Dinsdag 13/04/2021

'Eigenlijk heb ik

vervolg van pagina 23

niets te vertellen'

'Eerlijk gezegd, ik heb nooit een betere filmervaring gehad dan nu met Gosford Park. Engelse acteurs en actrices zijn gewoon beter dan de Amerikaanse. Het heeft ongetwijfeld met taal en cultuur te maken. Engelse acteurs hebben meestal heel wat toneelervaring en daar vallen ze op terug. Het zorgt voor een discipline. Wat zeker een rol speelt, is dat je in Engeland als kind opgroeit in een maatschappij waar je een gedrag wordt aangeleerd, namelijk het opbouwen van een façade om de emoties te maskeren. Als acteur kun je dat echter doorbreken, de postuur afleggen en toch nog worden aanvaard."

Altmans typische manier van werken houdt in dat hij altijd met twee camera's tegelijk draait en dat alle acteurs een draadloze microfoon krijgen opgespeld. Het systeem is voor hem een zegen, want zowel in het beeld als met het geluid kan hij naar hartelust switchen van een personage naar een ander, maar voor een acteur kan deze polyfone stijl misschien wel intimiderend werken. "Ik werk op deze manier omdat ik er goede ervaringen mee heb", aldus Altman. "Iedereen kent toch mijn werk. Als ik een debuterend regisseur was, dan zou niemand van de Gosford Park-cast die manier van werken hebben aanvaard. Ik heb een reputatie en men heeft mij er nog nooit op betrapt dat ik stond te liegen tegen een acteur. Als het ooit gebeurt, dan vernietig ik mijn belangrijkste wapen, want ik heb hun vertrouwen nodig. Als ik dat heb, dan wordt er op het scherp van de snee geacteerd, want ze weten dat ik niet zal toelaten dat ze zich belachelijk maken of slecht acteren. Mijn belangrijkste taak is het winnen van hun vertrouwen. Maar om dat vertrouwen te winnen, moet ik het eerst verdienen." Gosford Park is ook een boeiende en heel onderhoudende confrontatie tussen Hollywood en het stijve Britse klassensysteem. Altman lijk te suggereren dat het populaire filmmedium mee aan de basis lag van de bevrijding van de lagere klassen. Een van de genodigden op het landgoed is immers Morris Weissman, een Amerikaans regisseur bezig met research voor zijn nieuwe film Charlie Chan in Londen (een whodunit à la Gosford Park) en Ivor Novello, een acteur, zanger en matinee-idool. Terwijl Novello door het personeel wordt aanbeden, kijkt de hogere stand weliswaar met een nieuwsgierig oog naar deze buitenstaanders, maar regelmatig wordt er met een sneer naar hen uitgehaald. Vooral de gravin van Trentham maakt een paar keer duidelijk dat ze niet zo hoog oploopt met het massamedium en dat ze er met het nodige snobisme op neerkijkt.

"Novello heeft in 1926 in The Lodger van Hitchcock gespeeld, een enorm succes. Nadien is Novello naar Hollywood vertrokken, waar hij heeft meegespeeld in een vijftal films. Hij is er een echte ster geworden. Vervolgens is Novello naar Engeland teruggekeerd en heeft hij meegespeeld in de geflopte geluidsversie van The Lodger. In Gosford Park hebben we het over die versie, niet de stille versie van Hitchcock. Op dat gebied zijn we de feiten heel trouw gebleven. Weissman is een fictief personage, maar de hele geschiedenis over Charlie Chan in Londen is correct. Dergelijke historische feiten helpen me om gedisciplineerder te werken. Ze verplichten me om een zekere structuur te volgen en ik denk dat de film er eerlijker door overkomt." Gosford Park is een vlijmscherpe analyse van de Britse upper-class en zijn relatie met het personeel en volgens Altman bestaat dat typische Britse klassensysteem nog altijd. "In Engeland is de job die je kan krijgen afhankelijk van je manier van spreken. In Gosford Park hebben we ook meer de nadruk kunnen leggen op de accenten. Ik heb altijd al met taal gewerkt: niet wat er wordt gezegd, maar hoe het wordt gezegd."

En hij vervolgt: "De enige manier hoe we van elkaar te onderscheiden zijn, is door onze fysionomie, onze huidskleur en sommige raciale verschillen. Als de mensheid zichzelf niet opblaast, dan denk ik dat we er binnen een paar honderd jaren allemaal een beetje beige gaan uitzien en wat meer spleetogen gaan hebben. De wereld zal er wat 'vervelender' uitzien en men zal vlugger het individu gaan haten in plaats van een bepaalde groep. Ik weet niet of dat een goede of slechte evolutie is. We zitten allemaal in dezelfde rivier en de rivier stroomt voort, ik weet niet waar naartoe. Je kunt tegen de stroom in zwemmen en een tijd vechten, maar uiteindelijk word je toch meegesleept door de rivier. Of ik met mijn films tegen de stroom in heb gezwommen? Ik heb dat gedaan, ja. Maar af en toe, als je moe wordt, moet je uitblazen. En als je bij een waterval komt, dan kun je daar moeilijk tegen op zwemmen."

'We zitten allemaal in dezelfde rivier en die stroomt voort, ik weet niet waar naartoe'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234