Zaterdag 15/08/2020

‘Eerst roepen ze ‘macaque’, daarna vragen ze om een handtekening’

Het is op donderdag niet de gebruikelijk discussie in de cafetaria naast de oefenvelden van KAA Gent. Eén dag na de 2-2 van Gent tegen Germinal Beerschot, gaat het niet over strafschop of geen strafschop. En ook niet over wel of geen buitenspel. Gespreksonderwerp aan alle tafeltjes is ‘identiteit’. Francky Dury legt uit wat voor trainer hij eigenlijk is. En de nieuwe Spaanse centrale verdediger César Arzo geeft aan de collega’s een interview waarin hij meer vraagt dan antwoordt. “Een wereldrecord in België? Geen regering? Leg uit. Drie taalgemeenschappen? Ongelooflijk.” Voor de problemen is er wel begrip. “Taalkwesties zijn moeilijk. In Catalonië hebben ze ook alleen menukaarten in het Spaans voor de toeristen. Niet voor de Spanjaarden.”

En ondertussen wacht De Morgen met Yassine El Ghanassy op gesprekspartner Nordin Jbari. De twee kennen elkaar. “Natuurlijk. Hij is toch ook een Marokkaan.” Daar gaat het ook over: een Belgisch-Marokkaanse vedette van halverwege de jaren negentig (Jbari) met de Belgisch-Marokkaanse vedette van vandaag (El Ghanassy). Over wat veranderd is en wat hetzelfde is gebleven. En over de keuze voor een nationale ploeg als voortdurend dilemma. Van harte gaat het niet: El Ghanassy vindt dat hij alles over zijn keuze heeft verteld en Jbari houdt niet van het label ‘Marokkaanse Belg’. “Ik ben gewoon een kind van de aarde.”

Nog één laatste keer Yassine: waarom heb je voor België gekozen en niet voor Marokko?

El Ghanassy: “Het is een sportieve keuze geweest. Voor de ontwikkeling van een jonge spelers is het beter om voor een Europees nationaal elftal te spelen. Het is beter georganiseerd en een betere etalage. Ik ben naar Marokko geweest, voor de nationale jeugdelftallen. Dat is me slecht bevallen, de organisatie was gewoon...”

Jbari: “(snel) Ik ga je onderbreken. Ik weet wat je wil zeggen, maar dat klopt niet meer. Marokko is veranderd. Onder koning Mohammed VI is alles enorm geëvolueerd. Heel modern. En de minister van Sport levert wel goed werk. Met veel aandacht voor voetbal. Straks organiseert Marokko ook de Coupe d’Afrique.”

Toch werd jij in 1997 ook Rode Duivel, Nordin. Jij paste ook voor Marokko.

Jbari: “Mijn situatie verschilt helemaal van die van Yassine. Ik had geen keuze.”

Hoezo? Toenmalig bondscoach Henri Michel is speciaal voor jou naar België gekomen. Jij legde de selectie naast je neer.

Jbari: “Neen, dat verhaal klopt niet. Maar inderdaad: het is zo verteld. Ik leg het uit. Je weet: de wereld is klein. De waarheid is me ter ore gekomen toen ik voor Aris Saloniki speelde. Richard Tardy was onze coach en hij was op dat moment ook Marokkaans bondscoach als opvolger van Henri Michel. Tardy belde op een dag naar Michel om advies te vragen en vertelde terloops dat hij ene Nordin Jbari had aangetrokken. Reactie van Michel: ‘Ah, die Algerijn.’ Hij is dus niet naar mij komen kijken. Terwijl hij in de kranten vertelde dat hij hier was geweest, maar dat ik niet voor Marokko wilde spelen. Dat is mijn verhaal.

“Los daarvan: ik begrijp wel dat die keuze heel moeilijk is. Ik begrijp Yassine, ik begrijp Mehdi Carcela en ik begrijp Nacer Chadli. Iedereen kiest met het hart. Of zoals Yassine met zijn verstand. Niemand moet dat goed of slecht vinden. Er is geen juist of fout. Je merkt dat spelers daar zelf al genoeg mee worstelen.”

El Ghanassy: “Eerlijk gezegd krijg ik het ervan op mijn heupen om dat altijd te moeten verantwoorden. Ik heb gekozen voor België, aanvaard dat alstublieft. En vergeet al de rest. Jullie blijven er maar vragen over stellen. België of Marokko, Marokko of België, denken jullie dat ik misschien nog eens van idee zal veranderen?”

Het is wel een thema. Misschien is het perceptie, maar het lijkt een moeilijker keuze voor een Belg van Marokaanse ouders, dan voor een Belg met Congolese roots.

El Ghanassy: “Ik denk dat de iemand als Kompany die keuze gewoon nooit moeten maken heeft. Congo roept hen niet op. Terwijl Marokko net heel goed opvolgt wie voor hen kan uitkomen.”

Jbari: “Er zijn ook veel zwarte Afrikanen die hier niet geboren zijn. Dan stelt het probleem zich ook niet.”

Twee jaar geleden was er een grootschalige enquête onder Belgische Marokkanen. 55 procent gaf te kennen zich meer verwant te voelen met Marokko dan met België. Dat wijst toch op een tweeslachtig gevoel.

Jbari: “(zucht) Ik ben een Belg van Marokkaanse afkomst. Mijn roots liggen in Marokko en daar ben ik trots op. Maar of ik me meer verwant voel met het één of het ander, die vraag stel ik mij niet. En jij zou ze mij ook niet mogen stellen. Het is wat het is, we zijn wie we zijn. Ik houd van deze formulering: ik ben een kind van de aarde.”

El Ghanassy: “Misschien zijn wij daar minder mee bezig, met nationaliteit. Ik heb vrienden die Belg zijn, Turk, alles door elkaar. Wij staan daar niet zo bij stil.”

Jbari: “Ik ben opgegroeid in Brussel, het multiculturele is dan gewoon een gegeven. Arabisch, Belgisch, Turk: wij stellen ons daar geen vragen bij.”

Zelfde enquête, ander cijfer. 88 procent van de Belgische Marokkanen heeft een Belgisch-Marokkaanse partner. Is nationaliteit of origine dan niet minder vrijblijvend dan jullie het voorstellen?

El Ghanassy: “Dat zijn keuzes. Ik ben ervan overtuigd dat die statistieken gaan veranderen. Je kiest zelf in ieder geval. Er is geen enkele druk.”

Jbari: “Ik ken dat soort enquêtes: ze vragen het aan tien mensen. Als acht mensen dan A zeggen, heb je zogezegd 80 procent.”

Jbari:“Weet je wat het probleem is? Wij zijn buitenlanders in België en wij zijn buitenlanders in Marokko. Daar horen ze direct dat wij er niet geboren zijn.”

El Ghanassy: “Absoluut. Ze zien het zelf van honderd meter afstand. Dat is Marokko. Het heeft niks met kleren te maken of zo. Ze zien het gewoon.”

Jbari: “Zoals jij een West-Vlaming kunt onderscheiden van een Antwerpenaar. Het patois is toch verschillend? Pas op, het is een vaststelling, geen frustratie. Maar het zal de realiteit zijn voor iedereen die geboren is op één plaats, en zijn roots elders heeft liggen.”

Jij was een uitzondering destijds, Nordin. Vandaag is de Marokkaanse Belg wel vertegenwoordigd in het Belgisch voetbal.

Jbari: “Er is veel veranderd en er moet nog veel veranderen. Maar de vooroordelen verdwijnen wel. Vroeger stond het voetbal minder open voor de Marokkaanse spelertjes. Dat had te maken met afkomst en met de manier van voetballen. Het was echt een combinatie, denk ik. Marokkanen spelen op techniek, opgepikt op de straat, maar dat pakte niet bij de clubs. Ik kon mij er vroeger echt in opwinden: ‘Geef die bal af. Speel simpel.’ Op een jeugdwedstrijd hoorde je niet anders. Nu gaat het beter, omdat iedereen begint in te zien dat je spelers ook moet leren dribbelen. Cristiano Ronaldo, speelt die misschien simpel? “Ach, er zijn zoveel goeie Marokkaanse voetballertjes. Allemaal gek van de bal.”

El Ghanassy: “Ik speelde altijd en overal met de bal, of met een bal. Tennisbal, voetbal, volleybal, als het maar rond was.”

Afgelopen woensdag is de wedstrijd tegen Germinal Beerschot onderbroken. Omwille van racistische spreekkoren.

El Ghanassy: “Ik heb het zelfs niet gehoord.”

Jbari: “Was het tegen jou gericht?”

El Ghanassy: “Neen, tegen Bojan Jorgacevic. ‘Kosovo’.”

Jbari: “Imbecielen heb je overal.”

El Ghanassy: “Ik laat het passeren. Het is erg dat het gebeurt op een voetbalveld, dat wel. Goed dat er woensdag tegen opgetreden is.”

Jbari: “Het is niet door één keer per jaar een T-shirt ‘contre le racisme’ te dragen, dat het probleem verholpen is. Straf streng: racistische spreekkoren. Hup, wedstrijd achter gesloten deuren. In het buitenland gebeurt dat wel.”

De Belgische bond straft wel degelijk, Nordin. Jij hebt ooit een boete gekregen omdat je een ‘mitraillette-gebaar’ maakte naar supporters die je hadden uitgescholden.

Jbari: “Ja, juist. Tweehonderd euro aan mijn broek. Wat ik deed was schadelijk voor het imago van het voetbal. Nu, met enige afstand kan ik zeggen: ik had het niet moeten doen. Anderzijds: mijn hele carrière heb ik verwijten gekregen. Macaque, daar was ik aan gewend. Maar die dag was het ‘terrorist’, daar heb ik slecht op gereageerd.”

El Ghanassy: “Tegen Lierse was het ook ‘macaque’. Ongelooflijk: xenofobie bij een club die geleid wordt door een Egyptenaar. Zo’n mensen denken echt niet na. Ze staan er niet bij stil. Ze roepen maar iets, zonder te beseffen wat ze zeggen. Eerst roepen ze ‘macaque’ en dan vragen ze een handtekening.”

Jbari: “Het zal nooit ophouden: imbecielen kun je niet afleren om dom te doen. En het gaat om een kleine groep mensen. Niet alle supporters doen mee. Het probleem is dat het gebanaliseerd wordt. Ook door ons zelf. We luisteren er niet meer naar. We aanvaarden het als deel uitmakend van het voetbal. Gelukkig wordt de hele wereld straks multicultureel. Dat kan niet anders. En misschien zien we al die verschillen dan niet meer.”

Voetbal dan maar. Wat vindt de Belgacomanalist Nordin Jbari van de voetballer Yassine El Ghanassy?

Jbari: “Sterke speler. Technisch is dat stevig, hein. Goeie snelheid ook. En waar ik vooral van houd: hij dribbelt naar het doel, niet veel spelers kunnen dat. Aan de afwerking moet hij nog werken, ook al heeft hij gisteren gescoord. Lukt dat, dan zal hij voor een grote club spelen.”

El Ghanassy: “Het doet plezier om dat te horen. Nordin kent het voetbal: vroeger een goeie speler, nu een goeie analist. Naar zo iemand moet ik luisteren.”

Jbari: “Hij is top in België. Ik vind hem een speler voor Anderlecht: een efficiënte dribbelaar, daar houden de supporters van.”

El Ghanassy: “Anderlecht, daar spreek ik me niet over uit. Maar ik heb het gevoel dat ik moet vertrekken om progressie te maken. We zullen zien wat op het eind van het seizoen gebeurt. En voor het zo ver is zit ik daar met mijn gedachten. (wijst naar veld buiten, JPDV) Op het veld en bij AA Gent.”

Jbari: “Als speler kun je niet alles zeggen, dus ik zeg het in zijn plaats. Hij is titularis bij AA Gent, ongeacht de rotatie van Francky Dury, hij moet ambitie hebben.”

Yassine, wat weet jij over de voetballer Nordin Jbari?

Jbari: “Was jij al geboren in 1950? (lacht)”

El Ghanassy: “Natuurlijk ken ik hem. Veel goals gemaakt. Ik herinner me er eentje tegen Anderlecht met Cercle Brugge.”

Jbari: “Los in de winkelhaak.”

El Ghanassy: “Ja, jullie wonnen toen zeker?”

Jbari: “Neen, 3-2 verloren. Helemaal op het eind.”

El Ghanassy: “Ik ken zijn carrière: Gent, Brugge, Frankrijk, La Louvière. Ik was daar ballenraper toen jij in de spits stond.”

Jbari: “Echt?”

El Ghanassy: “Jaja, de ballen halen die jij over trapte. Veel werk mee gehad (lacht).”

Zondag speelt AA Gent tegen Standard. Yassine, jij kon na La Louvière kiezen tussen Luik en Gent.

El Ghanassy: “Daar kan ik heel kort over zijn: Standard wilde me geen contract geven. AA Gent wel.”

Jbari: “Misschien was het op dat moment ook de beste keuze. Yassine was bij La Louvière geen bekende speler. Dan is het beter om bij een kleinere club te beginnen. Ondertussen is Gent natuurlijk wel gegroeid naar de top vijf. Ik heb hetzelfde gedaan: ik zat bij Anderlecht, scoorde bij de beloften veertig goals in één seizoen, nog altijd een record, en kon een profcontract tekenen. Maar ik koos voor AA Gent. Drie maanden later speelde ik voor de Rode Duivels.”

Er is in Gent ongerustheid over jou, Yassine. Je zou stappen willen overslaan.

Jbari: “Zo’n verhalen storen me. In het België gaat het zo: een scout ziet een goeie speler, belt naar een club en de eerste vraag die hij krijgt is ‘en hoe is zijn karakter? Ah, een moeilijke jongen, laat maar.’ Maar goeie spelers hebben altijd iets speciaals. Cristiano Ronaldo zal ook geen ideale schoonzoon zijn, maar hij is wel de beste van de wereld. Maar in België aanvaarden we dat niet. Zelfde verhaal bij Nabil Dirar en Club Brugge. Mediterrane spelers moeten zich gewaardeerd voelen en Dirar voelt zich bij Brugge niet gewaardeerd.”

El Ghanassy: “Ik ben akkoord. Maar spelers zoals Nabil en ik staan vaak ter discussie. Omdat we dribbelen. En bij elke dribbel neem je een risico, want het kan mislukken. Maar ik vind dat je het moet doen. Dribbelen creëert gevaar en mensen komen toch naar het stadion om leuke bewegingen te zien.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234