Woensdag 19/01/2022

Einde van 13 jaar Labourbewind

In Groot-Brittannië is het doek gevallen over dertien jaar Labourheerschappij. Premier Gordon Brown diende gisterenavond zijn ontslag in bij de koningin nadat coalitiegesprekken met de Liberaal-Democraten met een sisser waren afgelopen. De Lib Dems sloten een regeerakkoord met de Conservatieven van David Cameron, die meteen al als nieuwe premier zijn intrek nam in Downing Street.

Gordon Brown neemt ontslag als Brits premier na mislukte coalitiegesprekken met Liberaal-Democraten

undefined

De ontslagnemende Britse premier Gordon Brown verzamelde gisterenavond voor de laatste keer een schare getrouwen rond zich. Uiteindelijk werd de verdeeldheid binnen zijn eigen partij hem fataal.

Voor Gordon Brown kwam er een teleurstellend einde aan zijn premierschap. Brown had maandag nog aangekondigd dat hij zou opstappen als partijleider, een zoenoffer voor coalitiegesprekken tussen zijn Labourpartij en de Liberaal-Democraten van Nick Clegg. Maar de gesprekken tussen de onderhandelingsteams leverden gisterenochtend niets op.

Voor de premier zat er ’s avonds niets anders op dan zijn ontslag als premier in te dienen bij de Queen. Daarmee effende Brown het pad voor de Conservatieve leider David Cameron, die al meteen als premier zijn intrek kon nemen in Downing Street 10. De tory’s rondden gisterenavond hun coalitiegesprekken af met de Liberaal-Democraten van Nick Clegg, die mogelijk de nieuwe vicepremier zal worden.

In een emotionele toespraak buiten Downing Street 10 verklaarde Brown dat hij “van de job hield” en dat het een “privilege” was om een “greater Britain” te helpen vormen. “Ik wens de volgende premier geluk als hij belangrijke keuzes maakt voor de toekomst”, zei hij. Brown werd vergezeld door zijn vrouw Sarah en zijn zoontjes John en Fraser. De ex-premier eindigde zijn korte verklaring met de woorden “thank you and goodbye”, waarna hij met zijn gezin voor een laatste keer als premier Downing Street verliet.

Om kwart voor acht lokale tijd was zijn ontslag bij de Queen een feit. Op weg naar zijn partijhoofdkwartier kreeg hij al geen politie-escorte meer en kwam hij in de file vast te zitten.

Browns ontslag volgt op het verlies van zijn Labourpartij bij de verkiezing van vorige week donderdag. Labour eindigde slechts als tweede partij na de Conservatieven, de Liberaal-Democraten eindigden als derde. Omdat geen enkele partij een absolute meerderheid haalde, moest voor het eerst sinds 1974 een coalitieregering worden gevormd.

Brown volgde op 27 juni 2007 Tony Blair op, die sinds 1997 premier was. Onder Blair was Brown tien jaar lang minister van Financiën. Voor zijn vertrek gisteren verzamelde hij een schare getrouwen rond zich, zoals zijn campagneleider Lord Peter Mandelson, Ed Miliband en Ed Balls. Brown belde ook met zijn voorganger Blair.

Even voor vier uur lokale tijd had de BBC het al over het officieuze einde van dertien jaar onafgebroken Labourheerschappij in Downing Street. “Nummer 10 erkent dat gesprekken met de Lib Dems niet tot een positief besluit leidden en dat ook niet zullen doen, en ze bespreken nu de verklaring dat hun aandeel in de onderhandelingen voorbij is”, klonk het.

Over de redenen waarom de ochtendlijke onderhandelingen tussen Labour en Lib Dems geen vruchten afwierpen, deden verschillende scenario’s de ronde. Volgens de BBC “probeerde onderhandelaar en ontslagnemend minister van Onderwijs Ed Balls, een vertrouweling van Brown, te hard de Labourstandpunten door te drukken”. Labourbronnen van hun kant zeiden dat de Lib Dems onmogelijke eisen stelden over belastingen en uitgaven. Een hoge Lib Dembron noemde de gesprekken “vriendschappelijk, maar problematisch inzake uitvoerbaarheid en Labourcohesie”.

Op de achtergrond zwol immers de hele dag het protest aan van de Labourachterban, waaronder backbenchers in het Lagerhuis, maar ook van ontslagnemende kabinetsleden en Hogerhuisleden.

De London Evening Standard berichtte gisterennamiddag dat ontslagnemend minister van Volksgezondheid Andy Burnham in het kabinet als eerste “de rangen doorbrak om te waarschuwen voor een onstabiele alliantie” tussen Labour en Lib Dems. Hij “maakte zich zorgen over de terugslag van het electoraat over deze situatie”, schreef de krant. “Hij zei dat het gezien kon worden als een slecht signaal voor de democratie als we niet zouden luisteren naar wat het publiek duidelijk verklaarde.” Ook de voormalige Labourministers van Binnenlandse Zaken John Reid en David Blunkett uitten deze bezorgdheid.

Ontslagnemend staatssecretaris van Scholen Diana Johnson verklaarde op BBC Radio Humberside dat een Lab-Libcoalitie “niet stabiel” zou zijn. “We hebben 258 zetels en ik denk niet dat we met de Lib Dems en een reeks andere parlementsleden een stabiele regering kunnen vormen.”

Labourparlementslid en voormalig staatssecretaris Michael Meacher zei dan weer ronduit dat de partij “in de oppositie moet gaan en zichzelf vernieuwen”. “Mijn standpunt is dat het beter zou zijn dat we aanvaarden dat een Lib-Labcoalitie, waarvoor we kleinere partijen nodig hebben, onstabiel zal zijn. Ze zal zwak zijn en gezien de economisch situatie onpopulair. En met het risico op nieuwe verkiezingen in zes tot negen maanden denk ik dat het zeer moeilijk zou zijn om dan te winnen.”

Belangrijk protest kwam er ook van Labourleden uit het Hogerhuis, dat bij een Lib-Labcoalitie mogelijk vervangen zou worden door een verkozen senaat. “Het is genoeg geweest”, verklaarde Lord Falconer, een voormalige Labourminister van Justitie in de namiddag, terwijl zijn partij nog niet officieel de handdoek in de ring had gegooid. “We zouden elkaar beschadigen als we proberen een akkoord te sluiten.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234