Woensdag 25/11/2020

Eerste vrouwelijke premier van Thailand is in aantocht, als alles eerlijk verloopt

Alles wijst erop dat Thailand zondag voor het eerst een vrouwelijke premier krijgt. Yingluck Shinawatra is natuurlijk eerst en vooral de zus van voormalig premier en miljonair Thaksin maar wist met haar elegante en intelligente optredens de harten van veel Thais te veroveren. De rode revolutie krijgt daarmee een fluwelen gevoel.

Yingluck Shinawatra is nieuw in dit vak. Zij heeft nog nooit campagne gevoerd. Zij heeft eigenlijk nooit iets gedaan dat te maken heeft met politiek. Zij is een zakenvrouw. Maar haar broer is Thaksin Shinawatra, en die heeft haar, vanuit zijn zelfgekozen ballingschap, aangewezen om zijn partij Pheu Thai naar de verkiezingen van zondag te leiden. En als Thaksin iets vraagt, dan weiger je niet.

Dus komt Yingluck (44), goed gekapt en opgemaakt, haar busje uit om campagne te voeren op de vochtige, benauwde O Min Buri-markt, aan de rand van Bangkok. Niet dat dat echt nodig is: iedereen hier stemt toch al op haar. Mensen duwen zelfs de vechtende fotografen opzij om haar bloemen te geven. 'Nummer 1! Nummer 1', roepen ze, het nummer van de Pheu Thailijst.

Toen Thaksin Shinawatra, de voortvluchtige ex-premier, een paar maanden geleden zijn jongste zus aanwees om de partij te leiden, werd er in Thailand smalend gereageerd. Zelfs in de Pheu Thaipartij dreigde even een splitsing, omdat leden geen vertrouwen hadden in de onervaren Yingluck. Haar voorgangers waren door de buitenwereld altijd al afgedaan als 'marionetten' van Thaksin en Yingluck leek een marionet in het kwadraat. Thaksin zelf noemde haar zelfs zijn 'kloon', zoveel leek Yingluck op hem, vond hij.

Maar de kloon heeft iedereen de mond gesnoerd. Zij lijkt zelfs het origineel te gaan overvleugelen. Haar verschijning en haar bescheidenheid slaan aan bij het publiek, en niet alleen bij de verstokte Thaksinstemmers. Zij is relatief jong, mooi, fris, emotioneel als het moet, en zij zegt geen verkeerde dingen. Zij distantieert zich dus ook openlijk van haar broer en ontkent dat het enige doel van haar optreden is een amnestie voor haar veroordeelde broer te regelen en zo zijn terugkeer naar Thailand voor te bereiden.

Afgezet en afgetreden

Haar grootste tegenstander, de zittende premier Abhisit Vejjajiva, krijgt geen vat op haar. Yingluck doet het geweldig in de peilingen en zelfs de Engelstalige krant The Nation, spreekbuis van de zittende regering, moet toegeven dat het er naar uitziet dat Yingluck de verkiezingen glansrijk gaat winnen. De vraag lijkt alleen nog: met hoeveel? Waarna de volgende vraag is: 'en wat dan?' Pheu Thai heeft ook de vorige verkiezingen gewonnen, maar de drie vorige premiers van de partij hebben het einde van hun termijn niet gehaald.

De eerste was Thaksin Shinawatra zelf, miljardair, populist en razend populair. Hij werd in 2006 in een militaire coup afgezet en daarna wegens corruptie tot twee jaar gevangenisstraf veroordeeld. Hij leeft sindsdien in het buitenland, van waaruit hij zijn partij controleert. De volgende twee Pheu Thaipremiers werden door omstreden rechterlijke uitspraken, straatprotesten en een langdurige bezetting van Bangkokse vliegvelden tot aftreden gedwongen.

Pas daarna kwam Abhisit aan de macht, de man die met zijn Democratische Partij nog nooit een verkiezing had gewonnen. Dat lijkt ook nu weer niet te gaan gebeuren. Abhisit poseert naar buiten toe als een man van verzoening, de man die het land waar voor- en tegenstanders van Thaksin elkaar naar het leven staan weer zal verenigen. 'Together we can' is de verzoenende slagzin die de regering overal in Bangkok liet ophangen nadat het Thaise leger een bloedbad hadden aangericht in een protest-kamp van roodhemden. Maar in de praktijk bestond de 'verzoening' vooral uit het uitroepen van de noodtoestand en de arrestatie van bijna de hele top van de roodhemden. Dat heeft de aanhang van Thaksin alleen maar vastberadener gemaakt.

Naarmate de verkiezingsdag dichterbij komt, wordt Abhisits campagne minder verzoenend en zelfs ronduit venijnig. Hij noemt Pheu Thai een bende brandstichters, en op een verkiezingsbijeenkomst van de 'Democraten' op het stadhuisplein gaat het alleen maar over Thaksin, dief, brandstichter en landverrader.

Het is de vraag of het aanwakkeren van de haat meer stemmen oplevert. De premier houdt vol dat zijn partij 'momentum' wint en alsnog de verkiezingen gaat winnen. Het is natuurlijk verkiezingspraat, maar tot de stemmen zijn geteld, is Yinglucks verkiezing nog niet zeker.

"Dit is Thailand, en in Thailand is alles mogelijk", zegt Thida, een activiste die zegt, al sinds 1972 te vechten voor democratie in Thailand. Zij regeert nu over een zenuwcentrum van Thaksins partij op de bovenverdieping van het wat aftandse winkelcentrum Imperial Ladprow. Het rood van de roodhemden, van Pheu Thai en van Thaksin kleurt de hele verdieping. In kleine winkeltjes worden tijdschriften verkocht met namen als Red Power en De stem van Thaksin. Het 'rode' tv-station People Channel News zendt onafgebroken uit.

De hoofdredacteur van Red Power zit gevangen en Thida verwacht dat zij ook zal worden opgepakt. Het zou haar ook niks verbazen als Yingluck de overwinning zal worden ontfutseld. "Als ze ongestraft zoveel mensen kunnen doodschieten, dan is alles mogelijk in Thailand", zegt zij, verwijzend naar de ruim 90 doden die vorig jaar vielen bij de gewelddadige beëindiging van een protest van Thaksingezinde roodhemden.

Yingluck laat merken dat zij niet echt gelooft dat de tegenpartij de uitslag van de verkiezingen zal respecteren. "Daarom vraag ik het buitenland ons te helpen de democratie in Thailand te herstellen", zegt zij aarzelend, als haar daarnaar wordt gevraagd. Yingluck weet dat Thida gelijk heeft. Zelfs als zij de meeste stemmen krijgt, kan zij alsnog verliezen, door geknoei met stembiljetten, dubieuze juridische spelletjes, protesten, of ingrijpen van het leger.

Als de avond valt, gonst het in Bangkok van de oorlogsgeruchten. Yingluck en haar team zijn nerveus. De sluimerende grensoorlog met Cambodja dreigt tot een uitbarsting te komen, wil het gerucht. Thaise en Cambodjaanse troepen staan al maanden tegenover elkaar bij een paar oude tempelruïnes die door beide landen worden opgeëist. Af en toe wordt er over en weer geschoten, maar tot een echte oorlog is het (nog) niet gekomen. Het Thaise leger zou echter vrijdag of zaterdag voluit in de aanval willen gaan. En dan is het oorlog, en worden de verkiezingen afgelast. Zodat Abhisit premier kan blijven.

Het is maar een gerucht, maar het team van Yingluck neemt het uiterst serieus. Want dit is Thailand, en in Thailand is alles mogelijk.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234