Zondag 07/03/2021

Eerst de gruwel zien, en dan geloven

Wannes Peremans is freelance televisiemaker. Hij maakte in 2010 een reportage over Jonathan Jacob, voor Telefacts (vtm).

Op 23 februari 2013 schrijft Bart Eeckhout voor De Morgen een opiniebijdrage over het overlijden van Jonathan Jacob, meer dan drie jaar geleden in een politiecel in Mortsel.

Het stuk begint met vier belangrijke vragen:

"Wat als het psychiatrisch centrum van Boechout niet geweigerd had om een gewelddadige, verslaafde en psychotische jongeman op te nemen?", "Wat als de parketmagistraat niet, zoals verschillende getuigen bevestigen, bevolen had om de man te laten platspuiten?", "Wat als de politie van Mortsel iets koelbloediger gewacht had tot de man in zijn cel was uitgeraasd in plaats van gewapende bijstand op te trommelen?" en "Wat als dat Bijzonder Bijstandsteam niet als een bende wildemannen op zijn prooi was gedoken, met de dramatische dood tot gevolg?"

Dit zijn inderdaad vier vragen die opkomen als je de Panorama-reportage van 21 februari bekijkt. Ik zou er nog een vijfde willen aan willen toevoegen: "Wat als de beelden uit de politiecel in Mortsel niet waren uitgelekt?".

Geen reactie

Dan was de Panorama-uitzending er wellicht nooit gekomen, dan waren de voorpagina's van de Vlaamse kranten niet op het laatste moment nog aangepast. En dan hadden Wouter Van Besien, Joëlle Milquet, Bart De Wever, Michel Doomst, Stefaan Van Hecke, Renaat Landuyt... niet massaal gereageerd in diezelfde kranten van vrijdag 22 februari 2013, meer dan drie jaar na het overlijden van Jonathan Jacob. En wellicht was het opiniestuk waaruit ik citeer ook niet geschreven.

Het stuk eindigt met: "Dan nog blijft het merkwaardig dat er drie jaar en een tv-uitzending nodig zijn geweest om tot het besef te komen dat ook de rol van het parket onafhankelijk onderzoek verdient. Ook daar zou de overheid enige lessen mogen uit trekken".

Het is mij vooral om "drie jaar en een tv-uitzending" te doen. Want een tv-uitzending alleen is niet genoeg. Die was namelijk al gemaakt én uitgezonden, meer dan twee jaar geleden. Ik heb het relaas van Jonathan Jacob verteld in een reportage voor Telefacts (vtm). Het ging toen niet - zoals in Panorama - om een reconstructie van wat er op die noodlottige dag in Mortsel is gebeurd, maar om een reportage over gedwongen opnames in de psychiatrie, naar aanleiding van het verhaal van Jonathan Jacob eerder dat jaar. In mijn reportage komt Jonathans vader Jan Jacob aan het woord, het personeel van een psychiatrische instelling (niet die in Boechout), mensen van de Antwerpse politieschool, en advocaat Elfri De Neve, die zich zeer boos maakt over de manier waarop Jonathan Jacob aangepakt werd in de politiecel in Mortsel.

Horen, zien en spreken

De reportage is uitgezonden op woensdag 27 oktober 2010. Op donderdag 28 oktober 2010 stond er niets over Jonathan Jacob in de kranten, laat staan op de voorpagina's. Geen enkele politicus riep dat agenten moesten worden geschorst, niemand vroeg om tuchtprocedures tegen BBT-agenten, niemand sprak over Comité J. Er kwam geen enkele reactie uit politieke hoek. Niets. Het verhaal van zijn gewelddadige dood was nochtans verteld, in een tv-uitzending. De Telefacts-reportage werd bovendien door veel meer mensen bekeken dan die in Panorama. Er kwam geen enkele reactie op Telefacts omdat de verschrikkelijke beelden uit de politiecel niet in de reportage zaten. Niet meer of niet minder.

Gruwelijke feiten lokken blijkbaar alleen verontwaardigde reacties uit als die feiten ook expliciet worden getoond. Het volstaat niet om een verhaal te vertellen met betrokken en juist gekozen getuigen. Nieuws wordt pas massaal opgepikt als het geweld zichtbaar is. Het volstaat niet om te melden dat er iemand door zes BBT'ers is neergeslagen in een politiecel, en dat hij een half uur later dood was. Want dat deed Telefacts in 2010. En niemand reageerde.

Misschien een zesde vraag om af te sluiten: "Wat moet je doen als je politiegeweld wilt aanklagen en er zijn geen beelden van, of ze lekken niet uit?" Reken alvast niet op de media.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234