Vrijdag 18/09/2020

Standpunt

Eindelijk voeren we het debat over de aankoopprocedure van de nieuwe jets

Bart Eeckhout.Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur. 

Zo mak als de meerderheid eerst nog danste naar de communicatiestrategische pijpen van minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA), zo boeiend en tegensprekelijk werd het debat deze week in dezelfde Kamercommissie Landsverdediging over de betwiste aankoopprocedure voor nieuwe gevechtsvliegtuigen. Inclusief vurig vervolg in de plenaire Kamer. Hulde daarvoor.

Eindelijk voeren we dit belangwekkende debat. Het komt een beetje laat, maar misschien is het nog niet té laat. Dat hangt in zeer ruime mate af van de bewegingsruimte die de leden van meerderheidspartijen CD&V en Open Vld gaan krijgen om die discussie alsnog toe te laten.

Want ook al wil N-VA meteen weer een loden particratisch doek over het debat gooien, de discussie is nog lang niet afgesloten. Ze begint nog maar pas.

Het is een debat dat naar de kern gaat van de toekomst van 's lands krijgsmacht. Het is een debat over veel centen, over een kernopdracht van de staat, over een wereld in verandering.

En het is ook een debat over democratie. Blijkbaar vonden hoge militairen delen van de besluitvorming te belangrijk om aan de politiek over te laten. Punt is natuurlijk dat het in een parlementaire democratie precies andersom hoort te werken. Dat is geen detail. Ook al gaat de lopende procedure onveranderd voort, dan nog zou het goed zijn dat dit misverstand over het wezen van democratische besluitvorming enig gevolg krijgt.

Laat daarnaast het debat over deze specifieke aankoop ook nog maar even woeden. Uit de hoorzittingen in de Kamer is gebleken dat delen van de legerleiding, de industrie en experts dicht bij elkaar op de schoot zitten.

Dat hoeft helemaal niet op kwade intenties te wijzen. Wellicht vindt de legerleiding één bedrijf oprecht het beste, omdat ze er nu eenmaal al decennia mee samenwerkt. Bij de aanschaf van een gezinswagen kan dat soort loyauteit een doorslaggevend argument zijn. Maar dit gaat over een tikje meer geld en een tikje grotere belangen.

Dus mag de blik niet worden vertroebeld door intieme overtuigingen. Is het bijvoorbeeld niet tijd dat ook de vele alarmerende rapporten over uit de hand lopende kosten en structurele gebreken van dat geprefereerde F-35-model in beeld komen?

En als we het erover eens zijn dat er nieuwe vliegtuigen moeten komen, dan dient bovenal toch die ene, cruciale vraag te worden beantwoord. Aan wie verbinden wij ons lot? Aan een systeem dat door het Amerikaanse leger wordt gepatroneerd? En dus door een weliswaar trouwe, maar verre partner die lijkt te neigen naar andere geopolitieke prioriteiten, ver van ons bed? Of aan een meer Europees verband? Dat biedt niet die zekerheid van het verleden, maar mogelijk wel die van onze toekomst.

Die vraag is zoveel belangrijker dan de banale kwestie hoe beschadigd de minister precies is en in wiens gezicht de boemerang vliegt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234