Donderdag 19/05/2022

Vluchtelingenbeleid

Eigen partij valt Merkel openlijk af

Angela Merkel. Beeld epa
Angela Merkel.Beeld epa

Binnen de Duitse regeringspartij CDU gaan stemmen op om de grenzen voor vluchtelingen te sluiten. Bondskanselier Merkel komt in eigen kring steeds meer onder druk te staan. In een brief distantiëren 44 CDU-CSU-Bondsdagleden zich van haar beleid.

STERRE LINDHOUT

Het is nog maar een maand geleden dat Merkel bij het CDU-congres in Karlsruhe deed wat haast niemand voor mogelijk had gehouden: ze kreeg haar partij in het gelid. Vrijwel unaniem was de steun voor de 'Verklaring van Karlsruhe', waarin de partij akkoord ging met haar vluchtelingenpolitiek. Maar de slang die al maanden door de christendemocratische gelederen kruipt, liet zich maar kortstondig bezweren. Het conflict is deze week opnieuw opgelaaid, ook binnen het christendemocratische deel van de regering.

"Het is niet langer voldoende om de wereld een vriendelijk gezicht te laten zien", zei minister van Verkeer Alexander Dobrindt (CSU) maandag. Het is een uitspraak die in eerste instantie misschien niet zo opvalt, zeker niet omdat hij werd gedaan door een van de meest grijze muizen in de Duitse regering.

Maar Dobrindt heeft volgens politiek analisten de kritiek op Merkel naar een hoger niveau getild. Met het vriendelijke gezicht verwees hij naar Merkels eigen uitspraak dat een land dat geen vriendelijk gezicht laat zien aan vluchtelingen haar land niet zou zijn. Dus zegt Dobrindt in feite: 'Merkels vluchtelingenpolitiek faalt.'

Wat Dobrindt deed, zou je in Duitsland ongrondwettelijk kunnen noemen. De grondwet schrijft kabinetsdiscipline voor, zeker als het om beleidsterreinen gaat die de kanselier naar zichzelf heeft toegetrokken, zoals Merkel deed toen ze de leiding over het vluchtelingenbeleid in oktober verschoof van het ministerie van Binnenlandse Zaken naar haar kanseliersambt.

Ook Jens Spahn, het jongste lid van het partijpresidium, sprak dit weekend in een interview van 'staatsfalen' in de vluchtelingenpolitiek. Waarop Julia Klöckner, Merkels 'kroonprinses', twee keer zei dat de critici van Merkels beleid "gewoon hun muil moesten houden". Zeer ongebruikelijk jargon in christendemocratische kringen.

Alexander Dobrindt, Duits minister van Verkeer. Beeld photo_news
Alexander Dobrindt, Duits minister van Verkeer.Beeld photo_news

Akkoord van Dublin

De brief waarin de 44 parlementsleden Merkel de wacht aanzeggen, was rustig geformuleerd, maar de boodschap was daardoor niet minder dreigend. Merkel moet haar vluchtelingenpolitiek radicaal veranderen, anders verliest ze de steun van deze 44 definitief.

De verandering moet behelzen dat Merkel "het Europese recht weer doet gelden". Terug naar de afspraken van Dublin: vluchtelingen laten opvangen in het eerste land waar ze voet op EU-bodem zetten. In de praktijk betekent dat dat Duitsland de vluchtelingen die over land vanuit Oostenrijk komen niet meer moet toelaten. Grenzen dicht dus.

Terwijl de spanning binnen CDU-CSU toeneemt, daalde de partij in een week tijd 2,5 procent in populariteit. Die procenten kwamen er bij de populistische Alternative für Deutschland bij. Dat is verontrustend met oog op de verkiezingen in drie deelstaten op 6 maart, onder andere in Rheinland-Pfalz waar kroonprinses Klöckner lijsttrekker is.

Europese samenwerking

Te midden van het tumult deed Merkel woensdag een zoveelste oproep tot Europese samenwerking in het vluchtelingenvraagstuk. Ze preludeerde daarmee op de Europese top midden februari en kondigde aan dat haar regering daar met nieuwe voorstellen voor het oplossen van de vluchtelingencrisis over de brug zal komen. Merkels oproep kwam een paar uur nadat Oostenrijk als eerste EU-land een jaarlijks maximumaantal vluchtelingen had vastgelegd.

Europa reageert al maanden Oost-Indisch doof op Merkels oproepen. Dat zou haar binnenlands in de kaart kunnen spelen: hoe groter de weerstand uit Europa voor een gelijkmatige verdeling van vluchtelingen, hoe kleiner het gezichtsverlies dat Merkel leidt als ze haar koers de komende weken of maanden radicaal zal wijzigen. In dat geval is het op nationaal niveau oplossen van de vluchtelingencrisis immers de enige optie die overblijft.

undefined

Bondskanselier Angela Merkel, CSU partijleider Horst Seehofer (links) en CSU-parlementslid Thomas Kreuzer (rechts) op de CSU-conferentie in Kreuth. Beeld epa
Bondskanselier Angela Merkel, CSU partijleider Horst Seehofer (links) en CSU-parlementslid Thomas Kreuzer (rechts) op de CSU-conferentie in Kreuth.Beeld epa
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234