Dinsdag 03/08/2021

Eerste parlementsverkiezingen in zeven jaar en na twee jaar noodtoestand zijn stabiliteitstest

Bangladesh zoekt rust via stembus

Onder zware veiligheidsmaatregelen maar in feeststemming hebben miljoenen Bengalezen hun stem uitgebracht in parlementsverkiezingen die het land democratie moeten brengen na twee jaar noodtoestand. Een van de twee ex-premiers wier rivaliteit in 2007 tot zo'n zwaar verkiezingsgeweld leidde dat het leger ingreep, haalt volgens onofficiële resultaten een meerderheid.

Door Barbara Debusschere

Dhaka l Er wordt aan getwijfeld of de van corruptie beschuldigde Sheikh Hasina Bangladesh uit zijn schrijnende armoede en politiek malaise kan tillen. Maar cruciaal is vooreerst dat verliezers de nederlaag zonder geweld aanvaarden.

Dat lijkt twijfelachtig. Een leider van de rivaliserende Bangladesh Nationalist Party (BNP) van oud-premier Khaleda Zia was er als de kippen bij om te stellen dat de verkiezingen niet eerlijk zijn verlopen. Volgens Rizvi Ahmed werd het aanhangers van de partij op verschillende plaatsen in het land verhinderd om hun stem uit te brengen. De nationalisten zijn dan ook van plan een klacht in te dienen. Afgelopen zaterdag nog vielen 85 gewonden bij aanvaringen tussen aanhangers van de twee grootste partijen. Op de grote dag gisteren raakten opnieuw 18 mensen gewond bij rellen.

Afgezien daarvan verliep de stembusgang rustig. Met veel enthousiasme zijn miljoenen Bengalezen gaan stemmen. Tachtig miljoen van de 144 miljoen inwoners kunnen zo bepalen hoe de 300 parlementszetels worden verdeeld. Wie de meerderheid behaalt levert de premier. Uit de eerste, onofficiële, resultaten blijkt dat Hasina al zeker 175 zetels heeft behaald.

Het zijn de eerste parlementsverkiezingen in zeven jaar en ze moeten het einde betekenen van bijna twee jaar noodtoestand en van een vicieuze cirkel waarin de straatarme natie zich nu al bijna veertig jaar bevindt. Daarbij wisselen staatsgrepen, politiek geweld en democratische perioden elkaar af.

In januari 2007 liep het door de gewelddadige rivaliteit zo erg mis met de toen geplande verkiezingen dat het leger tussenkwam, de stembusgang afgelastte en de staat van beleg uitriep. Twee jaar lang poogde een door het leger gestutte interim-regering van technocraten onder draconische maatregelen de rust terug te brengen en vooral de diepgewortelde corruptie uit te roeien die tot zoveel politiek geweld leidt.

De Anticorruptiecommissie vervolgde honderden politici en zakenlui die Bangladesh de reputatie van 's werelds corruptste land hebben bezorgd. Analisten zijn het er dan ook over eens dat deze stembusgang een test is om uit te maken of het seculiere moslimland nu wel klaar is voor democratie zonder fraude en geweld.

Daarvoor is echter een vredevolle overgang van de staat van beleg naar een verkozen regering cruciaal en wat dat betreft houden de 200.000 waarnemers hun hart vast.

De maatregelen die de interim-regering nu trof zijn dan ook grootschalig. Elf miljoen valse namen zijn van de kieslijsten geschrapt, er zijn miljoenen nieuwe identiteitskaarten verspreid en er staan 650.000 soldaten en agenten klaar om geweld te voorkomen.

Hasina en Khaleda

Grote ideologische kwesties worden niet beslecht. De twee kanshebbers voor het premierschap waren twee vrouwelijke ex-premiers die, hoewel ze aartsvijanden zijn, gelijklopende programma's hebben. Zowel Hasina van de Awami Liga als Zia van de BNP beloofden de scherp gestegen voedselprijzen te doen dalen, corruptie en islamterreur aan te pakken.

Beiden zullen ook de onwil tot compromis die de politiek al zo lang verlamt voortaan achterwege te laten. Voortaan, want op dat vlak kunnen de dames geen goede geloofsbrieven voorleggen. De voorbije vijftien jaar hebben ze elkaar tot 2006 telkens afgewisseld als premier. Wanneer de ene aan de macht was, zorgde de andere er met stakingen en protestacties voor dat regeren nagenoeg onmogelijk werd.

Vrees voor geweld

Het feit alleen al dat beide ex-premiers meededen, zorgt dan ook voor ongerustheid. Het waren namelijk de wederzijdse beschuldigingen van fraude tussen de Awami Liga en de BNP die twee jaar geleden tot het nauwelijks in te tomen verkiezingsgeweld leidden. Ook nu wordt gevreesd voor een herhaling van dat scenario.

Voor de interim-regering die zo zwaar inzette op de corruptiebestrijding is de deelname van de twee ex-premiers niet minder dan een grote tegenvaller, want zij was erop gebrand de twee vrouwen uit de politiek te krijgen. Ook de twee ex-premiers werden daarom op beschuldiging van corruptie achter tralies gestopt.

Maar door de extreme veiligheidsmaatregelen, de censuur en de stijgende voedselprijzen verloor de overgangsregering de steun van media en bevolking en zag ze zich gedwongen deze verkiezingen te organiseren. En omdat geen enkele partij bleek te willen deelnemen als Khaleda en Hasina niet op vrije voeten kwamen, werden beide vrouwen en hun medestanders vrijgepleit.

Belangrijkste kandidaten zijn twee rivaliserende vrouwelijke ex-premiers die wegens corruptie in cel zaten

n Ex-premier Sheikh Hasina brengt haar stem uit en maakt het overwinningsteken, net als sympathisanten van haar Awami Liga. Zij lijken de overwinning te zullen behalen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234