Zaterdag 10/04/2021

Update

Egyptische mummies voor het eerst in België door ziekenhuisscanner

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Voor het eerst in België zijn 25 Egyptische mummies door een ziekenhuisscanner gegaan. Dat gebeurt in het Brusselse Universitair Ziekenhuis Saint-Luc, voor een doctoraatsthesis en als voorbereiding op de tentoonstelling 'Sarcophagi. Onder de sterren van Noet', die van 15 oktober 2015 tot 20 april 2016 plaatsvindt in de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis in het Jubelpark.

In de jaren negentig van vorige eeuw werden verschillende mummies van het Jubelparkmuseum al doorgelicht met röntgenstralen, maar de vooruitgang in de medische beeldvorming maakt nu een nog verfijndere studie mogelijk. Het initiatief voor het project kwam van Caroline Tillieux, doctoranda aan de faculteit Letteren en Wijsbegeerte van de Université Catholique de Louvain (UCL).

Sinds augustus gingen al 10 menselijke en 15 dierlijke mummies door de scanner van de afdeling Medische Beeldvorming van het UZ ST-Luc.

"Wij hadden al heel wat ervaring met het scannen van levende personen maar geen enkele met het scannen van mummies", zegt professor Emmanuel Coche, hoofd van het departement Medische Beelvorming. "Maar als artsen was de nieuwsgierigheid om te kijken wat er aan de binnenkant zit, ons niet vreemd. We hebben dan ook maar al te graag onze technische kennis ter beschikking gesteld van dit onderzoeksproject. We hebben daarvoor kunnen rekenen op de expertise van de paramedici van onze dienst en de ingenieurs van Philips."

Het scannen van de mummies zelf verliep niet van een leien dakje. "We moesten rekening houden met de omvang van de mummies en het materiaal waarin ze verpakt zaten", gaat professor Coche verder. "Ook het vervoer van de mummies vanuit het museum naar het ziekenhuis stelde heel wat logistieke eisen. Daarnaast moesten we ook rekening houden met de ziekenhuishygiëne en moesten we vermijden dat patiënten op de gang een mummie zouden tegenkomen. Daarom werden de scans uitgevoerd buiten de normale uren."

Omdat het over stoffelijke overschotten ging en niet over levende patiënten, konden de scanners sterker afgesteld worden dan anders, wat zeer performante scans opleverde die en beeldweergave in 2D en 3D mogelijk maakten. De niet-invasieve methode liet dan ook een grondig onderzoek toe van de mummies zonder die te beschadigen.

"Het stelde ons in staat ziektebeelden te ontdekken of een eventuele traumatische doodsoorzaak", zegt doctoranda Caroline Tillieux. "We konden ook nagaan welke technieken er gebruikt waren bij het mummificeren en de zorg die daarbij genomen was, wat ons iets kon vertellen over de sociale status van de overledene.

Het onderzoek leverde soms ook verrassende resultaten op. Bij een scan van een hondenmummie zaterdagochtend stootten de bijvoorbeeld resten die vermoedelijk van een menselijke hand afkomstig zijn.

De resultaten van het scanonderzoek zullen aan het grote publiek getoond worden tijdens de tentoonstelling "Sarcophagi. Onder de sterren van Noet" in het Jubelparkmuseum. "De tentoonstelling is opgebouwd als een opeenvolging van de twaalf uren van de nacht waarin de zon haar reis aflegt op weg naar haar wedergeboorte bij zonsopgang", zegt Alexandra De Poorter, algemeen directeur ad interim van de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis. In elke zaal staat een iconisch stuk centraal, gekozen omwille van zijn rijke religieuze, funeraire, historische of esthetische kwaliteit. De bezoeker krijgt een beeld van het Egyptisch afscheidsritueel, wat er met de dode werd meegegeven en van de evolutie van de sarcofagen. Eén zaal is ook helemaal gewijd aan de mummificatie."

Bovendien krijgen de bezoekers niet alleen een groot aantal nooit eerder tentoongestelde stukken te zien, er zal ook een heus restauratielab zijn waar experts van het Istituto Europeo del Restauro in Ischia (Italië) permanent zullen werken aan de restauratie van een tiental sarcofagen en mummieplanken.

null Beeld BELGA
Beeld BELGA
Professor Emmanuel Coche bij zijn scanner in Saint-Luc. Beeld BELGA
Professor Emmanuel Coche bij zijn scanner in Saint-Luc.Beeld BELGA
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234