Donderdag 23/09/2021

Eerste lid van Cuban Five komt vrij

Na 13 jaar cel komt op 7 oktober René González vrij. González is een van de bekende Cuban Five - vijf Cubaanse geheimagenten die in de VS vastzitten voor hun pogingen om gewelddadige anti-Castristische groepen in Miami te infiltreren, in de late jaren negentig.

René González Sehwerert (56) is tot nader order de eerste en enige van de vijf voor wie de gevangenisdeuren opengaan. González werd eerst tot 19 jaar cel veroordeeld - de minst zware straf in de groep - maar kreeg daar later een jaar af. Nu, na 13 jaar, komt hij onder meer op basis van goed gedrag op vrije voeten, zij het dat hij wel tot eind 2014 op VS-grondgebied moet blijven, zeer tot ongenoegen van zijn familie en de Cubaanse regering.

"René heeft in de VS geen familie meer en zijn echtgenote, die op Cuba woont, maakt geen enkele kans op een visum voor de VS", zegt Adriana Pérez, de vrouw van een ander lid van de vijf, aan De Morgen. "Deze vrijlating is ook geen gunstmaatregel, ze maakt strikt deel uit van de procedure en doet ons geen illusies koesteren met betrekking tot het lot van de rest van de groep."

Geen bezoekrecht

René González, een VS-staatsburger die in Chicago werd geboren maar wiens familie na de Castro-revolutie van 1959 naar Cuba terugkeerde, ontpopte zich daar tot een loyale revolutionair.

In de vroege jaren negentig, toen duizenden Cubanen de wijk namen naar Miami, ging ook González in Florida wonen. Daar werd hij in 1998 samen met vier andere Cubanen gearresteerd. Ze werden ervan beschuldigd als niet-geregistreerde buitenlandse agenten op VS-territorium actief te zijn, en samengezworen te hebben met de bedoeling militaire en andere staatsgeheimen aan Havana door te spelen.

De veroordelingen, waarvan meerdere tot levenslang, waren bijzonder zwaar, gemeten aan strafmaten die voor andere buitenlandse agenten - bijvoorbeeld Russen en Israëli's - waren weggelegd. Op Cuba geniet González samen met Ramón Labañino, Fernando González (geen familie van de eerste), Antonio Guerrero en Gerardo Hernández intussen al jaren een heldenstatus.

Die laatste is overigens Pérez' echtgenoot en werd door het Amerikaanse gerecht als kopstuk en brein van de groep aangewezen. Pérez heeft haar man, die levenslang kreeg en in een gevangenis met maximale beveiliging zit, al sinds zijn arrestatie eind 1998 niet meer gezien. De VS beschouwen immers ook haar als een Cubaanse agente, en roepen de nationale veiligheid in om de jonge vrouw elk bezoekrecht te ontzeggen. Ook humanitaire pleidooien mochten niet baten.

Hoewel de VS inmiddels toegegeven hebben dat de vijf op geen enkel moment toegang kregen tot staatsgeheimen, berustte een van de argumenten van het Openbaar Ministerie op het feit dat achter de activiteiten van de groep pogingen van Castro's regime schuilgingen om een voet in huis te krijgen bij SouthCom ('Southern Command') en in de legerbasis Fort Bragg (North Carolina).

In de praktijk, zo beklemtoont ook Pérez, was het de Cubanen te doen om het infiltreren van gewelddadige anti-Castristische groeperingen binnen de Cubaanse ballingengemeenschap in de VS, waaronder Alpha 66 en Brothers to the Rescue. De infiltratie was noodzakelijk om terreur of sabotage tegen Cubaanse doelwitten of burgers te vermijden, aldus Havana. Met name in 1997 werd een reeks hotels in de Cubaanse hoofdstad het doelwit van aanslagen. Washington liet toen na kordaat op te treden tegen de bewuste, in en om Miami opererende groeperingen.

Het proces tegen de vijf werd door Cuba altijd als politiek beschouwd, onder meer omdat het in zuid-Florida plaatsvond, niet bepaald een landsdeel waar juryleden de nodige neutraliteit aan de dag kunnen leggen met betrekking tot het communistische eiland.

Politiek gemotiveerd

Enkele jaren geleden oordeelde het 11th Circuit Court in Atlanta dat het proces op grond van dat neutraliteitsargument elders moest worden overgedaan. Een hogere rechtbank verwierp dat oordeel echter weer.

De familieleden van 'Los Cinco' en de Cubaanse staat hebben altijd gezegd dat de zware celstraffen politiek gemotiveerd waren - en dat hun vrijlating op dat niveau moet worden geregeld nu de juridische mogelijkheden uitgeput zijn. Hoewel het er even naar uitzag dat de regering-Obama enige welwillendheid aan de dag zou leggen, ligt de uitweg nog lang niet in het bereik.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234