Zondag 31/05/2020

'Eigenlijk ben ik een blanke neger'

Momenteel draait Osveta, het bioscoopdebuut van de Vlaamse filmmaker Jan Hintjens, in de bioscopen. Zelf omschrijft hij zijn film, een coproductie tussen België en Macedonië, als 'een parabel over liefde en haat, over vriendschap en oorlog, over religie, traditie, volk, familie en over trouw en osveta (bloedwraak). Alsof al die thema's nog niet voldoende vragen opriepen, confronteerden wij hem met een uitgebreide versie van de roemruchte Questionnaire de Proust.

Brussel / Eigen berichtgeving

Jan Temmerman

In de film Osveta lopen twee verhalen in twee verschillende periodes en landen door elkaar heen. Het begint in de Balkan, omstreeks de vorige eeuwwisseling, waar de arme christelijke Macedonische boer Mitre het leven redt van de rijke Turkse moslim Osman. Tussen hen beiden ontstaat een hechte vriendschap, die ondanks de religieuze en etnische verschillen jarenlang blijft bestaan. Tot er op een dag iets gebeurt dat tussen beide families een golf van haat en geweld doet ontstaan.

Het andere gedeelte situeert zich in Antwerpen, ruim zestig jaar later. Orchan, een afstammeling van Osman, is naar België gekomen met als doel de eer van zijn familie te wreken. Maar dan wordt hij verliefd op een meisje, zonder te weten dat haar vader de man is die hij volgens 'de wet van de traditie' moet doden... * Wat is voor u het toppunt van ellende?

"Totale vereenzaming." * Waar zou u willen wonen?

"Waar ik woon: in Hingene." * Wat is uw idee van perfect geluk op aarde?

"Dat is een heel eenvoudige vraag met een eenvoudig antwoord: harmonie met uzelf en met uw omgeving." * Welk beroep zou u niet willen uitoefenen?

"Bankbediende." * Wat is uw belangrijkste karaktertrek?

"Koppigheid." * Wat is uw voornaamste gebrek?

"Zwakte." * Wat is uw favoriete deugd?

"Verdraagzaamheid." * Welke kwaliteit waardeert u het meest in een man?

"Flinkheid." * Welke kwaliteit waardeert u het meest in een vrouw?

"Vrouwelijkheid." * Welke karaktertrek betreurt u het meest in anderen?

"Onbegrip." * Wat is uw favoriete woord?

"Liefde." * Aan welk woord hebt u een hekel?

"Haat." * Wat is uw favoriete vloek of scheldwoord?

"M'n klote!" (in dit geval gevolgd door een luide lach) * Over welk talent of welke gave van de natuur zou u het liefst beschikken?

"Symbiose." * Van welke klank of welk geluid houdt u het meest?

"Harmonie." * Aan welke klank of welk geluid hebt u een hekel?

"Het krassen van nagels op een schoolbord." * Wat is uw favoriete drug?

"Marihuana, zonder twijfel." * Wat apprecieert u het meest bij uw vrienden?

"Trouw, in de zin van begrip en steun." * Wat is uw geliefkoosde bezigheid?

"Vrijen. Met iemand die ik graag zie. Dus niet zomaar ne poepstoot doen. Belangrijke nuance. Absoluut." * Wat is uw favoriete reis?

"Afrika en Centraal-Amerika. Kortom, alles wat zwart is. Ik ben er vaak geweest en heb er ook veel gewerkt. En in feite zou ik daar ook het liefst wonen, waarmee ik dus terugkom op mijn vorig antwoord. Het is mijn tweede thuis, want eigenlijk ben ik een blanke neger." * Voor welke hervorming hebt u de grootste bewondering?

"De Renaissance." * Wat is uw favoriete kleur?

"Er zijn veel mooie kleuren, maar groen is mijn favoriet, als kleur van de natuur. En het heeft ook het grootste gamma aan tinten." * Van welke bloem houdt u het meest?

"Van gewone bloemen. Absoluut niet van een tulp of een roos, maar wel van een margrietje of een paardebloem. Neenee, wacht. Ik ga corrigeren. Wat ik nóg mooier vind, is een bloesem. Een kersenbloesem bij voorbeeld. Dat is ook een bloem, hé." * Wie of wat is de grootste liefde van uw leven?

"In elk geval geen object, geen bezit. Maar mensen, uiteraard vrouwen. Mijn grootste liefde is mijn huidige liefste vriendin." * Wat is uw favoriete vogel?

"Een beo of een ara. Of hou het maar bij papegaai, dat is begrijpelijk voor iedereen." * Welke man of vrouw moet op een nieuw bankbiljet afgebeeld worden?

"Manneken Pis." * Wat zijn uw favoriete namen?

"Die zijn altijd geassocieerd met mensen. Dus mijn favoriete namen zijn de namen van mijn beste vrienden en vriendinnen. Dat is toch ook een antwoord, hé." * Wie zijn uw helden en/of heldinnen uit de literatuur?

"De Waanzinnige Kluizenaar uit het boek van John Flanders. En ook Superman en Batman, de ironie daarvan. En Wiske. Uit het stripverhaal, ja. Maar dat is iets heel persoonlijks (lacht)." * Wie zijn uw helden en/of heldinnen uit de film?

"Oei, dat is een ruim gamma. Maar als ik nu rap iets moet zeggen, dan is het Robin Hood. Voilá." * Wie zijn helden en/of heldinnen uit de geschiedenis?

"Socrates." * Bij welke gelegenheid liegt u?

"Alleen het kleine leugentje om bestwil. Meer niet, want ik ben daar slecht in." * Wie is uw favoriete regisseur?

"In Vlaanderen: Frank Van Passel. Internationaal: Francis Ford Coppola." * Wie zijn uw favoriete auteurs?

"Willem Frederik Hermans en Jorge Luis Borges, op wiens werk onder meer La Strategia del Ragno van Bernardo Bertolucci gebaseerd was. Dat doet er mij trouwens aan denken dat Bertolucci absoluut ook naast Coppola mag staan bij mijn favoriete regisseurs. En om een jonge Vlaamse auteur te noemen, gemeend uit het hart, Luc Huybrechts." * Wie zijn uw favoriete dichters?

"Ik vind Paul Van Ostaijen echt wel een onwaarschijnlijke rakker. Voor de rest ben ik zeer slecht in namen van dichters." * Wie zijn uw favoriete schilders?

"Van Gogh en Albrecht Dürer." * Wie zijn uw favoriete componisten?

"Mozart, want er moet een klassieker bij zijn. En, zonder familiechauvinisme, Arno." * Voor welke levende personen hebt u de meeste bewondering?

"Dat zijn er een hele hoop. (Lange stilte). Senghor en Gandhi zijn dood en Nelson Mandela is een beetje te klassiek. (Na nog een lange stilte). Wel, een persoon voor wie ik bijzonder veel bewondering heb en die veel meer is dan een acteur, dat is Refet Abazi, die in Osveta de rol van Mitre speelt. Dat méén ik. Dat is een onwaarschijnlijke gast, die tijdens verscheidene oorlogsfasen in de vluchtelingenkampen allerlei theaterprojecten heeft opgezet, onder meer voor totaal getraumatiseerde kinderen van uiteengerukte families, die niet eens weten of papa en mama dood zijn of nog leven. Refet is een Albanese moslim, die in de film de rol speelt van de arme christen-boer. Dát is iemand die ik als mens bewonder." * Aan welke levende persoon hebt u een hartgrondige hekel?

"Aan Philip Dewinter en consorten. Absoluut. En ook de paus. Ik heb niets tegen het christelijk geloof, maar ik heb wel een behoorlijke hekel aan dat georganiseerde, katholicistische, politieke staatje." * Wie had u het liefst willen zijn?

"Toch wel mezelf." * Als u iets aan uzelf kon veranderen, wat zou dat dan zijn?

"Meer discipline." * Wat beschouwt u als uw grootste verwezenlijking?

"Mijn vriendenkring." * Waarvan hebt u het meeste spijt?

"Dat deze film mijn huwelijk gekost heeft. Na achttien jaar." * Wie zijn uw favoriete acteurs en actrices?

"Uiteraard Marlon Brando. En Rik Van Uffelen, ondubbelzinnig. En wat de vrouwen betreft: Kathleen Turner en Jamie Lee Curtis. En eventjes ook nadenken over een Vlaamse actrice. (Er volgt wat geneurie.) Nu heb ik mezelf een moeilijke vraag gesteld, want dit wordt pas delicaat. Ik zal er dan maar geen noemen." * Wat is uw huidige gemoedsgesteldheid?

"Moe en tevreden. Ook triest vanwege alles wat gebeurd is en alles wat nu op mij weegt. Maar vooral tevreden dat de film eindelijk klaar is, dat de film er ís. In Macedonië, waar ze nu volop in de oorlog zitten, loopt de film al vijf of zes weken en hij staat daar op de tweede plaats, na Crouching Tiger, Hidden Dragon. Macedonië heeft altijd al de grootste etnische verscheidenheid van alle ex-Joegoslavische staten gehad. Vandaar ook het woord macédoine." * Waaraan hebt u de allergrootste hekel?

"Aan geweld." * Wat is uw motto?

"Een BMW. Neen, grapje. Mijn motto is: werken aan een betere wereld." * In welke plant, boom of dier zou u gereïncarneerd willen worden?

"Ik kies sowieso voor een dier. En dat zou dan een wolf zijn. Of neen, een beer. Dat is het: een beer." * Hoe zou u willen sterven?

"Daar heb ik drie antwoorden voor. Ofwel kort en krachtig. Sowieso zonder lange ziekte of lang lijden, ik kies onmiddellijk voor euthanasie. En in het bijzijn van een paar dierbare personen." * Als God bestaat, wat zou u hem, na uw dood, willen horen zeggen?

"Jan, je had het nog iets beter kunnen doen."

De Questionnaire de Proust is een gezelschapsspelletje dat in de negentiende eeuw vanuit Engeland kwam overgewaaid en waartoe schrijver Marcel Proust zich minstens twee keer heeft geleend. Ook het recentere vragenlijstje van de Franse televisiemaker Bernard Pivot was een welkome inspiratiebron voor deze vragenlijst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234