Zaterdag 25/09/2021

Griekse crisis

Eindelijk harde deadline voor Griekenland

De Griekse premier Alexis Tsipras en zijn woordvoerder Gavriil Sakellaridis Beeld AFP
De Griekse premier Alexis Tsipras en zijn woordvoerder Gavriil SakellaridisBeeld AFP

Nog vier dagen en dan valt de bijl voor Griekenland. Dan gaan de reddingsschermen van het Europees noodfonds en de ECB eraf en resteert een vrije val voor de Griekse economie en samenleving. Tenzij premier Tsipras zondag zijn EU-collega's en geldschieters alsnog overtuigt met een omvangrijk saneringsplan. Waarom stellen de Europese regeringsleiders hun collega Tsipras eindelijk een harde deadline?

De eerste reden is de nakende implosie van de Griekse banken. Ze bestaan alleen nog omdat ze sinds ruim een week dicht zijn. Ze hangen aan de noodsteun (89 miljard euro) waarvoor de ECB toestemming heeft gegeven maar ECB-voorzitter Draghi maakt de leiders dinsdagavond duidelijk dat deze situatie acuut moet veranderen. Hij kan die steun alleen verlengen als de eurolanden garant staan voor het onderpand (Griekse staatsobligaties). En dat was onbespreekbaar voor de leiders.

Een land met gesloten banken, minimale banktransacties naar het buitenland, maximaal 60 euro per dag uit de geldautomaat en een niet functionerende belastingdienst, kan geen euroland zijn. De financiële markten en de tijd zijn niet te stoppen, vandaar de deadline.

Tsipras' regering

Dan zijn er premier Tsipras en zijn regering. Sinds hun aantreden sinds eind januari heeft deze bewindsploeg er alles aan gedaan - en met succes - om elke potentiële bondgenoot tot vijand te maken. Duitsland werd gesommeerd honderden miljarden euro's betalen ter compensatie voor de naziwreedheden in Griekenland tijdens de Tweede Wereldoorlog; Spanje en Italië zouden meegezogen worden als Griekenland de eurozone moest verlaten; het IMF was een bende van criminelen; de ECB en de EU een stelletje terroristen. Zelfs dinsdagavond, met zijn rug tegen de muur, achtte Tsipras het nodig de inbreng van de Baltische leiders af te doen als beledigingen.

Voorzitter Juncker van de Europese Commissie was furieus. 'Wie zijn zij? Wie denken ze dat ik ben?' snierde Juncker naar de Griekse regering. Het eindeloze getamboereer van Tsipras dat zijn land de bakermat van de democratie is, het komt de andere leiders hun neus uit. 'Ieder van ons vertegenwoordigt een trotse natie', hield Merkel haar Griekse collega voor. EU-diplomaten benadrukken dat Griekenland ondertussen erg ver is afgedreven van zijn democratische wiegje: het staat op de 69-ste plaats van de lijst meest corrupte landen van Transparency International, een plek die het deelt met Senegal, Swaziland, Italië, Roemenië en Bulgarije.

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

De regeringsleiders en financiënministers hebben geen vertrouwen meer in Griekenland. Het aantal gemiste deadlines en gebroken beloftes - door Tsipras én zijn voorganger Samaras - is ook voor Europese begrippen ongekend. Net als het aantal vruchteloze Eurogroepvergaderingen over de Griekse crisis. De druppel die de emmer deed overlopen, was de aankondiging van Tispras voor een referendum over de eisen van de geldschieters. Vrijdag 26 juni, net voor middernacht, terwijl de onderhandelingen nog gaande waren. Bij regeringsleiders begon het besef post te vatten dat Tsipras misschien helemaal geen deal wilde. Wel het geld, niet het gezeur.

Dat levert de derde reden voor de deadline: het Griekse drama ondermijnt de geloofwaardigheid van de hele eurozone. Dinsdagmiddag tijdens de Eurogroepvergadering concludeerde een groot deel van de financiënministers dat Griekenland een mislukte eurostaat is. Dat nog een lening in deze bodemloze put de euro in gevaar brengt. En met de euro de hele EU.

Angela Merkel en François Hollande Beeld AP
Angela Merkel en François HollandeBeeld AP

Het idee van de harde deadline deze zondag kwam van Merkel en Hollande. Hoewel de Franse president Griekenland graag nog wat meer laatste kansen had gegeven, beseft hij dat als Duitsland en Frankrijk op dit punt niet verenigd zijn, de eurozone uit elkaar valt en zijn land aan de verkeerde (zuidelijke) kant belandt.

Niet veel betrokkenen in Brussel geloven dat de regeringsleiders zondag collega Tsipras het voordeel van de twijfel geven en het licht op groen zetten voor weer een nieuwe onderhandelingsronde over weer een nieuwe noodlening. 'Ik ben niet overdreven optimistisch', zei Merkel. Premier Rutte hoopt op een wondertje, al snapt hij zelf niet waarom.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234