Zondag 23/02/2020

eigentijds en tijdloos Maarten Van Severen

'Zijn werk vertoont een grote homogeniteit en is altijd juist: het ziet er vanzelfsprekend uit'

'Een kleine waarschuwing vooraf", zegt Moniek Bucqoye, voorzitter van de Commissie Vormgeving en Architectuur van de Vlaamse Gemeenschap en sinds jaren een designautoriteit in Vlaanderen, "Ik heb het laatste jaar gewerkt aan een tentoonstelling, een boek en een film over Maarten Van Severen. Ik ben dus vooringenomen, partijdig. Ik heb veel respect voor Van Severen, zijn werk vertoont een grote homogeniteit en is altijd juist: het ziet er vanzelfsprekend uit. Voor hem is ontwerpen geen job of tewerkstelling, het is iets dat hij opneemt, iets dat in zijn genen zit. En dat al van grootvader op vader (de kunstenaar Dan Van Severen, NB), op zoon en op diens zonen. Hij ziet zijn gave ook echt als een opgave. Hij leeft niet van het ontwerpen, maar voor het ontwerpen. Het was niet gemakkelijk om mijn persoonlijke vijf favorieten te kiezen. Ik heb me ook niet beperkt tot objecten alleen. En dan nog dit: alle vijf 'toppers' staan voor mij op gelijke hoogte."

"In 1998 bracht meubelproducent Vitra (CH) de stoel '03' op de markt, een opvolger van de 'CN°II', die Maarten vanaf de late jaren tachtig in zijn atelier in kleine serie produceerde. De .03 is een stoel die een bekleding in verschillende lagen overbodig maakt en een absoluut nieuw experiment was naar vorm en materiaalkeuze. In de polyurethaanschelp van de stoel zit een stalen structuur met binnenvering ingeschuimd. De verdere evolutie van dit procédé heeft het nu mogelijk gemaakt een brede lage comfortabele stoel te produceren met sledevoet. De '.06' brengt de juiste vormen en materialen samen om een goed product te laten ontstaan, net zoals je de juiste ingrediënten bij elkaar brengt om een goed gerecht te bereiden."

"Dat Maarten Van Severen het functionele gebruiksvoorwerp koestert, is te zien aan een van zijn sterkste ontwerpen: een sobere aluminium tafel, bekend als de T88A. Zijn werkmethode levert tafels op die juist zijn in verhoudingen, voldoen aan de gevraagde functionaliteit, zuiver zijn in vorm en gemaakt met grote zorgvuldigheid. In dat laatste is hij veeleisend. Hoewel hij steevast zegt dat hij er geen patent op heeft, past hij de minimalistische stijl toe met een superieure vanzelfsprekendheid en een bijna onfeilbare radar voor wat wel en niet overkomt in een ontwerp."

"Werken is de titel van het pas verschenen boek over Van Severen. De titel is banaal, maar als je de vertaling ('Work') leest, dan weet je dat het hier gaat om een evolutie in het werk van Van Severen. Het boek heeft veel te maken met een momentopname, met stappen in het creatieproces die poëtisch in beeld gebracht zijn. Wat herinnert de ontwerper zich? En wat niet? En op welke manier herinnert hij zich iets? Wat heeft hem naar een vorm of kleur geleid? Van Severen heeft ervoor gezorgd dat beelden en teksten de lezer toelaten zich te verbinden met de werkelijkheid van de ontwerper, met datgene wat je ook persoonlijk raakt en interesseert. De kritische houding van de auteur - Maarten Van Severen - is hier de betrokkenheid met ontwerp en eindgebruiker, en niet de afstand die ontwerpers vaak willen bestendigen. Het boek laat zien dat Van Severen de wensen van mensen/gebruikers serieus neemt en dat een ontwerp eigenlijk nooit af is."

"Van Severen wil niet, zoals zovele andere ontwerpers, fungeren als de stopverf in onze drang naar functionaliteit en rationaliteit. Hij verzet zich ook hardnekkig tegen het modieuze, hij wil vooral eigentijds zijn en ik ben er zeker van - hoewel hij het woord niet gebruikt - dat hij aan zijn ontwerpen een zekere tijdloosheid wil geven. De renovatie (woning) en de nieuwbouw (traiteurdienst) die hij realiseerde voor de Boxy's, laten zien dat hij een ontwerper, een créateur pur sang is, en geen designer of productarchitect."

"Het ontstaan van elk nieuw ontwerp wordt bij Van Severen voorafgegaan door het creëren van een leegte, die hij eerst opvult met een denkproces. Daarna met een verzameling beelden, foto's, tekeningen en producten. Na zorgvuldige selectie stopt hij al die gegevens in presentatieboekjes. Daaruit ontstaan transacties en bewegingen naar vormen en materialen. Die boekjes met titels als For Your Eyes Only laten de potentiële klant/gebruiker de inspiratiekronkels van de ontwerper zien en leggen de vluchtigheid vast van die dingen waardoor hij geprikkeld wordt."

info Maarten Van Severen loopt tot 27 februari in Designmuseum Gent, Jan Breydelstraat 5, Gent, 09/267.99.99, www.desigmuseumgent.be.

Wat maakt Maarten Van Severen tot een van de belangrijkste ontwerpers van België? Moniek Bucquoye, die de overzichtstentoonstelling in het Designmusem van Gent samenstelde en ook een film maakte over hoe de meubels en objecten van Van Severen totstandkomen, legt het uit aan de hand van haar persoonlijke topvijf.

door Nica Broucke

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234