Zondag 31/05/2020

Eerst '15 minutes of fame', dan het goede doel

Jongeren halen dezer dagen massaal hun spaarcenten boven voor het goede doel. Dat bewijst StuBru met Music For Life, dat tot gisteren al 328.000 euro inzamelde met aanvragen voor platen. En daar moeten de acties nog bij worden geteld.

Door Cathy Galle

BRUSSEL l Erg veel jongeren hebben momenteel tientallen euro's veil om een plaat aan te vragen in het glazen huis van StuBru. Een fascinerend fenomeen, menen wetenschappers, want dit is de apathische en materialistische generatie Z. Nu geven ze voluit voor slachtoffers van landmijnen.

Een dergelijk fenomeen hebben we een jaar geleden al eens gezien. Toen ging het over kippensoep, ook een StuBru-initiatief, waarbij een massa geld ingezameld werd voor de slachtoffers van de aardbeving in Pakistan. Het begon als een spelletje, bedacht door toenmalig StuBru-presentator Wim Oosterlinck tijdens de Week van de soep. Tot Oosterlinck meende dat hij met de hele onzin ook iets zinnigs kon doen. Er kwam een single, waaraan het kruim van de Vlaamse artiesten meewerkte, en overal doken soepkraampjes op. Het geld stroomde binnen.

Wim Oosterlinck en de drie huidige helden in hun glazen huis hebben één ding gemeen: het zijn hippe iconen uit de jongerencultuur. Mensen waaraan de jeugd zich graag spiegelt, stelt Ronald Soetaert, professor onderwijskunde aan de Universiteit Gent. "In deze tijd is representatie alles. Iedereen heeft als het ware zijn eigen spindoctor die zegt hoe hij zich moet gedragen en zich moet uiten. De verpakking wordt de inhoud."

Vooral jongeren zijn daar erg gevoelig voor, meent de professor. Wanneer een thema - neem nu de landmijnenproblematiek - op de juiste manier aangebracht wordt, namelijk door hippe StuBru-jongens, dan krijg je de jongeren massaal mee. "Ze zien het als een kans om zich te uiten, om in de openbaarheid te treden. Ze krijgen de kans om hun fifteen minutes of fame te beleven", aldus Soetaert. Het goede doel komt daarbij eerder op de tweede plaats. Die druk tot representatie is de jongste jaren toegenomen, meent de wetenschapper.

Dat werken met iconen vruchten afwerpt, ondervonden ze de voorbije jaren ook bij 11.11.11. Drie jaar geleden startte de ngo met een jeugdhuismodel van zijn campagne en riep daarvoor de hulp in van Studio Brussel. StuBru-meisje Sara Van Boxstael maakte een avondvullend programma over het toenmalige thema, waarmee de Vlaamse jeugdhuizen werden afgeschuimd. "We hadden altijd al een jongerenwerking, maar de alternatievere jeugd in de jeugdhuizen werd moeilijk bereikt", legt Bogdan Vandenberghe van 11.11.11. uit. "Op deze manier wel. Vorig jaar werkten we met muziek van Buscemi, dit jaar werkte Wouter Deprez mee. Het zijn handige 'lokmiddelen' om jongeren over de streep te krijgen."

Toch werkt het principe van 'zet eens een jeugdicoon in voor een goed doel' niet voor alle goede doelen. Seth Maenen, onderzoeker aan het centrum voor sociologisch onderzoek van de KU Leuven, hield zich jarenlang bezig met de manier waarop mensen gemobiliseerd kunnen worden om deel te nemen aan protestacties tegen bedrijven. "Om mensen massaal te mobiliseren moet er eenduidigheid zijn over het thema en moet het hoog scoren op de eigen waardenschaal", legt hij uit. "Dat is het geval met de landmijnen. Heel wat mensen kunnen zich inbeelden hoe zwaar het moet zijn om een geliefde te verliezen door zo'n mijn. Bovendien zul je niemand op televisie of radio horen verklaren dat hij voor landmijnen is. Maar als Artsen zonder Grenzen bijvoorbeeld actie voert tegen het patentbeleid van medische bedrijven, waardoor mensen in de Derde Wereld verstoken blijven van noodzakelijke geneesmiddelen, ligt dat moeilijker. Tweeslachtigheid zorgt ervoor dat dat thema minder 'mobiliseerbaar' is."

Voor de wel mobiliseerbare thema's geldt volgens Maenen ook vaak een incubatietijd. "Je kunt het best mobiliseren voor een thema waarover al jaren gesproken wordt, zonder dat er grote acties aan te pas kwamen. Zoals de landmijnenproblematiek. Hulporganisaties zijn daar al jaren over bezig, ook de ernstige media berichten erover. Zo'n thema is ideaal. Organiseer je dan op de juiste manier een grote actie, dan kun je grootste dingen meemaken."

Ronald Soetaert,

professor onderwijskunde UGent:

Jongeren zien het als een kans om zich te uiten, om in de openbaarheid te treden

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234