Dinsdag 22/10/2019

Kleine Brogel Kernwapens

Eindelijk zwart op wit: er liggen Amerikaanse kernwapens in België

Een F-16 stijgt op van de luchtmachtbasis van Kleine Brogel. Beeld thomas sweertvaegher

Wat iedereen al lang vermoedt, staat nu ook zwart op wit in een document van het NAVO-parlement: er liggen Amerikaanse kernbommen op de luchtmachtbasis van Kleine Brogel. Het bewuste rapport, waar Groen de hand op kon leggen, werd inmiddels aangepast.

“Binnen de context van de NAVO stellen de Verenigde Staten ongeveer 150 nucleaire wapens op in Europa, met name B61-vrijevalbommen, die zowel door Amerikaanse als geallieerde vliegtuigen kunnen worden ingezet. Deze bommen zijn opgeslagen in zes Amerikaanse en Europese basissen: Kleine Brogel in België, Büchel in Duitsland, Aviano en Ghedi-Torre in Italië, Volkel in Nederland en Inçirlik in Turkije.”

Het zinnetje komt uit ‘A new era for nuclear deterrence? Modernisation, arms control, and allied nuclear forces’, een officieel document dat werd opgesteld door de rapporteur van het Defense and Security Committee (DSC) van het NAVO-parlement. Het dateert van 16 april 2019 en werd op 1 juni besproken tijdens de plenaire sessie van het parlement in de Slowaakse hoofdstad Bratislava.

Afgelopen donderdag, op 11 juli 2019, verscheen een nieuwe versie van het rapport online. Daarin werd de laatste – en gevoeligste – passage geschrapt. In plaats van de opsomming staat er nu: “Vaak genoemde Europese bondgenoten met geschikte vliegtuigen (voor B61-kernbommen, ADB) zijn België, Duitsland, Italië, Nederland en Turkije.”

Publiek geheim

Voor militaire waarnemers is dit niet nieuw, want het is allang een publiek geheim dat er in Kleine Brogel tien à twintig nucleaire B61-bommen liggen. Zo pompten de Amerikanen in 2015 meer dan een miljoen dollar in een nieuw onderhoudsgebouw voor kernwapens en een nieuwe commandopost voor de Amerikaanse eenheid die de ondergrondse bunkers bewaakt.

Maar tot nu toe bleef het bij onrechtstreekse aanwijzingen. Al sinds ze tijdens de Koude Oorlog werden opgesteld ter afschrikking van Rusland, houden de Belgische regering en Defensie zich aan het ‘confirm nor deny’-protocol (bevestig noch ontken). Ons land ondertekende immers het Non-proliferatieverdrag uit 1968, dat het bezit van kernwapens beperkt. Het ene staat haaks op het andere.

Het bewuste zinnetje in ‘A new era for nuclear deterrence? Modernisation, arms control, and allied nuclear forces’, een officieel document van het NAVO-parlement. Beeld ??

Volgens defensiespecialist Alexander Mattelaer (VUB) maakt die ambiguïteit – liggen de kernwapens er of niet? – net deel uit van het afschrikkingsmechanisme. “Als je te veel prijsgeeft, geef je de tegenstander een makkelijk doelwit. Geef je te weinig prijs, dan schrik je te weinig af.” Het valt dus niet volledig uit te sluiten dat dit ‘foutje’ bewust in het rapport sloop.

Hypocrisie

Maar Groen-Kamerlid Wouter De Vriendt, die het rapport in Bratislava onder ogen kreeg, hekelt het gebrek aan transparantie. “Dit rapport bewijst dat de hypocrisie rond de kernwapens moeilijk vol te houden is”, klinkt het. “Iedereen wéét dat die bommen er liggen. Alleen blokkeert de regering elk democratisch debat door hun aanwezigheid te ontkennen.”

Dat de groenen nu met dit document komen, is geen toeval. De VS zijn volop hun B61-bommen aan het moderniseren. De nieuwe generatie zou vanaf 2020 beschikbaar zijn en is compatibel met de F-35-gevechtsvliegtuigen die de regering-Michel heeft besteld. De volgende regering zal dus moeten beslissen of de nieuwe generatie hier welkom is of niet.

Met een wetsvoorstel om kernwapens in ons land te verbieden, proberen de groenen het debat aan te zwengelen. De Vriendt: “Willen we echt dat Donald Trump met één druk op de knop kernwapens van op ons grondgebied kan inzetten?”

Defensieminister Didier Reynders (MR) was niet bereikbaar voor commentaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234