Donderdag 19/09/2019

Eigenzinnige Nederlandse groep De Kift van zanger Ferry Heijne viert twintigjarig bestaan

Ons ultieme doel is: een glimlach

Het gebeurt niet elke dag dat een Nederlandstalige groep haar nummers gecoverd ziet door internationaal succesvolle bands als Calexico en Franz Ferdinand. Maar voor haar twintigjarig bestaan is De Kift erin geslaagd een project op te zetten waar beiden, maar ook onze eigen Zita Swoon, elk op hun manier de verjaardag vieren van een van de meest eigenzinnige bands die onze Noorderburen rijk zijn. 'We hebben nooit de ambitie gehad een hit te maken.'

DOOR BART STEENHAUT

De Kift bezet een volstrekt unieke plek in de Nederlandstalige popmuziek. Koppig, maar niet zonder humor. Avontuurlijk, maar nooit geforceerd, en tegelijk met een houding die weinig ruimte voor compromissen laat. Die open geest vertaalt zich naar een geluid waar naast folk, punk en rock ook elementen uit blues en fanfare geïntegreerd worden. Ook uitzonderlijk: haast alle groepsleden zijn familie van elkaar. Zanger Ferry Heijne heeft zowel een broer als een neef in de groep zitten, en ook zijn vader speelt sinds zijn pensioen trompet bij De Kift. "Hij is zijn hele leven metaaldraaier geweest. In het begin had hij de grootste moeite om zich aan te passen aan het muzikantenleven - als een optreden eens een half uur later begon, was hij niet te genieten - en dat heeft wel eens tot conflicten geleid. We hebben toen meer dan eens met dampende ruiten in de auto gezeten. Maar uiteindelijk moet je toch weer door dezelfde deur. Nu vind ik het een verrijking om met hem in De Kift te zitten. Omdat we regelmatig in situaties terecht komen waar je in een gangbare vader-zoonrelatie niet gauw mee geconfronteerd zult worden. In ons geval heeft de muziek zeker een generatiekloof gedicht."

Eiland

Op Hoofdkaas, de achtste cd, maakt De Kift de balans op van de eerste twintig jaar. Heijne kijkt tevreden terug. "We hebben een duidelijke ontwikkeling meegemaakt, maar tegelijk zijn we toch trouw gebleven aan ons mission statement: in het Nederlands zingen, en teksten brengen die ook tijdens de chaos van een live-optreden verstaanbaar blijven. De keuze voor de eigen taal was een voorwaarde om de barrière tussen groep en publiek te slopen. We spelen het merendeel van onze optredens in België en Nederland. Er was geen reden om niet voor de moedertaal te kiezen."

Desondanks heeft de muziek De Kift ook verder voorbij de eigen grenzen gebracht. Er waren optredens in Sint-Petersburg en, frequenter nog, Frankrijk. "Aanvankelijk traden we daar ook echt in het Frans op, maar daar zijn we weer van afgestapt. Omdat ik die taal niet echt machtig ben, maar meer nog omdat in de ogen van de Fransen daardoor het exotische uit onze muziek verdween. In Rusland heb ik een aantal teksten via fonetische vertalingen in de lokale taal gezongen. Dat werd ginds erg op prijs gesteld. Al lachten ze me tegelijk net zo hard uit."

Beperkte ambities

Heijne voelt weinig verwantschap met andere Nederlandstalige groepen als Doe Maar, Het Goede Doel of Bløf. "Wij zijn een eilandje op zich, vind ik. De enige waar ik verwantschap mee voel is Spinvis, omdat die ook in de alternatieve hoek zit. Er bestaat niet echt een traditie voor wat wij doen. Ofwel heb je Nederpop, ofwel het levenslied. De Kift valt ertussen. Maar dat is goed zo. Ik voel niet de behoefte om ergens bij te horen. En hits scoren interesseert me nog minder, want daar moet je toegevingen voor doen. Hoe meer mainstream we worden, hoe minder er overblijft van onze eigenheid. Dus gaan we koppig onze eigen weg."

Ondanks die artistieke koppigheid wil De Kift wel een zo groot mogelijk publiek aanspreken. Niet evident, want ze passen niet in de formats van de nationale radio's, en ook op televisie komen ze zelden aan bod. "Toch geloof ik dat het publiek behoefte heeft aan een groep zoals wij", stelt Heijne. "Alleen willen we hen geen stroop op de baard smeren. We halen onze energie in de eerste plaats uit het feit dat we onze eigen muziek maken en in een band spelen met mensen die elkaar heel graag mogen. Dat er daarbuiten ook belangstelling voor is, vind ik buitengewoon. Ook al vertaalt die aandacht zich niet in zalen met duizenden mensen erin."

De ambities van De Kift zijn vrij beperkt. Heijne hoopt eigenlijk alleen dat zijn publiek bij het verlaten van de zaal een fijne avond heeft beleefd. "Het zou mooi zijn als de voorstelling na afloop een beetje door het hoofd blijft spoken, dat ze bij de herinnering nog een glimlach om de mondhoeken tovert. Meer mag je als muzikant niet hopen, denk ik. Het ultieme doel is: een glimlach. Vergelijk het met een fantastische maaltijd waar je de dag nadien nog even met genoegen aan terugdenkt."

Underground

Om het jubileum te vieren brengt de groep een aantal vinylsingles uit: op de ene kant coveren ze een nummer van een andere band , en op de tweede kant brengt diezelfde groep op zijn beurt iets van De Kift. Een van die acts is Zita Swoon. "Wij hebben van hen 'De Quoi A Besoin L' Amour' opgenomen. Omdat de muziek zo mooi was. Alleen: ik heb de tekst vertaald. Een hels karwei."

Nog opmerkelijker is dat De Kift ook internationaal populaire bands als Franz Ferdinand en Calexico tot samenwerken heeft kunnen verleiden. Een samenloop van omstandigheden, zo blijkt. "Calexico heeft een Nederlandse geluidsman die hen ooit een van onze vorige cd's cadeau heeft gedaan. Die plaat is grijsgedraaid op hun tourbus, en blijkbaar coverde Calexico al langer een van onze nummers. Van Franz Ferdinand wisten we ook dat ze ons kenden. Om een of andere reden is De Kift vrij populair in de Glasgowse underground, ook al hebben we daar nog nooit gespeeld. Toen we hen vroegen, stonden ze meteen heel open voor een samenwerking. En ondanks de entourage die rond zo'n groep hangt, heeft niemand er een stokje voor gestoken. Die singles komen enkel op vinyl uit, en bovendien moet je je abonneren om de hele reeks te ontvangen. Rijk zullen we er niet van worden, en dus heeft Franz Ferdinand geen voorwaarden gesteld. Integendeel: toen ze onlangs in Rotterdam speelden, nodigde Alex Kapranos ons uit om samen op te treden. Aardig, toch?"

Nog eens twintig jaar

Die kleinschalige aanpak heeft De Kift al vaker in staat gesteld om uit de band te springen. Van Hoofdkaas heeft de groep een versie uit waarbij elke cd op een compleet unieke manier verpakt is... in een kookboek. "De songs zitten vol met referenties aan eten en restaurants, dus we hebben een reeks tweedehandsboekenwinkels afgeschuimd en alle kookboeken opgekocht die niet meer dan vijftig eurocent kostten. Die hebben we uit elkaar gehaald, er een tekstboek ingeplakt, de cd erin gestopt en ze vervolgens handmatig op maat gesneden. Verpakking hebben we altijd heel belangrijk gevonden, ook al weet ik dat de meeste platenzaken daar niet over te spreken zijn omdat het veel moeilijker stockeert. Alleen: aan het tempo waaraan ze nu op de fles gaan, is dat al helemaal geen argument meer."

Intussen kijkt Heijne alweer naar de toekomst. Als het van hem afhangt, doet De Kift er nog eens twintig jaar bij. "Het is een leven in de muziek geworden, en het voelt goed om te zien hoeveel mensen er inmiddels in ons kielzog lopen. Ik zie De Kift als een fanfare die door het dorp loopt, en waar steeds meer mensen zich bij aansluiten. Dat beeld stemt me volmaakt gelukkig."

Hoofdkaas van De Kift is verschenen bij V2. De groep is de volgende maanden te zien in Eeklo (N9, 7/3), Gent (Handelsbeurs, 8/5), Antwerpen (Kaailand, 23/5) en Dranouter (7/8, Folkfestival)

Zanger Ferry Heijne:

Ik heb ooit nummers van ons in het Russisch gezongen

n Ferry Heijne: 'Ik voel niet de behoefte om ergens bij te horen. En hits scoren interesseert me nog minder, want daar moet je toegevingen voor doen. Wij gaan koppig onze eigen weg.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234