Zondag 31/05/2020

Corona-virus

‘Eerst word je meegezogen in de paniek, daarna neemt de ratio het weer over’

Leen Vervaeke aan het werk in Wuhan, China.Beeld Leen Vervaeke

De Chinese miljoenenstad Wuhan waar de uitbraak van het coronavirus begon, is afgesloten van de buitenwereld. Alleen wie de sluipwegen kent, kan er nog uit. Correspondent Leen Vervaeke kon de stad nog wel in. 

Bekijk ook

Hoe gaat het met je?

“Het gaat goed. Ik ben een beetje vermoeid, maar verder gaat het prima. Ik heb geen gezondheidsklachten, dus dat is fijn. Vandaag heb ik een rustdag in mijn hotel. Vanuit mijn kamer heb ik uitzicht op een grote weg waar nu weinig gebeurt, maar ik kan zien wanneer er weer verkeer op gang zou komen.”

We lazen maandag dat je een ziekenhuis bezocht. Dapper, maar moest dat echt?

“Eerder heb ik gezegd dat ik niet van plan was in de buurt van ziekenhuizen te komen. Je wordt in het begin meegezogen in de paniek die hier hangt. Aanvankelijk denk je: ik moet enorm op mijn hoede zijn. Maar later neemt de ratio het weer over. Ik zag beelden van de chaos in ziekenhuizen en bedacht me wat voor journalist ik zou zijn als ik daar niet zou gaan kijken.”

“De angst is gerechtvaardigd, maar je kan veel maatregelen nemen en voor jongeren is het risico minder groot. Vrijwel alle dodelijke slachtoffers zijn ouderen of mensen die al kampten met flinke gezondheidsklachten. Dat is niet mijn categorie, ik ben 37. Ik zie hier ook jonge mensen die zich totaal geen zorgen maken. Een man van 40 die ik bij het ziekenhuis trof, maakte zich alleen zorgen om zijn oude vader.”

“Ik ben niet in het ziekenhuis geweest, maar heb voor de deur gewacht met mijn mondkapje en veiligheidsbril op. Daar heb ik mensen gesproken die naar buiten kwamen, waaronder een vrouw van 60 die ik ook opvoer in mijn reportage. Ze was gehaast en in paniek. Zij en haar man zijn besmet, maar in het ziekenhuis was geen plek voor ze. Ze kreeg een injectie en werd weer naar huis gestuurd met de opdracht om binnen te blijven.”

Nog steeds komen zieke mensen dus gewoon buiten?

“In de ziekenhuizen is niet genoeg capaciteit om iedereen op te vangen. Mensen moeten daarom thuis in quarantaine blijven. In China heeft elk appartementencomplex een verantwoordelijke die controleert of mensen zich aan de quarantaine houden en of zij op tijd naar het ziekenhuis worden gebracht als dat nodig is.”

“In normale tijden zijn er wel wat kanttekeningen te plaatsen bij deze opzichters die mensen en zaken in de gaten houden. Maar in deze crisis blijkt dat enorme staatsapparaat een kracht. De maatregelen zijn rigide en ingrijpend, maar ook effectief. De incubatietijd is twee weken. In theorie kan iedereen die over twee weken niet ziek is weer naar buiten, als het lukt om alle zieke mensen binnen te houden.”

Merk je dat er angst ontstaat voor de zieke mensen?

“Bij het nieuwsmedium Caixin, een betrouwbare bron, las ik een artikel over gegevens van zieke mensen die door de overheid werden gelekt. Een studente die besmet is zegt in het stuk: ‘Behandel ons alsjeblieft niet als vijanden.’ Zij heeft intimiderende telefoontjes gekregen. Dus ja, er ontstaat angst voor de zieke buurman of buurvrouw.”

“Deze crisis kent een interessante positieve keerzijde. Nieuwsmedia zoals Caixin maar bijvoorbeeld ook Beijing News krijgen van de autoriteiten iets meer ruimte om verslag te doen en ze verrichten echt super werk. De autoriteiten lijken enerzijds hun handen vol te hebben aan de crisis en anderzijds de censuur wat te verlichten omdat alle informatievoorziening nodig is.”

“Ik merkte ook bij het ziekenhuis dat ik me redelijk vrij kon bewegen. Pas toen ik dichtbij een deur kwam waarachter waarschijnlijk patiënten lagen, werd ik meteen weggestuurd. Het is makkelijker om mensen te spreken. Tot mijn grote verbazing kon ik zelfs vrij rondlopen op het terrein waar het noodziekenhuis wordt gebouwd. Pas na een half uur kwam iemand vertellen dat we daar niet mochten zijn.”

Je schrijft in je stuk dat volgens onderzoekers binnen een week het aantal besmettingen kan oplopen tot 190.000 mensen. Bij zo’n getal wint de emotie het weer van de ratio, lijkt me.

“Dat getal kan werkelijkheid worden als er geen maatregelen worden genomen. Die maatregelen zijn wel genomen. Als mensen niet buiten komen kunnen ze elkaar niet besmetten. Zo is de situatie nu in Wuhan, buiten is het een spookstad, mensen zitten binnen en wachten tot dit voorbijgaat. Ondanks de angst heerst er ook een zekere kalmte. Maar voor mensen die alsnog ziek worden is de situatie vreselijk, ze zijn min of meer op zichzelf aangewezen. Ik was gisteren in een apotheek waar de medicijnen en mondkapjes op waren. De apotheker moest voortdurend mensen wegsturen. Er wordt een noodziekenhuis gebouwd, maar de meeste mensen moeten thuis de ziekte uitzitten.”

Kan je vertellen hoe je je voelde toen je net aankwam in Wuhan?

“Ik kende de situatie niet. De taxichauffeur weigerde om bepaalde wijken te bezoeken omdat daar de ziekte in de lucht zou hangen. Ondanks dat ik wist dat dat niet kon, voel je toch de angst. Mensen op straat waren allemaal bang en hielden afstand. Ik had het gevoel dat ik ieder moment besmet kon raken. En toch keerde de ratio dus uiteindelijk terug.”

We hoorden zojuist dat je wordt geëvacueerd. Wat kan je daarover vertellen?

“Nog niet veel. Er wordt door Europese overheden gewerkt aan de evacuatie van Europese burgers. Het is zeker dat als dat plaatsvindt, iedereen twee weken in quarantaine moet. Het is afwachten wanneer en hoe dat zal zijn, dat weet ik nog niet.”

“Ja, het is goed om te gaan. Ook al zijn de risico’s voor mij beperkt, je wil je geluk niet te lang beproeven. Ik kan wellicht straks weg, de inwoners van Wuhan moeten wachten tot het virus voorbijtrekt. En dat, terwijl er een groot tekort is aan vers eten, medicijnen en beschermende kleding.”

‘Ik ben besmet, maar er zijn geen bedden meer’: coronavirus is beproeving voor arts en patiënt in Wuhan. 

In een paar dagen tijd is de epidemie van het coronavirus flink uitgebreid in Wuhan. De stad is op slot gegaan en wie erbinnen ziek wordt, krijgt lang niet altijd de nodige zorg. In de ziekenhuizen is een tekort aan mensen en middelen. Lees hier de reportage van correspondent Leen Vervaeke 

Sterven in Wuhan de mensen op straat? Feit en fabel over het nieuwe coronavirus

In China zouden de mensen omvallen op straat en de doden in de ziekenhuizen in de gangen liggen. Op sociale media (en daarbuiten) gonst het van de hele en halve waarheden over het nieuwe coronavirus. Wat weten we echt? Vijf uitspraken tegen het licht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234