Dinsdag 19/10/2021

Eerste internationale religieuze top wil oplossingen bieden voor spanningen tussen joden en moslims

Organisator Alain Michel: 'Extremisme en integrisme hebben veel te maken met onwetendheid'

'Het zal niet bij praten alleen blijven'

In het Brusselse Egmontpaleis praat de volgende dagen een honderdtal imams en rabbijnen over vrede. Het is de eerste internationale religieuze topontmoeting van die schaal tussen joden en moslims en daarom is ze nu al historisch. De gastenlijst is lang en indrukwekkend, de veiligheidsmaatregelen zijn scherp. Organisator Alain Michel is hoopvol. 'Uit deze top kunnen op termijn oplossingen voor het Palestijns-Israëlische conflict komen', zegt hij in een gesprek met De Morgen.

Brussel

Van onze medewerker

Peter-Jan Bogaert

De internationale topontmoeting was in juni vorig jaar gepland in het Marokkaanse Ifrane. Door de oorlog in Irak en de hoog oplopende spanningen in de Palestijnse gebieden werd de top eerst naar het najaar verschoven, later naar deze week. Om veiligheidsredenen weken de organisatoren ook uit van Marokko naar Brussel.

De top heeft een grote symbolische waarde. Het is de eerste keer dat er zoveel hooggeplaatste joden en moslims direct met elkaar in contact worden gebracht. In verschillende werkgroepen zullen ze drie dagen lang praten over wat hen bindt en hoe ze tot vredevol samenleven kunnen komen. Gisterenavond werd de top alvast plechtig geopend door vertegenwoordigers van koning Albert en de Marokkaanse koning Mohammed VI, die de top patroneren. Ook Europees commissievoorzitter Barroso en de Belgische minister van Sociale Integratie Dupont (PS) mochten hun vredesboodschap brengen.

De top is een initiatief van Alain Michel, auteur en vroegere directeur van een ngo, en de Zwitserse stichting Hommes de Parole, die Michel vijf jaar geleden oprichtte. Ondertussen heeft de stichting vijftien voltijdse medewerkers in dienst en kantoren in Zwitserland, Frankrijk en Israël. De stichting wordt ondersteund door de Europese Commissie, maar krijgt vooral haar centen dankzij andere culturele stichtingen en privé-sponsors zoals de adellijke familie Benjamin en Ariane de Rothschild.

De organisator kiest resoluut de kaart van de 'hoge gasten'. Niet de gewone imam en rabbijn zijn uitgenodigd, enkel de hoogste religieuze joodse en islamitische leiders uit de hele wereld: van Frankrijk tot de VS, Israël en de Palestijnse gebieden. "Die hebben op het terrein de grootste invloed", zegt Alain Michel, die beklemtoont dat ze ook de politieke leiders in hun land onder druk kunnen zetten om tot een oplossing te komen. "Het belang van de top zit hem vooral daarin. Alle grote religieuze leiders zullen zich op het congres, maar ook voor de camera's, uitspreken voor vrede en het respectvol omgaan met elkaar. Iedere vorm van geweld zal afgezworen worden. Als die beelden de wereld rond gaan, is de impact enorm."

Niemand zal twijfelen aan de goede bedoelingen van de top, maar dreigt het niet een zoveelste praatbarak te worden? Alain Michel nuanceert. "De dialoog staat voorop, maar het zal niet bij praten alleen blijven. Tijdens de ontmoeting zoeken we naar concrete oplossingen die we wereldwijd op het terrein willen invoeren. De stichting zal waken over de concrete toepassingen. Een voorbeeld: we zullen wereldwijd opleidingsprogramma's starten. Veel jongeren hebben een verkeerd beeld van de religie van de andere. Extremisme en integrisme hebben veel te maken met onwetendheid."

Het is niet de bedoeling dat er op de top onderhandeld wordt over een politieke oplossing voor het Israëlisch-Palestijnse conflict, zegt Michel. "We praten niet over de gevolgen van de problemen. We zoeken wel uit waar de grondoorzaken liggen van het conflict en proberen dan duurzame oplossingen te bedenken. Politieke akkoorden die niet gedragen zijn door de lokale gemeenschappen hebben geen schijn van kans. Vrede wordt niet alleen gemaakt door politici of legers. Het is de bevolking die mee beslist of vrede een echte kans maakt. Religieuze leiders hebben daarom een belangrijke taak. Nu zwijgen ze nog te vaak. Wellicht uit schrik. Als ze allemaal samen luid en duidelijk het geweld afzweren, is er hoop."

De top is er om in eerste instantie joden en moslims dichter bij elkaar te brengen. Vertegenwoordigers van die andere grote monotheïstische godsdienst, het christendom, zijn er wel, maar in mindere mate. Alain Michel: "Er bestaat al een structureel overleg tussen joden en christenen en tussen christenen en moslims. Maar een structurele dialoog tussen joden en moslims? Nee, die was er nog niet. Christenen kunnen in dat proces hun rol van mediator uitspelen."

Zo was kardinaal Danneels in laatste instantie gevraagd om aan de top deel te nemen, maar hij zit tot woensdag nog in het buitenland. De kardinaal wordt vervangen door de Gentse bisschop Van Looy.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234