Woensdag 21/10/2020

Review

Einstürzende Neubauten: wereldpremière die een diepe, diepe indruk nalaat

Beeld Alex Vanhee

Nog voor hij iets gezegd heeft houdt zanger Blixa Bargeld een pancarte omhoog. War does not break out/and it is never caught or chained/it moves.  Op de achtergrond bouwt de rest van de Einstürzende Neubauten griezelige soundscapes op die de gruwel van de eerste wereldoorlog in herinnering brengen. De historische locatie, een kille loods van de NMBS, op een steenworp van de IJzertoren in Diksmuide, maakt de ervaring er nog intenser op. Het werd een wereldpremière die achteraf bij alle aanwezigen een diepe, diepe indruk naliet.

Opmerkelijk hoeveel prestigieuze projecten de herdenking aan de grote oorlog al heeft voortgebracht. Tindersticks brachten onlangs de soundtrack uit bij het Flanders Fields Museum in Ieper, enkele weken geleden waren er speciale optredens van -ondermeer- Arno, Ozark Henry en Amatorski, en later op het jaar volgen nog unieke concerten van John Cale en Alan Stivell.

Het meest werd niettemin uitgekeken naar de komst van Einstürzende Neubaten. Het Duitse avantgardegezelschap is de voorbije vierendertig jaar uitgegroeid tot één van de meest originele rockgroepen in de popmuziek, en schuwt nog steeds het avontuur niet. Het vijftal maakt net zo gemakkelijk muziek met gevonden voorwerpen als op conventionele instrumenten, en spreekt -getuige de internationale opkomst zaterdag- nog steeds enorm tot de verbeelding. Terecht: weinig bands die theater, muziek en performance tot zo'n fascinerend, compromisloos geheel weten te versmelten.

Deze keer kwam er bijvoorbeeld een prikkeldraadharp aan te pas, werd er op staalplaten en buizen getimmerd, kwamen er kettingen boven, én gebruikte Bargeld op een gegeven moment zelfs een vinylplaat die tot slijpschijf was omgebouwd. Niet zelden ging de band tekeer alsof ze na een lange gevangenschap weer van hun eerste uren in volkomen vrijheid konden genieten. Het was, het moet gezegd, een intrigerend gezicht, vooral omdat Bargeld - het haar achterover, strak in het pak - teksten declameerde over de trauma's van de oorlog zonder daar een spier bij te verrekken.Ondanks het aanwezige arsenaal van gevonden instrumenten én vijf strijkers barste het optreden zelden los. Integendeel: de spanning zat in de bezwerende ritmes, in het intens declareren, in de opvallend poëtische melodieën, ook.

De set zelf was zoals aangekondigd opgebouwd rond repertoire van Lament, de gloednieuwe cd -hun eerste in zeven jaar- waarop de grote oorlog centraal staat.

Beeld Alex Vanhee

Een enorm ambitieus project, maar de Neubauten raakten er moeiteloos mee weg. 'Hymnen' was bijvoorbeeld precies wat de titel beloofde: de nationale volksliederen van Groot-Brittannië, Duitsland en Canada werden op dezelfde melodie tot één geheel versmolten. Elders ging het over de telegramconversatie tussen neven Nicolas 1 en Wilhelm 2, en helemaal in de staart van het optreden, tijdens 'Der Beginn Des Welkrieges 1914', ontpopte Bargeld zich zowaar als een heuse dierenimitator. Nog knapper was 'In de Loopgraaf' (Ik wil dansen/maar hoe kan ik dansen/in de veel te smalle grachten/hoe kan ik dansen./in 4/4) waar Bargeld zich in zeer behoorlijk Nederlands uit de slag trok.

Zijn inlevingsvermogen zorgde er bovendien voor dat je hem in gedachten zo door de loopgraven zag struikelen, tussen lijken van gesneuvelde kameraden, met het geraas van knetterende geweren op de achtergrond. In die zin had het optreden meer met een trip in de tijd gemeen, met een bewogen geschiedenisles ook, dan met een traditioneel concert. Het verklaarde waarom je deze avond met de Neubauten achteraf maar moeilijk van je af kon schudden. En waarom deze voorstelling niet tot deze ene opvoering beperkt blijft, maar straks door heel Europa tourt.

Wie nog een kans ziet om te gaan kijken: niet te missen.

Beeld Alex Vanhee
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234