilogram en doet die winst teniet.”

Nochtans heeft de batterijtechnologie de voorbije jaren forse vooruitgang geboekt. “Batterijen zijn tot dusver ruwweg elke tien jaar voor eenzelfde hoeveelheid energie half zo zwaar geworden”, zegt Hoekstra. Alleen is die winst niet gebruikt om de batterijen lichter te maken, maar om het bereik van de elektrische wagens te vergroten. “Op een moment zal dat stoppen, terwijl het gewicht van de batterij verder zal blijven dalen. Ik verwacht dat over een vijftal jaar de elektrische auto niet meer zwaarder zal zijn.”

Ook volgens Johan Driesen, expert in elektrische wagens aan de KU Leuven, gaat het om een tijdelijk probleem. “De huidige elektrische auto’s zijn vaak geëlektrificeerde klassieke modellen, met een suboptimaal ontwerp en daardoor een hoger gewicht”, zegt Driesen. “Naarmate er meer modellen op de markt komen die van in het begin elektrisch zijn ontworpen, zal het gewicht afnemen. Tesla werkt bijvoorbeeld aan een batterij die in het chassis is geïntegreerd en zo voor extra stevigheid zorgt. Zo kan er op materiaal worden bespaard, wat extra gewichtsverlies oplevert. We bevinden ons nu in een overgangsfase, maar de elektrische wagen heeft de potentie om veel lichter te worden dan de klassieke auto.”

Belasting

Welke kant het zal opgaan, hangt ook samen met wat we van een auto verwachten. “We moeten ons afvragen of we wel de juiste wagens kopen”, zegt Driesen. “Mensen willen nu vaak een maximaal bereik, maar hoe vaak rijd je 600 kilometer op een dag? Met een combinatie van een beperkter bereik en betere snellaadinfrastructuur zouden we zelfs zonder verdere technologische innovatie al veel winst kunnen boeken.”

“Uit bevragingen bij ervaren elektrische rijders blijkt dat ze een bereik van 400 kilometer wel oké vinden”, zegt Hoekstra. “Terwijl het in autobladen nooit genoeg kan zijn. Dat slaat nergens op.”

De gemiddelde nieuwe wagen weegt iets meer dan 1.200 kilogram. Het extra gewicht van de elektrische wagen komt boven op een trend die mobiliteitsexperts al langer zorgen baart: de opmars van de SUV. “Ongeveer de helft van de nieuwe verkochte wagens is tegenwoordig een SUV”, zegt mobiliteitsexpert Dirk Lauwers (UAntwerpen). “Die is zowel door zijn gewicht als door zijn hoogte een gevaar voor al wie er niet in zit. Een SUV raakt de inzittenden van een andere wagen bij een botsing op een kwetsbaardere plaats, en raakt voetgangers boven hun zwaartepunt, waardoor ze onder de auto belanden in plaats van in de lucht te worden geworpen.”

De Land Glider-concept car van Nissan. Auke Hoekstra: 'Ik droom van een toekomst waarin we niet rondrijden in een zware metalen kist maar in lichte en efficiënte karretjes.' Beeld AFP
De Land Glider-concept car van Nissan. Auke Hoekstra: 'Ik droom van een toekomst waarin we niet rondrijden in een zware metalen kist maar in lichte en efficiënte karretjes.'Beeld AFP

In de top vijf van best verkochte elektrische wagens prijkt de Tesla model 3 met een gewicht van 1.600 tot 1.850 kilogram op één. Op plaats twee en vier staan elektrische SUV’s. De Audi E-Tron en BMW X3 zijn met respectievelijk 2.370 en 2.260 kilogram allesbehalve lichtgewichten.

Om die trend tegen te gaan, pleiten de onderzoekers in Nature voor een belasting op basis van gewicht. “Dat is zeker een goed idee”, vindt Lauwers. “Het is een groot gebrek dat de huidige ecoscore die als basis dient om wagens te belasten daar geen rekening mee houdt. In de Duitse stad Tübingen betaal je nu al zes keer meer voor een bewonerskaart voor een SUV, en andere Duitse steden willen dat voorbeeld volgen.” Frankrijk voert vanaf 2022 een heffing volgens gewicht in, waarvan elektrische wagens zijn vrijgesteld. “Een slecht idee vanuit verkeersveiligheidsoogpunt”, vindt Lauwers.

Ook volgens Hoekstra moet de elektrificatie van het wagenpark gepaard gaan met bezinning over wat we precies nodig hebben. “Ik droom van een toekomst waarin we niet rondrijden in een zware metalen kist maar in lichte en efficiënte karretjes. Als straks de helft van de bevolking rondrijdt in een elektrische SUV is dat nog steeds een aanslag op de planeet.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234