Vrijdag 16/04/2021

Eerst het einde van Sint-Niklaas, daarna dat van de wereld

'Hij zei dat de wereld zou vergaan, maar dat wij eerst zouden gaan.' Nu pas rijpt in de Parklaan in Sint-Niklaas het besef waaraan de wijk is ontsnapt. In de woning van Eric Maes (52) werden voldoende explosieven ontdekt om de hele blok op te blazen, plus 200 gram cyanide.

Op het nummer 105 hangt een bord 'te huur', en volgens buurvrouw Christel Ferket (36), een alleenstaande moeder en indienster van een vijftigtal klachten bij politie en vrederechter, is het de afgelopen twintig jaar nooit anders geweest. "Weinigen houden het langer dan enkele maanden vol", zegt ze. "Nieuwe huurders worden gewaarschuwd voor 'de zonderling', maar er wordt altijd weer een huurder gevonden die denkt dat het wel zal meevallen. De mensen die nu zijn vertrokken, zijn Marokkanen. Eric was extreem racistisch. 'Die zijn niet van hier', zei hij. Of: 'Ze mogen zo dicht niet bij mij komen'. Hij zag het groeiende aantal Noord-Afrikanen in Sint-Niklaas als een voorteken voor het einde van de wereld in 2012. Ik heb 18 jaar naast hem gewoond en meerdere tactieken uitgeprobeerd. Negeren. Aardig doen. Klacht indienen."

De meeste bewoners in de Parklaan, in het centrum van Sint-Niklaas, werken overdag. Eric Maes, zonder beroep, was altijd thuis, maar niet minder gehaast. Hij had het altijd druk en was vooral 's nachts actief. "Hij maakte al onze vuilniszakken open", zegt Jean del Cioppo, buurman en architect. "Sprak je hem daar op aan, dan volgde een hele theorie over afvalrecyclage en chemicaliën die hij verzamelde."

'Wetenschappelijk experiment'

De rook werd vorige week dinsdag in de vooravond opgemerkt door een voorbijganger. Maes had een serie platte batterijtjes van 9 volt aan elkaar geschakeld en had zijn woning verlaten. Het geheel was gaan gloeien. "Was de brand niet zo snel opgemerkt, dan stonden we nu ongeveer op ground zero", zegt Del Cioppo. Hij werd de bewuste avond net als de overige bewoners van de blok geëvacueerd en opgevangen in het cafetaria van het zwembad. In de woonst van Eric Maes ontdekten brandweer en civiele bescherming massa's chemicaliën, de een al giftiger of explosiever dan de andere: picrine, witte fosfor, zwavelzuur, chloorzuur, salpeterzuur. Een groot aantal potjes moet nog worden onderzocht. Had het vuur het geheel aan producten bereikt, dan was er een keten aan explosies gevolgd. Alle producten stonden netjes gesorteerd. Zo ook de potjes arsenicum en 200 gram cyanide. Eric Maes had voldoende van het extreem dodelijke gif in huis om meer dan 1.000 mensen te vermoorden. Cyanide wordt normaal - en dan nog mits de nodige vergunningen - enkel verhandeld door gespecialiseerde bedrijven en laboratoria. Het snel dodende gif blijkt echter vrij makkelijk te bekomen via internet.

Volgens zijn eerste, hoogst verwarde verklaringen was Maes niet van plan de boel te laten exploderen. Hij omschreef de koppeling van de batterijtjes als een "belangrijk wetenschappelijk experiment".

"Nu weet ik eindelijk wat hij 's nachts deed", zucht Ferket. "Hij was altijd bezig op zijn zolder, die aan mijn slaapkamer paalt. Ik hoorde geklop, explosies. Soms tot vier uur 's nachts. Hij zei dat hij in zijn laboratorium bezig was en dat de wetenschap voorging op onze nachtrust. Hij sprak ook wel eens over een bom die hij daar aan het maken was, maar ik kende hem al zo lang dat ik hem eerder beschouwde als gek dan als gevaarlijk. Sinds de komst van mijn Marokkaanse onderbuur werd hij grimmiger en kwam hij met verhalen over het einde van de wereld. Het kwam steeds meer voor dat hij op straat voor je kwam staan en met zijn vinger naar je wees: 'De wereld zal vergaan, maar jullie zullen eerder gaan'."

Maes had een hekel aan fietsende jongeren, die hij vanuit zijn raam bespuwde of bekogelde met tegels als ze naar zijn mening niet tussen de lijnen van het fietspad bleven. "Hij beschadigde ook auto's", zegt Del Cioppo. "Omdat ze niet keurig binnen de lijnen van de parkeerplaats stonden. Dan rukte hij de spiegel af, juist op die plaats waar die de lijn van de parkeerplaats overschreed."

Hunkeren naar grootsheid

Op de stoep getuigen zwarte strepen van de interventie van de hulpdiensten. In totaal werden drie grote tonnen gevuld met flacons vol chemicaliën die Maes in de loop der jaren had verzameld. Het herenhuis is onbewoonbaar verklaard, de bewoner is na een korte passage bij de onderzoeksrechter in Dendermonde naar een psychiatrische instelling overgebracht. Nadat zijn hoogbejaarde moeder twee jaar geleden naar een home was vertrokken, bewoonde Eric Maes het huis alleen. De politie drong er al eens eerder binnen, nadat hij een oudere Marokkaanse man op straat had belaagd met een mes. Buren komen nu pas tot het inzicht dat zij niet de enigen waren die naar de politie waren gestapt en stellen zich vragen.

"Men aanzag hem als de dorpsgek", zegt Ferket. "Omdat hij zich nooit waste en verschrikkelijk hard stonk, bleven agenten en hulpverleners nooit lang in zijn buurt. Ericske, zoals wij hem noemden, kon ook innemend zijn. Kreeg hij een vermaning van een agent, dan beloofde hij het nooit meer te zullen doen. Om na twee dagen te herbeginnen. Je kan het zo gek niet bedenken of hij heeft het gedaan. In het holst van de nacht het verkeer staan regelen in de Parklaan. Na middernacht met een slijpmachine de plavuizen in het voetpad openbreken 'want er ligt er één scheef'. Af en toe zagen we hem in vrouwenkleren."

Jean del Cioppo vindt 'gek' niet volstaan als verklaring. "Als ik hem hoorde praten over chemie, ontwaarde ik zelfs een geniaal kantje. Ik denk dat hij vooral eenzaam was en vanuit zijn isolement hunkerde naar een grote daad die zijn bestaan dan toch niet onopgemerkt zou laten."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234