Donderdag 04/06/2020

Eerste mobilofoonvirus is een oefening

Het eerste virus voor mobiele telefoons stelt weinig voor, maar kan de deur openzetten voor gevaarlijker spul. Nu gsm's steeds complexer worden, vormen ze stilaan een relevant doelwit.

Ronald Meeus

Wellicht een nieuw hoofdstuk in de annalen van de mobiele telefonie: het eerste virus voor gsm's is eergisteren de wereld ingestuurd. 'Cabir' is echter betrekkelijk ongevaarlijk, omdat het een zogenaamd 'conceptvirus' is: eigenlijk alleen maar ontwikkeld om te bewijzen dat het kan, gemaakt in een gecontroleerde omgeving, en alleen gestuurd naar een aantal experts. Het werkt alleen voor mobiele telefoons die onder het besturingssysteem Symbian draaien (waaronder Nokia's Communicator-toestellen), en verspreidt zich uitsluitend via de draadloze verbinding Bluetooth: telkens als een geïnfecteerde telefoon wordt aangezet, scant het met zijn Bluetooth-verbinding de omgeving af op zoek naar andere telefoons, en als het er een vindt, kopieert het virus zichzelf naar het slachtoffer. "De makers hebben het virus blijkbaar alleen naar ons en naar enkele van onze collega's gestuurd", zegt hoofdanalist Graham Cluley van het beveiligingsbedrijf Sophos. "Het is bij ons weten niet in het grote publiek verspreid. Hun bedoeling was wellicht gewoon om zichzelf een beetje publiciteit te gunnen."

Het virus kan alleen van telefoon naar telefoon worden verstuurd als de twee toestellen zich binnen een afstand van maximaal 30 meter van elkaar bevinden. Bovendien geeft een mobiele telefoon met Bluetooth eerst een waarschuwing aan zijn gebruiker als hij software ontvangt die van een onbekende bron komt. Hij moet daarvoor eerst zijn toestemming geven. Helaas berustte ook de verspreiding van de eerste generatie 'superwormen' op pc's, zoals ILoveYou, voornamelijk op de wil van nietsvermoedende ontvangers om bijlagen in hun e-mails (die het eigenlijke virus bevatten) te openen. Modernere virusvarianten maken gebruik van kwetsbaarheden in een bepaald besturingssysteem, hun voorouders misbruikten alleen maar de gebruiker. "Er zit blijkbaar een programmeerfoutje in het menselijk brein, dat ons ervan weerhoudt om berichten van onbekende oorsprong niet te wantrouwen en alles lustig te openen", zegt Cluley. "Wat dat betreft, doet het inderdaad ongeveer hetzelfde als wat de eerste pc-virussen deden."

Bovendien heeft men met Cabir nu bewezen dat het mogelijk is om modernere mobiele telefoons, die steeds meer op kleine computers beginnen te lijken, te infecteren met een virus. Cluley ontkent dan ook niet dat er in de toekomst gevaarlijker varianten kunnen opduiken: Cabir doet niets anders dan zich verspreiden, maar nu er steeds meer belangrijke informatie op mobiele telefoons wordt geparkeerd, begint de mobiele telefoonmarkt steeds interessanter te worden voor ontwikkelaars van virussen.

Symbian is een van de twee belangrijkste besturingssystemen voor mobiele telefoons, naast Microsofts Windows Mobile. Symbian domineert de markt, die echter niet zo groot is: 'smartphones', zoals het soort toestellen wordt genoemd waarop een besturingssysteem draait, zijn iets duurder dan andere mobilofoons en beslaan dan ook slechts een fractie van de markt. Maar ze doen wel veel belangrijker dingen dan hun iets eenvoudiger broers: ze zijn een soort hybride tussen een mobiele telefoon en een zakcomputer, en kunnen in die hoedanigheid worden gebruikt om allerhande persoonlijke informatie op te slaan. Als in een telefoon vroeger alleen maar telefoonnummers werden opgeslagen, doen de nieuwste modellen steeds meer dienst als agenda en adressenboek. Bovendien komen er steeds meer mobiele diensten op de markt die gebruikmaken van confidentiële informatie, zoals mobiel bankieren.

Ook volgens Cluley is niemand er zeker van dat de makers van het virus de programmatuur niet hebben doorgegeven aan derden, die haar kunnen misbruiken om er gevaarlijker varianten mee te maken. "Dit kan een voorproefje zijn van dingen die gaan komen", zegt Cluley. "Maar ik denk dat de grootste aandacht van virusschrijvers nog wel enige tijd naar pc's zal blijven gaan."

'In de toekomst zullen wellicht nog gevaarlijker varianten opduiken'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234