Donderdag 29/10/2020

Verenigd Koninkrijk

Egoïstisch, gepamperd en aartslui: waarom prins Charles zo omstreden is

Prins Charles.Beeld AFP

Hij is de oudste troonopvolger in de Britse geschiedenis: woensdag wordt prins Charles 70 jaar. Toch lijkt het er niet op dat hij op korte termijn koning zal worden: Queen Elizabeth zit nog altijd stevig op haar troon.

Echt lekker ligt prins Charles niet bij zijn toekomstige onderdanen: minder dan de helft van de Britten is positief over hem. Het bewogen huwelijk met de populaire Diana en de veelbesproken buitenechtelijke affaire met zijn huidige vrouw Camilla zorgden voor diepe deuken in zijn imago. Daarnaast zou hij veel te uitgesproken zijn, en denken sommige Britten dat Charles aartslui en verwend is.

Klopt niet, vindt David Lorimer, die het boek Radical Prince over hem schreef. “Hij werkt extreem hard, is enorm toegewijd. Maar men is nu eenmaal meer geïnteresseerd in de liefdesrelaties van de royals, en in hun publieke optredens. Ik denk dat ze zich niet realiseren hoeveel werk Charles verzet achter de schermen. Dat-ie alleen maar zit te wachten tot het zijn beurt is, is totale nonsens.”

De jonge prins Charles.Beeld AFP

Werkschuw

Dat blijkt uit de cijfers: vorig jaar was Charles de Britse royal die de meeste koninklijke verplichtingen uitvoerde: 546. Ter vergelijking: koningin Elizabeth deed er 296, terwijl prins William ‘maar’ tot 171 kwam. Werkschuw kan je Charles dus niet noemen.

Charles staat erom bekend graag zijn ongezouten mening over allerhande onderwerpen te geven. Dat wordt hem vaak niet in dank afgenomen: leden van het koningshuis staan in dienst van het volk en zouden zich neutraal moeten opstellen. De Queen neemt dat ter harte: zij laat nooit het achterste van haar tong zien. Charles doet dat anders en spreekt zich uit over onderwerpen als architectuur, wetenschap en landbouw, vertelt Lorimer. “Hij heeft een ander wereldbeeld dan de gevestigde orde. Dat hij dat uitdraagt, is soms wat controversioneel.”

Andere biografen van Charles zijn kritischer. Volgens Tom Bower, die dit jaar Rebel Prince uitbracht, moet Charles zijn toon echt gaan matigen als hij koning wordt. “De vraag is of hij zich kan gedragen, of hij afscheid kan nemen van een aantal eigenschappen die zich de afgelopen decennia manifesteerden.”

Charles en Diana op het balkon van Buckingham Palace, na hun huwelijk.Beeld AFP

Charles zelf is zich bewust van de controverse die hij oproept. In een BBC-documentaire die vorige week werd uitgezonden zei hij dat de rol van vorst een andere is dan die van kroonprins. “Het idee dat ik me nadat ik de troon bestijg precies hetzelfde zal gedragen als dat ik nu doe, is complete onzin. Het is een heel andere situatie.”

De tabloids weiden graag uit over de hang naar luxe van hun kroonprins. Zo is er kritiek op het feit dat de dure verbouwingen van zijn huizen betaald worden met publiek geld. Achter zijn rug zouden paleismedewerkers hem ‘de gepamperde prins’ noemen. Charles zou zijn tandpasta door een bediende op zijn tandenborstel laten doen en er gaan hardnekkige geruchten over gestreken pyjama’s en schoenveters.

Auteur Tom Bower noemt Charles “intelligent, vriendelijk en gevoelig, maar ook een egoïstische, ondankbare liefhebber van het luxeleven, wiens eigenwijsheid een risico is voor de monarchie”. In Rebel Prince staat een aantal bizarre beweringen over de levensstijl van Charles. Zo zou hij op langere reizen een eigen kast, orthopedisch matras, twee schilderijen en een wc-bril meenemen. Maar toen Charles op de Australische radio de vraag kreeg of het echt waar was dat hij zijn eigen wc-bril mee had genomen, reageerde hij verontwaardigd. “Mijn eigen wat?! Oh, geloof die onzin nou niet. Het idee!”

Charles woonde gisteren een herdenkingsdienst bij in Guard's Chapel in Londen.Beeld Getty Images

Vergeleken met zijn zonen heeft Charles een wat stijve, ouderwetse uitstraling. “Dat is echt een misverstand”, zegt biograaf David Lorimer. “Hij houdt van traditie, maar dat betekent niet dat hij conservatief is. Hij is zijn tijd juist ver vooruit. Hij zet zich in voor onderwerpen als duurzaamheid en het milieu: dat deed hij al ver voordat die thema’s in de mode raakten. Eind jaren 80 voerde hij bijvoorbeeld in dat er gerecycleerde flessen in Buckingham Palace moesten worden gebruikt. Toen dachten mensen echt: waarom? Terwijl dat nu natuurlijk doodnormaal is.”

Overgeslagen

Door zijn hoge leeftijd en gebrekkige populariteit rijst de vraag of Charles niet kan worden overslagen zodat William meteen koning wordt. Het antwoord is nee, legt Lorimer uit. “In onze grondwet is de troonopvolging heel duidelijk geregeld. Charles is automatisch koning als zijn moeder overlijdt. Het gaat anders dan bijvoorbeeld in België of Nederland, waar de vorst op een gegeven moment zelf plaatsmaakt voor een nieuwe generatie.”

Abdicatie is niet gebruikelijk binnen het Britse koningshuis: de laatste keer dat dat gebeurde was in 1936, toen koning Edward de kroon overliet aan zijn broer George, omdat hij niet mocht trouwen met zijn al twee keer gescheiden Amerikaanse vriendin Wallis Simpson. Het resultaat was een constitutionele crisis. “Het koningshuis wil dat absoluut niet nog een keer. Daarnaast: toen de Queen gekroond werd, legde ze een heilige eed af: ze zou het volk dienen tot haar dood.”

Het komt uiteindelijk goed met de populariteit van Charles, denkt biograaf Lorimer. “Hoe meer mensen zich realiseren hoe hard hij werkt, hoe meer respect en genegenheid ze voor hem zullen krijgen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234