Maandag 27/09/2021

Vluchtelingencrisis

Eindelijk komt er een beetje hulp

Een zeeman helpt een vrouw aan wal die een nieuwe scheepsramp voor de kust van Rhodos heeft overleefd. Beeld Argiris Mantikos/AFP
Een zeeman helpt een vrouw aan wal die een nieuwe scheepsramp voor de kust van Rhodos heeft overleefd.Beeld Argiris Mantikos/AFP

Tien concrete maatregelen, een extra EU-top donderdag en het besef dat 'een keerpunt' bereikt is. Europa schiet dan toch in actie om de vluchtelingencrisis aan te pakken. Alleen zal de concrete uitwerking veel tijd vergen, terwijl mensen nog altijd sterven op zee.

"Eindelijk tonen we nu een nieuwe sense of urgency, een nieuwe politieke wil." Frederica Mogherini, de Italiaanse chef van de Europese diplomatie, toonde zich gisteravond tevreden na een crisisvergadering in Luxemburg met 41 Europese ministers, die in minder dan 24 uur was bijeengeroepen. Na de tragische scheepsramp van afgelopen weekend, met waarschijnlijk meer dan 900 slachtoffers, klonk de eis om actie oorverdovend. Die komt er nu in de vorm van 10 concrete maatregelen, voorgesteld door de Europese Commissie en goedgekeurd door de 28 lidstaten.

Zo zal Europa het budget voor het redden van vluchtelingen op zee verdubbelen en komen er meer schepen. Het actieterrein van die operaties, Triton en Poseidon, wordt ook uitgebreid. Om de last in Italië en Griekenland te verlichten, zal het Europese vluchtelingenagentschap EASO extra mensen sturen om de vele asielaanvragen sneller te verwerken.

Europese maatregelen

• Verdubbeling van budget voor zoek-en reddingsoperaties
• Vernietiging van bootjes van smokkelaars
• Spreidingsplan voor opvang vluchtengelingen
• EU-teams gaan Italië en Griekenland helpen bij asielaanvragen

Dertig keer meer drenkelingen

Hiermee wil men op korte termijn de hoge dodentol op zee terugdringen, ook al is een verdubbeling tot 6 miljoen euro nog altijd een stuk minder dan Mare Nostrum. Het stopzetten van die reddingsoperatie vorig jaar is een van de hoofdredenen waarom dit jaar gemiddeld 30 keer meer vluchtelingen verdrinken dan in 2014. Verder willen de ministers, naar analogie van de geslaagde missie tegen de Somalische piraten, rechtstreeks de strijd met mensensmokkelaars aangaan. Een militaire operatie moet hun boten vernietigen en de Europese veiligheidsdiensten gaan nauwer samenwerken om hun netwerk in kaart te brengen en aan te pakken.

En voor het eerst lijken alle lidstaten bereid tot solidariteit in de opvang van de vele vluchtelingen. Zo zou er een 'noodmechanisme' komen, een spreidingsplan om migranten in andere gebieden dan het land van aankomst, nu vaak Italië en Griekenland, op te vangen.

"Dit zijn allemaal heel concrete maatregelen en we gaan de komende dagen bekijken hoe we die per lidstaat invullen", zegt minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA).

Dat kan voor een aantal maatregelen weleens een zware dobber worden. "De duivel zit hem altijd in de details", zegt een Europese bron. "In deze lijst staan voor het eerst alle pijnpunten in het migratiedossier. Dat is positief maar een uitwerking gebeurt niet op een twee drie."

Zo is een mandaat om bootjes te vernietigen geen evidentie. Net als het berekenen van een verdeelsleutel om vluchtelingen doorheen Europa op te vangen. Ook het versneld terugsturen van uitgeprocedeerde asielzoekers is voorlopig een ambitie, geen realiteit. Zo onderhandelt Europa al tien jaar tevergeefs met Algerije en Marokko voor een terugkeerbeleid.

Donderdag komen de Europese leiders alvast samen in Brussel voor een extra top. "Europa lijkt nu wel wakker geschud", zegt Eva Berghmans van Amnesty International. "Maar de vraag is of de beloftes snel ingelost zullen worden. Daarvoor moeten er spijkerharde garanties komen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234