Vrijdag 18/09/2020

Electrabel verdient grof aan gratis CO2-rechten

Beeld UNKNOWN

De elektriciteitsproducenten Electrabel en SPE hebben hun klanten ook in 2008 laten betalen voor uitstootrechten die ze zelf gratis krijgen. Dat kostte de Belgische bedrijven in totaal 328 miljoen euro, schrijft de energiewaakhond CREG in een brief aan minister Magnette. Sinds 2005 gaat het al om 1,5 miljard.

De CREG maant Magnette aan om snel een heffing op die zogenaamde 'windfall profits' in te voeren, zodat het geld op een of andere manier kan terugvloeien naar de getroffen bedrijven.Ook de federatie van industriële verbruikers Febeliec eist een terugbetaling.

Gratis emissierechten doorgerekend
De Europese afspraken in de strijd tegen de klimaatverandering zorgen ervoor dat bedrijven maar een beperkte hoeveelheid broeikasgassen mogen uitstoten.Een deel van die emissierechten krijgen ze gratis, en wie meer wil vervuilen moet daarvoor extra rechten aankopen. Maar nogal wat Europese energiebedrijven maken misbruik van de gratis rechten en rekenen de marktprijs daarvan toch door aan hun klanten. De winsten die ze daardoor maken worden in het jargon windfall profits genoemd.

In antwoord op een vraag van Groen!-europarlementslid Bart Staes becijferde de Europese Commissie onlangs die winsten voor vijf Europese lidstaten. In Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Spanje, Italië en Polen samen gaat het tegen 2012 om een bedrag van ongeveer 71 miljard euro.De Commissie voegde eraan toe dat die winsten eigenlijk onterecht zijn, want het is niet de bedoeling dat energiebedrijven hun gratis emissierechten doorrekenen aan de consument.

Industriële verbruikers
Ook bij ons rekenen Electrabel en SPE de gratis rechten door, zij het alleen aan industriële verbruikers, niet aan de gezinnen. Vorig jaar ging het om liefst 328 miljoen euro, schrijft de energiewaakhond CREG in een rapport aan energieminister Paul Magnette (PS), dat De Morgen kon inkijken. In totaal rekenden de twee bedrijven bijna 380 miljoen euro door aan hun klanten, maar de CREG trekt daar de 51 miljoen af die Electrabel betaalde voor extra emissierechten.

In de periode 2005-2007 moesten de klanten van de energiebedrijven in totaal 1,2 miljard ophoesten.Over de vier jaren samen gaat het dus al om een bedrag van meer dan anderhalf miljard euro.De CREG wijst erop dat er pas in 2013 een einde zal komen aan de praktijk, wanneer alle emissierechten zullen worden geveild.

Electrabel houdt vol dat het niets fout doet.De emissiehandel kost geld, luidt het daar, en het is dus logisch dat de consument daar iets van voelt.Bovendien zegt het bedrijf dat de berekeningen van de CREG niet kloppen.De CREG antwoordt daarop dat Electrabel weigert om cruciale info vrij te geven en dat de genoemde bedragen de best mogelijke becijfering zijn.

'Onrechtmatige winsten'
"Electrabel moet stoppen met te beweren dat de windfall profits niet bestaan", foetert Groen!-Kamerlid Tinne Van der Straeten. "De studies liggen er, en het feit dat Electrabel weigert mee te werken zegt ook al veel." Van der Straeten pleit voor een heffing op de windfall profits, die via investeringen in bijvoorbeeld energie-innovatie en windenergie terugvloeit naar de getroffen bedrijven. "Het kan niet de bedoeling zijn om daar het gat in de begroting mee te vullen."

Ook de CREG maant Magnette met nadruk aan om zo'n heffing in te voeren en de bedragen zo te recupereren.Peter Claes van Febeliec is het daarmee eens."Dit zijn onrechtmatige winsten", zegt hij."Liefst willen we een onderhandelde oplossing, maar de energiebedrijven weigeren daarover te praten. Volgens hen bestaan de windfall profits niet.Een andere optie is dat de overheid maatregelen neemt, zoals in bijna alle andere Europese landen gebeurt.Lukt dat niet, dan overwegen wij een rechtszaak aan te spannen tegen de elektriciteitsbedrijven."

Dat zou overigens geen primeur zijn. In januari stapte de NMBS al naar de rechter om 26 miljoen euro terug te eisen van Electrabel.De zaak is nog steeds hangende. (Gorik Van Holen)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234