Zaterdag 16/10/2021

Electorale spanning brengt Tanzaniaanse droom in gevaar

Omdat hij keurig in de pas liep van de internationale gemeenschap, zal de huidige Tanzaniaanse president, Benjamin Mkapa, zondag waarschijnlijk de nationale verkiezingen winnen. Maar als de gespannen situatie op het semi-autonome eiland Zanzibar uit de hand loopt, zal de overwinning bitter smaken en komt er mogelijk een eind aan de Tanzaniaanse droom van stabiliteit en economische groei.

Zanzibar

Van onze correspondent

Koen Vidal

Het leidt geen twijfel dat Benjamin Mkapa, ondanks zijn saaie en bedeesde imago, ook na zondag de dominante figuur zal blijven in het Oost-Afrikaanse Tanzania. Een overwinning die vooral te danken zal zijn aan wijlen Julius Nyerere, de vorig jaar overleden vader des vaderlands, die Tanzania in de jaren vijftig en zestig naar de onafhankelijkheid leidde. Mkapa was destijds de protégé van Nyerere.

Nog een reden waarom Mkapa en zijn CCM-partij de tweede verkiezingen sinds de invoering van het multipartisme zullen winnen, is dat de oppositie hopeloos verdeeld is en er niet in slaagt om zich als een volwaardig alternatief te presenteren. Hoewel Tanzania nog altijd een arm land is waar de aids-statistieken steil de hoogte ingaan, pakte de oppositie zelden uit met strategieën om deze problemen aan te pakken. Wel werd er veel met modder gesmeten naar de kandidaten van de CCM.

Mkapa daarentegen kan uitpakken met een redelijk mooi resultaat. Hijzelf spreekt van de Tanzaniaanse droom. Op papier doet het land het immers goed. Dit jaar wordt er een economische groei van 5,2 procent verwacht, die volgend jaar nog kan toenemen tot 5,5 procent. Het land bleef stabiel en toonde zich de jongste jaren een perfecte leerling van de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds. Hoewel de CCM van origine een communistische partij is, bekeerde ze zich onder Mkapa tot het vrijemarktdenken. Het grote voorbeeld was daarbij het Oeganda van president Yoweri Museveni, dat het sinds de jaren negentig economisch erg goed doet. Onder Mkapa bleef de inflatie onder controle, werd er geprivatiseerd en werd de overheid afgeslankt. Ook de voedselproductie verbeterde, zodat Tanzania strategische graanvoorraden kon aanleggen waardoor hongersnoden waarschijnlijk tot het verleden behoren. Dat alles maakt dat Tanzania is uitgegroeid tot de lieveling van internationale donoren en investeerders. Vooral de goudontginningssector doet het goed.

Mijnbedrijven omschrijven Tanzania als een van de veelbelovendste landen voor toekomstige ontginning. Dat deze industrie zeer schadelijke effecten heeft op de omgeving en de volksgezondheid, wordt er niet bij verteld. Vorig jaar kreeg Tanzania een belangrijke beloning voor haar economische politiek. Het land werd toegelaten tot de groep van arme landen met een zeer hoge schuld, wat betekent dat een groot deel van die schuld zal worden kwijtgescholden. Goed nieuws voor Mkapa, die daardoor meer beleidsruimte kreeg voor initiatieven in de onderwijs- en de gezondheidssector. "De Tanzanianen zijn ervan overtuigd dat ze een bekwame president hebben", zegt Daudi Mukangara, hoofd van de afdeling politieke wetenschappen aan de universiteit van Dar es Salaam. "Ze mogen hem misschien niet zo graag, maar zolang er een bekwaam iemand het land leidt, vinden zij het prima."

Het enige dat de oppositie Mkapa en zijn partij kan verwijten, is dat de positieve effecten van het door de internationale gemeenschap gestuurde beleid, nog niet tot de bevolking zijn doorgedrongen. Dat is de nagel waarop oppositieleider professor Ibrahim Lipumba van het Civic United Front voortdurend hamerde: "Mkapa wordt beschouwd als een degelijke uitvoerder van wat het Westen heeft uitgestippeld. Maar ik verzeker je dat de vele Tanzanianen die elke dag één of twee maaltijden moeten overslaan, daar anders over denken."

Mkapa zou de verkiezingen van zondag rustig kunnen tegemoet zien, ware het niet dat de politieke situatie op het eiland Zanzibar hem grote zorgen baart. Zanzibar is een semi-autonoom eiland met een eigen president en een eigen parlement. Er woedt al enkele maanden een hevige electorale strijd tussen de CCM en de CUF-oppositie die mogelijk tot geweld kan leiden. Beide partijen beschuldigingen elkaar nu al van verkiezingsfraude en de oppositie dreigt ermee om te demonstreren als zij niet als overwinnaar uit de bus komt. Op het eiland werd een troepenmacht geïnstalleerd waarvan de stafchef al aankondigde dat hij 'maximale kracht' zal gebruiken om de orde te handhaven.

Als de situatie op Zanzibar werkelijk uit de hand loopt, heeft dat grote gevolgen voor het hele land. Want het CUF gaat door als een moslimpartij die ook veel volgelingen heeft op het vasteland. Het is niet uitgesloten dat de rellen van Zanzibar naar de hoofdstad Dar es Salaam overwaaien. En dat zou betekenen dat er een abrupt einde komt aan de jarenlange stabiliteit in Tanzania waardoor meteen ook Mkapa's droom aan diggelen ligt.

Zie ook De Bijsluiter, pagina 57

Op papier doet Tanzania het goed, maar de bevolking merkt niets van de economische groei

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234