Dinsdag 21/05/2019

Leerplicht

Eerste horde leerplicht naar 5 jaar is genomen

Het ziet ernaar uit dat uw kinderen binnenkort vanaf 5 jaar leerplichtig worden. Beeld VDT

Vanaf het schooljaar 2020-2021 verlaagt de leeftijd voor de leerplicht van zes naar vijf jaar. De Kamercommissie Bedrijfsleven heeft daarvoor dinsdag unaniem een wetsvoorstel goedgekeurd. De tekst moet nu nog groen licht krijgen van de plenaire Kamer.

Onderwijs is in ons land een bevoegdheid van de gemeenschappen, maar de leerplichtleeftijd valt nog onder het federale niveau. Al sinds de jaren tachtig ligt die leeftijd op zes jaar, maar er gaan al jaren stemmen op om die grens wat lager te leggen. Vijftien jaar geleden braken de liberalen daar bijvoorbeeld al een lans voor.

Het belangrijkste motief is het wegwerken van de sociale ongelijkheid. In Vlaanderen gaan bijna alle vijfjarigen nu al naar de kleuterschool, en het leeuwendeel zelfs al vanaf de instapleeftijd van 2,5 jaar. De uitzonderingen zijn veelal kinderen met een migratieachtergrond of van laaggeschoolde ouders in de grote steden. De pleitbezorgers van een lagere leeftijd benadrukken dat een vroege participatie aan het onderwijs cruciaal is voor de latere kansen op de schoolbanken en nadien ook in het professionele leven.

“Doordat vooral kansarme kinderen pas op latere leeftijd naar school gaan, starten ze meteen met een handicap”, zeggen Kamerleden Frank Wilrycx en Patrick Dewael (Open Vld). “Studies wijzen erop dat deze kinderen dan ook veel vaker met een leerachterstand kampen. Dat achtervolgt hen de rest van hun schoolcarrière en veroorzaakt een toenemende uitstroom van schoolverlaters zonder secundair diploma.”

Met de regelmaat van de klok doken de voorbije jaren voorstellen op om leerplicht vanaf vijf jaar in te voeren, maar die stierven steevast een stille dood. Nu bleek er een brede consensus te bestaan en kwam er ook een positief advies van de Vlaamse regering. Indien de tekst binnenkort ook de kaap van de plenaire Kamer passeert, moeten vanaf 1 september 2020 vijfjarigen voldoen aan de leerplicht, over anderhalf jaar dus.

Die periode moet scholen de tijd bieden zich voor te bereiden. “Ouders moeten tijdig op de hoogte zijn en administraties moeten zich klaarmaken om op een goede manier de leerplichtcontrole voor deze extra groepen te organiseren, om maar twee voorbeelden te noemen”, zegt Leen Dierick (CD&V). “Elke gemeenschap zal hiertoe dan ook goed de mogelijke bijkomende kosten van deze invoering moeten in kaart brengen en daar het nodige beleid en budget tegenover plaatsen.”

Ze waarschuwt ook dat een leerplichtverlaging als geïsoleerde maatregel, zonder stimulerend beleid, weinig zal uithalen en niet automatisch meer kinderen naar school zal doen gaan. “De start van de leerplicht heeft echter wel een belangrijke signaalwaarde naar elke ouder toe en kan bijdragen tot het overtuigen van die doelgroepen die vandaag nog net wat minder participeren”, vindt Dierick.

Godsdienst?

De Vlaamse regering wilde niet dat er een verplichting zou komen om in de kleuterklas godsdienst aan te bieden. De Grondwet schrijft vandaag immers voor dat openbare scholen de erkende godsdiensten en zedenleer moeten aanbieden tijdens de volledige leerplicht. Om dat te bewerkstelligen, zou er dus een wijziging van de Grondwet moeten komen.

Open Vld oppert een flexibele regeling toe te passen waarbij ouders die erop staan dat hun kind vanaf vijf jaar levensbeschouwelijke vakken krijgt, hun zoon of dochter laten aansluiten bij een basisschool naar keuze voor die les, zoals dat nu al kan voor zesjarigen in de kleuterklas. “Maar het is aan de Vlaamse regering om dit praktisch te regelen”, aldus de liberalen.

Voor alle duidelijkheid: leerplicht is niet hetzelfde als schoolplicht. Om aan de leerplicht te voldoen, moet een kind ofwel naar school gaan, ofwel huisonderwijs krijgen. Sp.a had nog een amendement ingediend om de leerplicht te verlagen tot drie jaar, maar dat voorstel kreeg enkel steun van de PS.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.