Woensdag 19/06/2019

egypte

Egyptische president Al-Sisi stevent af op monsterzege. Wat staat Egypte na de verkiezingen te wachten?

Aanhangers van president al-Sisi komen de straat op in Caïro. Beeld Photo News

Vandaag is de derde en laatste dag waarop Egyptenaren naar de stembus kunnen om een president te kiezen. De winnaar staat vast: Abdel Fatah al-Sisi. Wat staat Egypte hierna te wachten?

De keuze voor de Egyptenaren is niet groot, want er zijn slechts twee kandidaten. De zittende president, Abdel Fatah al-Sisi, lijkt af te stevenen op een monsterzege. Zijn tegenstrever, Moussa Mustafa Moussa, was aanvankelijk betrokken bij Sisi’s campagne en nauwelijks bekend bij het grote publiek. Op het laatste moment meldde hij zich tot ieders verrassing als kandidaat. In interviews hemelt hij Sisi op. Vijf andere kandidaten trokken zich voortijdig terug. Ze zijn gearresteerd of naar eigen zeggen geïntimideerd door de staat.

Caïro

Mohammed Anwar Sadat (61), trok zich terug als presidentskandidaat.Hij is een neef van de in 1981 vermoorde president Anwar Sadat. 

"Ik zou zelf meedoen aan de verkiezingen. Maar toen deden zich verschillende zaken voor. Tekenen die je niet kunt negeren. We mochten geen zaaltjes huren in hotels voor een persconferentie. We mochten geen stemmen verzamelen in het parlement. Ik vreesde voor de veiligheid van mijn campagnestaf. Ze zouden kunnen wordengearresteerd, tegengehouden, werkelijk alles kan gebeuren."

"De tekenen zeiden mij: het is zinloos. Het veiligheidsapparaat zit daarachter. Zij spelen het hele spel. Zij runnen de show, of Sisi daar nu opdracht toe geeft of dat ze dat uit eigen beweging doen – niemand die dat weet. Als zij zulke tekenen geven, dan betekent dit dat je niet welkom bent als kandidaat. Het is beter om jezelf en je aanhangers te sparen en te wachten tot het juiste moment."

"De dag na de verkiezingen, daarover maak ik me zorgen. Gaan we meer openheid zien, meer kans voor mensen om hun rechten te benutten? Vrije media? Wat gaat de president doen? Sommige mensen zijn niet optimistisch. We gaan misschien een verandering zien in de grondwet. Het China-model: de president voor het leven. Dat gaat hoogstwaarschijnlijk gebeuren. Niet gelijk, maar in 2019 of 2020."

"De mensen in Egypte zijn moe, vanwege alles wat ze hebben meegemaakt de afgelopen zeven jaar. Ze maken zich zorgen over hun levensstandaard. Door het schrappen van subsidies en de waardedaling van de Egyptische pond hebben mensen moeite de eindjes aan elkaar te knopen. De komende vijf jaar zie ik Egyptenaren niet in opstand komen. Mensen willen stabiliteit, veiligheid. Zelfs als Egyptenaren gefrustreerd zijn, zeggen ze toch: maar we leven in elk geval in vrede."

"De regering is erin geslaagd om de mensen te voeren met verhalen over het buitenlandse complot tegen Egypte, buitenlandse hulp aan terroristen. Het gaat niet alleen over bijvoorbeeld Qatar, maar ook over Europa. Het veiligheidsapparaat is geobsedeerd met alles uit het buitenland. Buitenlandse geldstromen, journalisten, complotten… Ze denken dat de revolutie in 2011 zo is ontstaan."

"Ik kan me niet uitspreken in de Egyptische media. Media die het geluid van de oppositie laten horen, zijn er helemaal niet meer. Het is allemaal genationaliseerd, op een zachte manier: opgekocht door het veiligheidsapparaat, door investeerders. Er is geen ruimte meer voor wie dan ook om iets te zeggen in onze media. Maar dat is niet echt het probleem, want zo is het altijd gegaan, met ups en downs. Dit is per slot van rekening Egypte."

"De beperkingen op de vrijheid van meningsuiting, op de ngo’s, er is te veel aan de hand. Organisaties in het buitenland zoals Human Rights Watch, Amnesty International en zelfs de VN schrijven erover. Iedereen spreekt schande van Egypte. We kunnen deze problemen niet steeds blijven ontkennen. Maar mensenrechten zijn geen verkiezingsthema in Egypte. Mensen geven er niet om, ze zeggen: alles over mensenrechten, foltering, dat zijn leugens."

"Als parlementariër kun je hier je werk niet doen. Vroeger onder Mubarak was er nog debat mogelijk. Nu bepaalt de president alles. De andere politieke partijen zijn zwak, versnipperd. Dus verwacht niets van de politieke oppositie. Sisi is van na de revolutie. We dachten dat we een nieuw Egypte zouden krijgen. Dat is niet gebeurd."

"Hier moeten we eerlijk over zijn: het is niet gemakkelijk om de verkiezingen te winnen van Sisi. Hij is populair. Misschien zou hij bij eerlijke verkiezingen geen 90 procent van de stemmen krijgen, eerder 65 procent, maar het is een feit dat niet valt te ontkennen: hij is heel populair."

"Maar we moeten op alles voorbereid zijn. Egypte is Wonderland. Hier kan zomaar een verrassing gebeuren, ineens, in een dag. Daar moet je klaar voor zijn. Niemand zag aankomen dat Mubarak na al die jaren zou vertrekken. Maar het gebeurde. Het gebeurde in 1981 ook met toenmalig president Sadat, mijn oom. Hij werd geliquideerd tijdens een militaire parade. Dood, binnen een paar minuten. In dit land weet je het nooit. Zelfs als je heel stoer bent, geeft dat nog geen garanties. Daarom moeten we werken aan een alternatieve kandidaat, niet besmet door het verleden, om klaar te stomen voor de volgende verkiezingen."

Mohammed Maged Samady (37), radioloog, aanhanger van president Sisi.

"Er zijn gelukkige landen zoals Nederland, Zwitserland en ook Canada, waar mijn broer woont: weinig mensen en weinig problemen. En er is Egypte: veel mensen, veel problemen. Je kunt deze twee soorten landen niet met elkaar vergelijken."

"Ik was een revolutionaire man. In 2011 was ik elke dag op het Tahrirplein. We hadden dromen: brood, vrijheid, sociale rechtvaardigheid. Als ik terugdenk aan mijn Pleindagen: het waren de mooiste dagen van mijn leven. We gingen naar de hemel en weer terug. We zouden Egypte veroveren en de wereld."

"Maar de revolutie werd gekaapt door een groepering die dit land naar het graf wilde dragen. De Moslimbroederschap natuurlijk! Een heel gevaarlijke groep. Een van de problemen: zij wilden eerst verkiezingen en daarna pas de grondwet vaststellen. Dat kan natuurlijk niet. Je kunt pas verkiezingen houden nadat een kleine groep mensen de democratische en patriottische waarden heeft vastgelegd in de grondwet."

"Dit land lag tussen 2011 en 2014 echt in de kreukels. Er waren hier zelfs milities actief die zich keerden tegen de overheid. Milities horen niet thuis in een duizenden jaren oude beschaving als Egypte. Maar toen ging de revolutie zichzelf zuiveren. Generaal Abdul Fattah al-Sisi kwam. Dat was een droom. Er kwamen geen volledige rechten voor burgers, maar de staat kreeg zijn vorm weer terug. Sisi heeft Egypte behoed voor de ondergang."

"Sisi heeft een plan met dit land. Niet alleen investeren in de Nijldelta, maar ook in de woestijn. Hij construeerde het tweede Suez-kanaal, een fantastisch project op het gebied van infrastructuur. Hij beeindigde decennia oude staatssubsidies, zodat er nu weer geïnvesteerd kan worden. Veel Egyptenaren hebben weinig geld, maar hadden toch een mooie mobiele telefoon, een televisie, een auto. Door de bezuinigingen die Sisi heeft doorgevoerd, kan dat niet meer. Voor de middenklasse is dat zwaar. Ze vallen ineens een klasse naar beneden."

"Dit is de bittere pil die Egypte moet slikken om een gezonde economie te krijgen. De afgelopen vier jaar is Egypte helemaal herbouwd. De komende jaren gaan we daar de vruchten van plukken. Er gaat ook meer geld naar onderwijs en gezondheidszorg. In de Sinai wordt zelfs al gewerkt aan een gratis zorgsysteem zoals de Britse NHS."

"Sisi is een man uit de wereld van de inlichtingendiensten. Daar heeft hij voordeel van, nu anderen hem beschuldigen van dingen die niet waar zijn. Mensenrechten zeg je? Pfff… Ik vind het lastig om daar iets over te zeggen. Als we in Egypte een nieuwe revolutie zouden hebben, dan zouden er echt niet ineens allemaal verdedigers van mensenrechten opstaan."

"Het is als een piramide. Egypte kijkt nu nog naar de top van de piramide: eten, veiligheid en stabiliteit. Onderaan de piramide staan mensenrechten. Egypte is daar nu nog niet aan toe. Dat is echt anders dan in gelukkige landen als Nederland. Hier in Egypte worden mensenrechten gebruikt door groeperingen zoals de Moslimbroederschap om hun eigen agenda te verwezenlijken."

"Je zult hier problemen met mensenrechten hebben zolang je terrorisme hebt. Terrorisme en mensenrechten, dat is een hele lastige combinatie. Dat is in Europa al zo en in Egypte ook. Ja, er zijn dingen die niet goed gaan. Maar daar moeten we geen drama van maken, zoals de buitenlandse mogendheden doen die voor veel geld hier propaganda maken over mensenrechten. We moeten de problemen inventariseren en aanpakken."

"Veel mensen zijn bang om zichzelf uit te spreken, maar Sisi heeft zelf op televisie gezegd dat we daar niet bang voor hoeven te zijn. Als ik terugdenk aan mijn Pleindagen in 2011 en mijn verwachtingen toen, dan is president Sisi iets heel moois dat daaruit is gekomen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden