Zondag 19/09/2021

Eindelijk weer bij haar Boudewijn

Een conservatieve, wat wereldvreemde koningin. Het beeld van Fabiola bij de brede publieke opinie, is slechts een heel klein deel van haar persoonlijkheid. Ze had gevoel voor humor, had oor voor andere meningen en was graag onder de mensen.

Die groene appel. Iedereen herinnert zich hoe Fabiola hem bovenhaalde op de tribune van het militair defilé op 21 juli 2009. De koningin had net een dreigbrief gekregen dat iemand haar met een kruisboog zou ombrengen. Met een verwijzing naar Willem Tell toonde ze het grote publiek dat ze het niet aan haar hart liet komen.

Dat de koningin überhaupt gevoel voor humor had, was tot dan toe een goed bewaard geheim. Intimi wisten wel beter. "Haar Britse, onderkoelde humor deelde ze met koning Boudewijn", zegt Herman De Croo (Open Vld), die als minister haar vaak ontmoette. "Ze was bijzonder aangenaam gezelschap. Altijd heel attent en altijd in voor een babbeltje. Ze praatte Nederlands met een sappig Spaans accent."

Ze was niet de religieuze fanatica waarvoor sommigen haar willen verslijten. Natuurlijk was ze in de ban van de Kerk, maar haar man Boudewijn was minstens even gelovig als zij. Ook drong ze haar mening nooit op, ook niet in beperkte kring. "Natuurlijk hebben we het daarover ook gehad", zegt De Croo. "Ik ben vrijzinnig, maar ken de katholieke kerk vrij goed. Onze gesprekken over geloof verliepen altijd in wederzijds respect."

Ook keek ze met een open blik naar de wereld. "Ze belde me wel eens thuis op", zegt minister van staat Mark Eyskens. "Ook de laatste jaren nog. We praatten dan over brede maatschappelijke problemen." Op een conferentie in China pleitte ze in 1995 al voor meer gendergelijkheid en waarschuwde ze voor geweld op vrouwen.

Het grootste trauma van haar leven was dat ze kinderloos bleef. Verschillende keren was ze zwanger, nooit baarde ze kinderen. Na de derde keer waarschuwden de dokters dat bij een nieuwe zwangerschap haar leven in gevaar kon komen. Toch probeerde ze het opnieuw, zonder succes. "Ze voelde zich enorm schuldig daarover", zegt Royalty-journaliste Brigitte Balfoort. "Niet alleen omdat ze haar man geen nageslacht kon bezorgen, ook omdat ze haar land geen troonopvolger kon geven."

Het andere grote drama in haar leven was het overlijden van koning Boudewijn. Samen met haar man vormde ze een twee-eenheid. Ze vonden elkaar in hun christelijke overtuiging, maar hadden ook dezelfde onderkoelde humor. Ze begrepen elkaar blindelings.

Toch betekende dat niet dat ze eenzaam zou zitten kniezen. "Het verlies van Boudewijn had voor haar één voordeel", zegt Balfoort. "Ze moest geen rekening meer houden met het protocol. Daar had ze een hekel aan. Ze kon weer meer haar vrolijke zelf zijn, want dat was ze: vrolijk."

De laatste jaren van haar leven raakte ze steeds meer in eenzaamheid. Ze leefde in het kasteel van Stuyvenberg in Laken, dat ze had ingericht als een soort Boudewijn-museum, met foto's en allerlei objecten die haar aan hem herinnerden. Ze geloofde dat haar man verder leefde, zij het in de hemel. Ze praatte ook met hem.

Met huidige koning Filip en koningin Mathilde onderhield ze een erg goede band. "Mathilde zag ze als haar opvolgster", zegt Balfoort. Toen Mathilde dit jaar het erevoorzitterschap van de Koningin Elisabethwedstrijd van haar overnam, stond ze erop om haar daar uitgebreid op voor te bereiden.

Ze behield tot op haar laatste dagen de scherpheid van geest. Toch ging ze sinds een zware longontsteking in 2009 fysiek zwaar achteruit. Ze leed aan artrose, osteoporose en ademhalingsproblemen. Die ouderdomskwalen werden haar uiteindelijk fataal.

De laatste keer dat Fabiola publiek verscheen was vorige zomer bij de herdenkingsmis twintig jaar na het overlijden van Boudewijn. Best wel symbolisch, vindt Balfoort. "Ze was helemaal niet bang om te sterven. Ze wist dat elke dag dat ze leefde haar dichter bracht bij haar overleden echtgenoot."

Wanneer Fabiola wordt begraven is nog niet bekend. Daarover komt de federale ministerraad vanmiddag bij elkaar. Hoogstwaarschijnlijk zal ook de bevolking de kans krijgen om het lichaam van koningin Fabiola te groeten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234